VII SA/Wa 1681/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałaniu Elektroskażeniom "P." w R. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [..] czerwca 2010r. na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałania E. "P." z siedzibą w R. z dnia 18 kwietnia 2010 r. o wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] listopada 2009 r. wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia P. S.A. z dnia 23 października 2009 r. robót budowlanych obejmujących montaż urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiekcie budowlanym, w ramach budowy stacji bazowej telefonii komórkowej [...] B. na istniejącym budynku usytuowanym na działce nr ewid. [...], przy ul. G. w B., i umarzającej postępowanie pierwszej instancji, - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. Organ wyjaśnił w uzasadnieniu postanowienia, iż pismem z dnia 18 kwietnia 2010 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przeciwdziałania E. "P.", zwróciło się do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010r. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 31 kpa organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Jeżeli żądanie organizacji społecznej nie jest uzasadnione, organ zajmuje stanowisko wydając postanowienie odmowne w jednej z dwóch postaci: o odmowie wszczęcia postępowania na żądanie organizacji społecznej lub o odmowie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu. Organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu administracyjnym na prawach strony, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej, lecz praw i obowiązków "innej osoby", czyli strony (stron) tego postępowania, lub jest to uzasadnione celami statutowymi organizacji społecznej i przemawia za tym interes społeczny. Żądanie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji nie dotyczy praw i obowiązku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałania E. "P.", lecz praw i obowiązków innej osoby tj. P. S.A. w W. Odnosząc się do drugiej z w/w przesłanek organ stwierdził należy, że została ona spełniona. Żądanie Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałania i E. "P." jest zgodne z jego celami statutowymi, które w § 7 statutu ma zapisaną ochronę ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, w tym przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne oraz reprezentowanie obywateli Polski przed organami administracji rządowej i samorządowej. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie przedłożyło żadnego dowodu wskazującego na istnienie zagrożenia dla środowiska w związku z pracą stacji bazowej, co pozwoliłoby na uznanie, że interes społeczny przemawia za wszczęciem z urzędu postępowania nieważnościowego. Ponadto akta sprawy nie wskazują również na istnienie takiego zagrożenia. Z projektu budowlanego wynika, że planowana stacja będzie wyposażona w sześć anten sektorowych i sześć anten parabolicznych. Pola elektromagnetyczne aktywne biologicznie wystąpią jedynie w wolnej przestrzeni niedostępnej dla ludzi. Tym samym występowanie pól elektromagnetycznych o parametrach wyższych od 0,1 W/m2 w wolnej, niedostępnej dla ludzi przestrzeni, niezależnie od parametrów te pola charakteryzujących, nie jest uciążliwe w rozumieniu wymagań ochrony środowiska. Wysokość zainstalowanych anten nadawczych rozpatrywanej stacji i niewielki zasięg promieniowania mogącego stanowić zagrożenia, wyklucza możliwość jego istotnego oddziaływania na zdrowie ludzi, brak również występowania innych czynników fizycznych i chemicznych przy eksploatacji stacji, które mogłyby zanieczyścić środowisko. Organ podniósł, iż z dokumentów sprawy wynika, że planowane przedsięwzięcie nie należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 09 listopada 2004 r, w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 z pozn. zm.). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz 144 kpa po rozpatrzeniu wniosku Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałania E. "P." z siedzibą w R. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, iż w niniejszej sprawie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 31 kpa, gdyż istnieje merytoryczne i faktyczne powiązanie między przedmiotem postępowania administracyjnego, a celami i zakresem działania Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Przeciwdziałania E. "P.". Jednakże w przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie nie przedłożyło żadnego dowodu wskazującego na istnienie zagrożenia dla środowiska w związku z pracą stacji bazowej, co pozwoliłoby na uznanie, że interes społeczny przemawia za wszczęciem z urzędu postępowania nieważnościowego. Stowarzyszenie wskazało jedynie ogólnie na potencjalne zagrożenia związane z funkcjonowaniem urządzeń tego typu, tymczasem winno wykazać, że montaż urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiekcie budowlanym, w ramach realizacji stacji bazowej telefonii komórkowej zagraża środowisku, co w konsekwencji uzasadniałoby istnienie interesu społecznego przemawiającego za wszczęciem postępowania w sprawie. W ocenie organu, analiza akt sprawy nie wskazuje na istnienie takiego zagrożenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] sierpnia 2010r. złożyło Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przeciwdziałania E. "P." z siedzibą w R. wnosząc o jego uchylenie. W skardze zarzucono naruszenie; • art. 31 kpa w związku z art. 12 Konstytucji RP w związku z art. 9 ust 3 Konwencji z Aarhus poprzez kolejne uzależnienie wszczęcia postępowania od udowodnienia, iż inwestycja stanowi bezpośrednie zagrożenia dla zdrowia i życia, art. 7, 8, 9, 11, 77, 107 § 3 kpa - poprzez brak oceny wniosków Stowarzyszenia, logicznego i spójnego uzasadnienia, * art. 3 pkt. 3 oraz 3 pkt. 9 w związku z art. 7 ustawy Prawo budowlane w powiązaniu z § 3 pkt. 1 oraz 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie poprzez nie zaliczenie przedmiotowej inwestycji do katalogu zawartego w rozporządzeniu oraz bezprawnego wprowadzenia nowej definicji ustawowej urządzenia nieprzewidzianego w ustawie, * art. 6 ust 1 w związku art. 143 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w powiązaniu z art. 50 ust 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu w związku z art. 29, 30 ustawy Prawo budowlane poprzez pominięcie powyższych przepisów oraz bezprawne przyjęcie, iż inwestycje celu publicznego nie muszą być zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania terenu lub decyzją lokalizacyjną, * art. 72 ust 1 pkt. 1 oraz 59 oraz 63 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez całkowite pominięcie tych przepisów, * Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez nie wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej rozporządzenia, brak jakichkolwiek ustaleń w tej kwestii, brak parametrów technicznych. W skardze podniesiono, iż: cyt. "uzasadnienie decyzji łamie wszelkie standardy i zasady przyzwoitości oraz świadczy o kompletnym brak przygotowania zawodowego pracownika do rozpatrywania spraw w GINB". W ocenie strony skarżącej stowarzyszenie nie ma obowiązku udowadniać, iż inwestycja stanowi zagrożenie albowiem byłoby to tożsame z rozstrzygnięciem sprawy przed jej wszczęciem. W uzasadnieniu skargi podano liczne orzeczenia sądów administracyjnych, które w ocenie skarżącego Stowarzyszenia potwierdzały powyższe stanowisko. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował art. 31 kpa, stanowiący podstawę kontrolownego rozstrzygnięcia. Zgodnie z jego treścią :" § 10rganizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: 1) wszczęcia postępowania, 2) dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. § 2. Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu". Ogólnopolskie Stowarzyszenie Przeciwdziałania E. "P." z siedzibą w R. jest niewątpliwie organizacją społeczną w rozumieniu wymienionego wyżej przepisu. Za spełniony, zdaniem Sądu, uznać należy wymóg istnienia celu statutowego uzasadniającego wystąpienie Stowarzyszenia z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postępowaniu na prawach strony. Jednym z celów jakie stawia sobie strona skarżąca jest podejmowanie działań w celu ochrony ludzi i środowiska przed promieniowaniem elektromagnetycznym od źródeł technicznych, w tym przeciwdziałanie zagrożeniom ze strony urządzeń emitujących do środowiska szkodliwe substancje i pola elektromagnetyczne oraz reprezentowanie obywateli Polski przed organami administracji rządowej i samorządowej. Podzielić jednak należy pogląd organów administracji, że nie została spełniona druga przesłanka dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym jaką jest interes społeczny przemawiający za takim udziałem w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r, znak: [...], uchylającej decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia[...] listopada 2009 r., wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia P. S.A. z dnia 23 października 2009 r. robót budowlanych obejmujących montaż urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiekcie budowlanym, w ramach budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Przesłanki, określone w cytowanym art. 31 kpa muszą wystąpić łącznie, a spełnienie ich podlega ustaleniu właściwego organu administracji publicznej rozpoznającego sprawę. Sąd dokonuje oceny prawidłowości ustalenia przez organy administracji publicznej spełnienia przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału na prawach strony w postępowaniu. Przy ustalaniu spełnienia przesłanek dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Dopuszczenie innego podmiotu, który nie broni własnego interesu prawnego zmienia układ praw procesowych strony, przyznając te prawa też innemu podmiotowi. Uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione (także) interesem społecznym. Ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod tym kątem należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Rozstrzyganie kwestii udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby musi być połączone z rozważeniem czy za tym udziałem przemawia interes społeczny, wniosek o dopuszczenie do tego udziału musi zatem zawierać wszelkie argumenty za nim przemawiające ( zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2008 r., II OSK 264/07, Lex nr 504829). Udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., II OSK 843/07, Lex nr 501062). Organizacja społeczna powinna wykazać dopuszczalność żądania oraz zasadność udziału w postępowaniu, ponieważ udział organizacji społecznej w sprawie nie jest obojętny dla stron. Podzielić należy pogląd organu administracji, iż powołanie się przez Stowarzyszenie na ogólnie określone zagrożenia związane z funkcjonowaniem stacji bazowej telefonii komórkowej nie daje podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego. Sąd podziela ustalenia organu, iż ze względu na wysokość zainstalowanych anten nadawczych i niewielki zasięg promieniowania wykluczona jest możliwość istotnego oddziaływania na zdrowie ludzi. Powyższe stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zostało przez stronę skarżącą podważone. Oznacza to zasadność stanowiska o braku przesłanki dopuszczenia do udziału ze względu na potrzebę obrony interesu społecznego. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.