I OZ 316/11

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-05-06

Skład orzekający: Ewa Dzbeńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący w sprawie z zakresu pomocy społecznej ma obowiązek uiszczenia kosztów sądowych oraz czy przysługuje mu prawo do ustanowienia pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Skarżący w sprawie dotyczącej pomocy społecznej jest zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów. Ponadto, jeśli skarżący nie jest w stanie samodzielnie pokryć kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, sąd powinien ustanowić mu pełnomocnika z urzędu.
Stan faktyczny
Skarżący J. J. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu dotyczącą zasiłku celowego. WSA w Krakowie umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącemu prawo do ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie, domagając się uchylenia i przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił zażalenie.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 773/10 umarzające postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i przyznające prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Kr 773/10, po rozpoznaniu wniosku J. J., umorzył w pkt 1 postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego (pkt 2). W uzasadnieniu wskazano, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co oznacza, że nie musi on wnosić opłat sądowych jak i ponosić wydatków. Tym samym postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych było bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. Umorzenie postępowania w tym zakresie nie jest orzeczeniem niekorzystnym dla skarżącego, gdyż nie nakłada na niego obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, lecz potwierdza, że skarżący jest zwolniony od kosztów na mocy samej ustawy. Odnosząc się do wniosku skarżącego o ustanowienie radcy prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, że skarżący nie jest w stanie bez uszczerbku dla swego koniecznego utrzymania opłacić kosztów pełnomocnika z wyboru i należało przyznać mu pełnomocnika z urzędu. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. J., domagając się jego uchylenia i przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że środki finansowe którymi dysponuje skarżący wystarczają mu jedynie na zapewnienie podstawowego utrzymania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie jest niezasadne. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi J. J. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu I instancji o przyznaniu zasiłku celowego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie to stanowi działanie organu w sprawie z zakresu pomocy społecznej, o którym mowa w powołanym art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Dlatego też skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych na żadnym etapie postępowania, co skutkowało prawidłowym umorzeniem postępowania w tym zakresie. Odnosząc się do zażalenia na pkt 2 postanowienia wskazać należy, iż ustanowienie przez Sąd I instancji zawodowego pełnomocnika (radcy prawnego) w całości uwzględniało żądanie J. J. Po uprawomocnieniu postanowienia o przyznaniu radcy prawnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wystąpi do odpowiedniego organu samorządu zawodowego tj. do Okręgowej Izby Radców Prawnych, o wyznaczenie konkretnego z imienia i nazwiska radcy prawnego, mającego być pełnomocnikiem strony. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło