II SA/Łd 898/10
WyrokWSA w Łodzi2010-12-10
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Joanna Sekunda-Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów o wyłączeniu członka organu orzekającego (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a.) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a następnie w postępowaniu o wznowienie postępowania w tej samej sprawie, uzasadnia uchylenie decyzji wydanej w wyniku wznowienia postępowania, mimo że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 K.p.a.)?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów o wyłączeniu członka organu orzekającego (art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 K.p.a.) w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, a następnie w postępowaniu o wznowienie postępowania w tej samej sprawie, stanowi podstawę do uchylenia decyzji wydanej w wyniku wznowienia, nawet jeśli mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej (art. 146 § 2 K.p.a.). Wadliwość decyzji stwierdzającej nieważność, która stanowiła podstawę do wznowienia postępowania, uniemożliwia prawidłowe zastosowanie art. 146 § 2 K.p.a. i art. 151 § 2 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Łodzi, która utrzymała w mocy własną decyzję stwierdzającą naruszenie prawa przy wydaniu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, ale odmówiła jej uchylenia ze względu na upływ 10 lat. Skarżąca zarzuciła SKO naruszenie przepisów o wyłączeniu członków organu orzekającego, którzy brali udział w wydaniu wcześniejszej decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności, a także rażące naruszenie prawa przy wydaniu pierwotnej decyzji o warunkach zabudowy. SKO uznało, że nie doszło do naruszenia przepisów o wyłączeniu, gdyż postępowania o stwierdzenie nieważności i wznowienie postępowania są odrębne, a także że pierwotna decyzja nie zawierała rażącego naruszenia prawa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku oraz poprzedzającą ją decyzję tegoż Kolegium z dnia [...] roku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 roku sprawy ze skargi B. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją w sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej B. P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnia się wyroku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po wznowieniu, na wniosek B. P., postępowania w sprawie zakończonej własną ostateczną decyzją z dnia [...]roku, [....], orzekło własną ostateczną decyzją z dnia [....] roku, [...], iż ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, [...] stwierdzająca, że ostateczna decyzja Burmistrza Gminy A. z dnia [...] roku, nr [...], ustalająca na wniosek E. i A. P., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, a polegającej na budowie budynku mieszkalnego szeregowego, składającego się z 15 mieszkań, szamb oraz przyłączy wodociągowego i gazowego w Kolonii B., gmina A., działki nr 224/16, 224/17 i 224/ 18, w części dotyczącej skierowania jej do E. P., została wydana z naruszeniem prawa, gdyż w tej części decyzja nie została skierowana do strony, jednakże z uwagi na upływ okresu 10 lat od jej wydania stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne, została wydana z naruszeniem prawa i odmówiono jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] roku, [...].
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 § 2 ustawy z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późniejszymi zmianami , dalej zwanej K.p.a.).
B. P. pismem z dnia 22 lutego 2010 roku złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając organowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 2 i art. 78 Konstytucji RP przez rozstrzygnięcie sprawy w wyniku wznowienia postępowania w składzie, w którym uczestniczyły osoby biorące udział w wydaniu wcześniejszej decyzji, jak również z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 10 w związku z art. 28, art. 11, art. 12, art. 77 § 1 , art. 80, art. 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
W uzasadnieniu strona wskazała, iż w składzie orzekającym Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. w sprawie [...], zasiadali: M. W., D. S., Z.M., zaś w składzie orzekającym w sprawie [...], zasiadali: M. W., D. S. i K. R. Strona podniosła, iż stosownie do utrwalonego już orzecznictwa oraz poglądów doktryny w wyniku wznowienia postępowania stosuje się przepisy o wyłączeniu członków organu, którzy brali i udział w wydaniu decyzji wcześniejszej, zaś w niniejszej sprawie – wbrew przytoczonych poglądom – dwie osoby orzekały w obu składach Kolegium.
Nadto B. P. stwierdziła, iż organ błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem skarżącej decyzja Burmistrza Gminy A. z dnia [...] roku została wydana z rażącym naruszeniem prawa to jest art. 40 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 89, poz. 415 z późniejszymi zmianami ), bowiem obie te normy należy interpretować łącznie, bowiem przez niewłaściwy opis rodzaju inwestycji w efekcie orzeczono sprzecznie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a inwestor wzniósł budynek wielorodzinny, a nie jednorodzinny w zabudowie szeregowej. W ocenie strony nie sposób zgodzić się ze stwierdzeniem, iż wadliwe określenie rodzaju inwestycji w przedmiotowej decyzji nie stoi w sprzeczności z obowiązującymi normami prawa. Zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że decyzja winna być sformułowana w sposób nie budzący żadnych wątpliwości u czytającego. Skarżąca stanęła na stanowisku, że sformułowanie "budynek mieszkalny szeregowy, składający się z 15 mieszkań" stoi w sprzeczności zarówno z przepisami obowiązującymi w dacie wydania decyzji, jak i obecnie oraz podkreśliła, iż prawo budowlane również w brzmieniu z roku 1998 roku nie znało pojęcia "budynku mieszkalnego szeregowego".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją nr [...] z dnia [...] roku po rozpatrzeniu wniosku B. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją tegoż Kolegium z dnia [...]roku [...] w sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, utrzymało w mocy własną ostateczną decyzję z dnia [...]roku, [...].
Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa procesowego organ stwierdził, że całkowicie zgodzić się należy z poglądem B. P., iż norma zawarta w art. 24 w związku z art. 27 K.p.a. ma na celu zagwarantowanie stronie obiektywne rozstrzygnięcie sprawy przez jej poddanie instancyjnej kontroli w postępowaniu administracyjnym, a następnie kontroli sądowej. Zdaniem organu norma zawarta w art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 K.p.a. ma brzmienie jasne i dotyczy wyłącznie i jedynie sytuacji związanej z tokiem instancji, co również odnosi się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku decyzji wydanej przez samorządowe kolegium odwoławcze w l instancji. Jednak w ocenie organu w tym przypadku taka sytuacja nie ma miejsca, bowiem ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, [...] zapadła w toku postępowania o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy A. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, zaś ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]roku [...], zapadła w toku postępowania o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kolegium z dnia [...] roku [...].
Kolegium wyraziło opinię, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności i postępowanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną to dwa odrębne, samodzielne postępowania administracyjne, na co chociażby wskazuje brzmienie norm zawartych w art. 156 i w art. 145 K.p.a.
Dalej organ podniósł, iż decyzja ostateczna Kolegium z dnia [...] roku [...], nie zapadła w toku instancji w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji przez Kolegium w dniu [...] roku [...], bowiem jedna dotyczy stwierdzenia nieważności, a druga dotyczy wznowienia postępowania.
Kolegium stwierdziło, że całkowicie należałoby zgodzić się z zarzutem o wadliwości decyzji Kolegium, gdyby ten sam skład orzekający (bądź też podobny) wydał decyzje ostateczne w tym samym postępowaniu, jednak taka sytuacja w tym przypadku nie ma miejsca w niniejszej sprawie.
W rezultacie organ uznał, mając na uwadze brzmienie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 7 K.p.a., iż wydanie decyzji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie uzasadnia wyłączenia członków samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu o wznowienie postępowania, bowiem oczywistym jest, że nie ma miejsca wydanie decyzji przez tych członków w niższej instancji, gdyż wydano decyzję w dwóch odrębnych, samodzielnych postępowaniach, których przesłanki są zupełnie odrębne.
Kolegium, odnosząc się do kwestii merytorycznej stwierdziło, że wydając własną decyzję ostateczną z dnia [...]roku [...], w pełni zrealizowało dyspozycję zawartą w art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 K.p.a., bowiem było właściwe do wznowienia postępowania, gdyż dotyczyło ono decyzji wydanej przez tut. Kolegium - decyzja z dnia [...] roku [...] oraz zaistniała przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., jako że B. P. bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym przez tut. Kolegium. Nadto organ uznał, iż skoro zaistniała przesłanka wznowieniowa to należało również ustalić, czy nie zachodzą przeszkody uniemożliwiające uchylenie decyzji ostatecznej - decyzji z dnia [...] roku [...], a określone w art. 146 K.p.a.. Zdaniem organu, skoro taka przesłanka wystąpiła, to należało orzec o stwierdzeniu, że decyzja ostateczna została wydana z naruszeniem prawa, lecz pozostawić ją w obrocie prawnym, bowiem nie jest możliwym wydanie decyzji innej niż decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Kolegium przypomniało, iż własną decyzją stwierdzającą wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy z naruszeniem prawa w części nie stwierdziło, że ostateczna została wydana z wada określoną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jak i innymi, poza wskazaną w pkt. 4, co stanowiło o podjętym rozstrzygnięciu.
Organ podkreślił, iż stwierdzenie nieważności decyzji organu administracji polega na wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji obarczonej wadą kwalifikowaną, czyli rażącym naruszeniem prawa, a zatem nie każde naruszenie prawa uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji organu administracji i taka sytuacja ma miejsce, w ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie.
Zdaniem organu treść decyzji ostatecznej Burmistrza A. nie pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, jak i z normą zawartą w art. 42 ust. 1 tej ustawy, niezależnie czy normy te będą przedmiotem interpretacji samodzielnie, czy też łącznie. Dalej organ uzasadnił, iż brak precyzyjnego określenia przedmiotu inwestycji w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, co niewątpliwie miało miejsce w przypadku ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy A., jak również, lakoniczność uzasadnienia, nie jest wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Kolegium wyraziło opinię, iż w takim przypadku nie najmniejszych przeszkód aby zastosować normę zawartą w art. 113 § 3 K.p.a., gdyby uprawniony organ albo strona się o to zwróciła, co jednakże nie miało miejsca.
