II OW 66/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska –Szary Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach z dnia 24 sierpnia 2010 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach a Wójtem Gminy Ożarowice w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku K. M., M. M. i A. M. z dnia 13 października 2010r. w sprawie zmiany naturalnego spływu wód opadowych postanawia: wskazać Wójta Gminy Ożarowice jako organ właściwy w sprawie. II OW 66/10 Uzasadnienie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach złożył wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach a Wójtem Gminy Ożarowice w przedmiocie wniosku K. i W. M. oraz A. M. w sprawie dokonania zmiany naturalnego spływu wód opadowych z działki nr [...], poprzez nadsypanie jej ziemią, przez właścicieli H. i M. M.. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Wójt Gminy Ożarowice przekazał powyższy wniosek Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Tarnowskich Górach na podstawie art. 65 k.p.a., przy czym w postanowieniu opartym na powyższym przepisie nie wskazano na podstawie jakie przepisu prawa materialnego (prawa budowanego) organ nadzoru budowlanego został uznany za do załatwienia przedmiotowej sprawy. Organy administracji publicznej przestrzegają swojej właściwości rzeczowej i miejscowej z urzędu zgodnie z art. 19 k.p.a. Zgodnie z art. 20 k.p.a. właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania. W przypadku Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakres ten został określony w art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Natomiast zagadnienia dotyczące zmiany stanu wód na gruncie nie należą do właściwości Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, lecz do właściwości Wójta zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r. Nr 115 poz. 1229). Wójt Gminy Ożarowice w odpowiedzi na wniosek wniósł o odrzucenie przedmiotowego wniosku, wobec braku podstaw do jego rozpoznania przez organ orzekający w niniejszej sprawie. W przypadku nie podzielenia tego stanowiska, organ wniósł o oddalenie wniosku w całości. Zdaniem Wójta spór o właściwość jest przedwczesny, gdyż powstaje wówczas, gdy organ któremu przekazano sprawę w tym trybie zwróci sprawę temu samemu organowi, który uznał się uprzednio za niewłaściwy w sprawie. Ponadto z treści pisma wnioskodawców wynika, że zaburzenia w gospodarce wodnej w zakresie wód powierzchniowych są konsekwencją wadliwych rozstrzygnięć w procesie budowy autostrady A 1, która przebiega w niedalekiej odległości od nieruchomości wnioskodawców. Nie są to zatem skutki wynikające wprost z art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, na który to przepis powołuje się organ nadzoru budowlanego, ale mogące wynikać z wadliwości procesu budowy autostrady A - 1 na odcinku przechodzącym w pobliżu nieruchomości wnioskodawców. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu kompetencyjnego przedstawionego do rozstrzygnięcia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jest trafne odczytanie i interpretacja treści wniosku K. i W. M. oraz A. M., inicjującego postępowanie w sprawie. Ze stanu faktycznego opisanego w wymienionym wniosku tego wynika, że działka sąsiednia w stosunku do nieruchomości wnioskodawców została podwyższona przez nasypanie znacznej ilości ziemi, co spowodowało spływanie wody opadowej na grunt należący do wnioskodawców. Wnioskodawcy domagają się, by Wójt spowodował "...zebranie nawiezionej ziemi lub wykopanie rowu i odprowadzenie wody na ich koszt, aby woda nie ściekała na nasze podwórka". Art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005r. nr 239 poz. 2019 ze zm.) stanowi, że właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Art. 29 ust. 2 nakłada zaś na właściciela gruntu obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast art. 29 ust. 3 ustawy stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości istota żądania wnioskodawców, którzy stwierdzając, że działania podjęte na gruncie sąsiednim mają szkodliwy wpływ na ich nieruchomość w ten sposób, że spowodowały wzmożony napływ wody deszczowej, wnoszą o przedsięwzięcie przez właściwy organ czynności mających na celu przywrócenie stanu poprzedniego lub zapobieżenie dalszym szkodom. Skarżący bynajmniej nie powołują się na jakiekolwiek naruszenie przepisów ustawy Prawo budowlane, co mogłoby ewentualnie uzasadniać właściwość organu nadzoru budowlanego. Przeciwnie, wskazane przez nich okoliczności wskazują jednoznacznie na to, że dostrzegają w odniesieniu do swej nieruchomości występowanie okoliczności opisanych w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Również środki, których zastosowania domagają się wnioskodawcy od Wójta mieszczą się w grupie środków, których zastosowanie należy do jego kompetencji w oparciu o powołany wyżej przepis. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art.15§2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne.