II OZ 358/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Włodzimierz Ryms po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia "A" Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1735/10 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi "A" Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w K. na decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) sierpnia 2010 r., nr (...) w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) sierpnia 2010 r., nr (...) Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "A"+ Sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) sierpnia 2010 r. w przedmiocie ustalenia administracyjnej kary pieniężnej. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała, że zaskarżona decyzja w razie wykonania mogłaby narazić ją na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Powołanie się we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wyłącznie na fakt wszczęcia postępowania upadłościowego nie może skutecznie uzasadniać tego wniosku. Strona musi przedstawić konkretne, trudne do odwrócenia skutki, które nastąpiłyby w wyniku realizacji decyzji bądź uprawdopodobnić niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody jako rezultat wykonania aktu, czego skarżąca nie uczyniła. Brak jest wiadomości, czy nałożona kara administracyjna została zgłoszona jako wierzytelność, czy będzie objęta układem, ewentualnie czy byłaby zaspokojona w toku postępowania upadłościowego, czy po jego zakończeniu. Twierdzenia Spółki, że wykonanie decyzji rodzi niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej nie zostały niczym uzasadnione. Z dokumentów złożonych do akt sprawy wynika, że Spółka dysponuje środkami finansowymi (według stanu na dzień 22 października 2010 r. kwotą 11 080, 00 zł). Spółka nie wskazał na co przeznaczone są dostępne środki finansowe, jakie są planowane przychody i wydatki oraz jak wykonanie nałożonej kary administracyjnej wpłynęłoby na bieżącą sytuację finansową Spółki. Zmniejszenie ilości posiadanych środków finansowych samo w sobie nie stanowi znacznej szkody, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, że uiszczenie kary stanowi zagrożenie utraty płynności finansowej, czego bezpośrednią przyczyną może być powstanie zaległości finansowych wobec kontrahentów i pracowników Spółki. Wobec Spółki prowadzone jest postępowanie upadłościowe połączone z możliwością zawarcia układu. W roku 2010 skarżąca zmuszona była do zaniechania działalności w zakresie świadczenia usług budowlanych, rekultywacji terenów poprzemysłowych oraz usług transportowych związanych z budownictwem. Przychody w tym zakresie zostały ograniczone postępowaniem upadłościowym, które nie pozwalało na uczestnictwo w przetargach i blokowało zawierania nowych umów. Dla porównania w roku 2009 przychody z tytułu usług budowlanych i gospodarki odpadami związanej w części z pracami budowlanymi wynosiły 3 764 006, 00 zł, a w roku 2010 przychody z tego tytułu wynosiły 840 556,00 zł. Według danych na dzień 11 lutego 2011 r. wynik finansowy za rok 2010 zamknie się stratą w wysokości 1 262 423, 95 zł. Głównymi pozycjami kosztowymi mającymi wpływ na wynik są koszty amortyzacji i koszty wynagrodzeń oraz koszty zużycia materiałów. W trakcie roku Zarząd zmniejszył liczbę zatrudnionych z 36 do 24 osób. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku ustalenia administracyjnej kary pieniężnej z tytułu nieprzekazania w terminie sprawozdania zawierającego dane do tworzenia Krajowego Rejestru Uwalniania i Transferu Zanieczyszczeń nie chodzi o ocenę, czy kara została zasadnie ustalona ani czy w prawidłowej wysokości, ale o ocenę, czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane uiszczeniem kary, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi opłata nie powinna zostać pobrana. Jakkolwiek słusznie wskazuje Sąd pierwszej instancji, że sam fakt bycia w stanie upadłości układowej nie stanowi przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, to należy uznać, iż wskazane przez skarżącą okoliczności są wystarczające do uznania, że uiszczenie kary pieniężnej przed rozpoznaniem sprawy może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia (...) listopada 2009 r., sygn. akt (...) Sąd Rejonowy K. – Wschód w K. ogłosił upadłość z możliwością zawarcia układu dłużnika "B" Sp. z o.o. Z postanowienie tego wynika, że dłużnik zaprzestał częściowo płacenia długów, a suma niewykonanych zobowiązań w okresie ostatnich trzech miesięcy przekracza 10 % wartości bilansowej przedsiębiorstwa skarżącej i według opinii biegłego wynosi 31 %. We wniosku skarżąca wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i uiszczenie kary pieniężnej może doprowadzić do zaburzenia płynności finansowej Spółki, która nie posiada środków, które mogą być przeznaczone na uiszczenie tej kary. Powołany w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia fakt posiadania przez skarżącą na rachunku bankowym kwoty w wysokości 11 080 zł (stan na dzień 22 października 2010 r.), nie podważa twierdzeń strony, że uiszczenie kary pieniężnej może prowadzić do zachwiania płynności finansowej Spółki. Nie można bowiem pominąć tego, że skarżąca dopiero w lipcu 2010 r. wypłacała pracownikom część wynagrodzeń za maj 2010 r., a także wysokości spłat miesięcznych rat (10 000 zł (...), 7 245,44 zł (...)) oraz opłat za wskazane faktury. Te wszystkie okoliczności prowadzą do przyjęcia, że za wiarygodne należy uznać twierdzenia Spółki, iż zapłata kwoty 10 000 zł w czasie trwania postępowania upadłościowego może uniemożliwić jej uiszczanie płatności z tytułu wynagrodzeń czy regulowanie zobowiązań wobec dostawców, co w konsekwencji może zakłócić prowadzenie bieżącej działalności gospodarczej i spowodować znaczną szkodę. Tym samym ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu nie jest trafna, co uzasadnia jego uchylenie. Mając na uwadze wysokość opłaty, którą skarżąca zobowiązana jest uiścić, przedstawione dokumenty dotyczące jej sytuacji finansowej, okoliczność, iż wobec skarżącej ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu oraz to, że skarżąca zobowiązana jest także w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1734/10 do zapłaty kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł, należy uznać, że uiszczenie kary administracyjnej przed rozpoznaniem sprawy ze skargi na decyzję z dnia (...) sierpnia 2010 r. może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a zatem zasadne jest wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Należy przy tym podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania aktu administracyjnego jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.