Następnie Kolegium uznało, iż w niniejszej sprawie zachodzi sytuacja określona w art. 146 § 2 K.p.a., bowiem gdyby Kolegium w wyniku wznowienia postępowania uchyliło własną decyzję z dnia [...]roku [...], to po przeprowadzeniu postępowania wydałoby analogiczną decyzję jak ta, która została uprzednio wydana, a więc decyzja z dnia [...] roku [...].
Dalej organ przypomniał, iż na tle stosowania art. 146 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 151 § 2 K.p.a. w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowano dwa poglądy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło poglądu, że przesłanka wznowieniowa zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wyklucza zastosowanie art. 146 § 2 w związku z art. 151 § 2 K.p.a. Organ zaś uznał, że możliwym i w pełni zasadnym jest zastosowanie w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w oparciu o normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. normy zawartej w art. 146 § 2 i w art. 151 § 2 K.p.a. i wydanie decyzji stwierdzającej naruszenie prawa bez eliminowania z obrotu prawnego uprzednio wydanej decyzji ostatecznej.
Zarzuty w zakresie naruszenia art. 7, art. 8, art. 10, art. 26, art. 11, art. 12, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. Kolegium uznało za niezrozumiałe, zwłaszcza, że nie zostały w żaden sposób uzasadnione. Organ wyjaśnił, iż strona brała udział w postępowaniu nadzwyczajnym, w postępowaniu wznowieniowym, zapewniono jej udział w tym postępowaniu (jak i innym stronom) a zatem – zdaniem organu - nie naruszono art. 28 i art. 10 K.p.a. Dalej Kolegium wskazało, iż uzasadnienie zawarte w decyzji ostatecznej z dnia [...]roku spełnia wymogi określone art. 107 § 3, art. 12, art. 7, art. 11 K.p.a. W dalszej kolejności Kolegium całkowicie zgodziło się z poglądem B. P., iż prawo budowlane w brzmieniu z roku 1998 roku nie znało pojęcia "budynku mieszkalnego szeregowego", zaś definicja ustawowa "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" została wprowadzona przez ustawodawcę dopiero od dnia 11 lipca 2003 roku do tej ustawy. Jednocześnie jednak organ podniósł, iż definicja "zabudowy jednorodzinnej" w dniu wydania decyzji ostatecznej istniała i obejmowała "układ szeregowy". Zatem - w ocenie Kolegium - samo użycie w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu pojęcia "budynek mieszkalny szeregowy składający się z 15 mieszkań", aczkolwiek nieprecyzyjne, nie nosi cech rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
B. P. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł., zarzucając jej rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a w szczególności:
a) naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. oraz art. 2 i 78 Konstytucji RP - przez błędne przyjęcie, iż prawidłowe jest rozstrzyganie w tej samej sprawie w tym samym składzie orzekającym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności a następnie rozstrzyganie w tej samej sprawie w trybie wznowienia postępowania;
b) naruszenie art. 156 § pkt 2 K.p.a. przez jego nie zastosowanie na skutek błędnego ustalenia, iż decyzja ostateczna Burmistrza A. z dnia [...] roku, nr [...] nie jest obarczona wadą kwalifikowaną, czyli rażącym naruszeniem prawa, a to jest art. 40 ust. 1 w związku z art. 42 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w brzmieniu z daty wydania decyzji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż w kontekście niniejszego postępowania znajdzie zastosowanie ujęcie procesowe "postępowania w sprawie", które odwołuje się zarówno do substratu materialnego jak i procesowego "sprawy". Strona zakwestionowała stanowisko Kolegium, które sprowadza się do tożsamości nie "sprawy" a trybu rozpoznania sprawy, bowiem – w ocenie skarżącej - w tym ujęciu Kolegium wprowadza kryterium rozróżnienia, którym ustawa się nie posługuje a zatem jest to rozumowanie contra legem i nie może się ostać.
Następnie strona uznała, że organ orzekający błędnie ustalił, iż doszło jedynie do "nieprecyzyjnego określenia przedmiotu inwestycji". Biorąc pod uwagę fakt, iż decyzja posługuje się pojęciem "budynku mieszkalnego szeregowego" należy przyjąć, iż decyzja w ogóle nie określa przedmiotu inwestycji, gdyż przepisy prawa budowlanego w dacie wydania decyzji z 1998 roku nie przewidywały takiego pojęcia. Zatem brak jest podstawy prawnej dla przedmiotowego rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach /art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a./. Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Może również zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Sąd jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. rozpoznając sprawę w tak zakreślonych ramach stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, co obligowało Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Przede wszystkim wskazać należy, wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., że Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę uznaje za zasadny zarzut strony dotyczący naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. Z akt sprawy wynika bowiem, że w rozpoznaniu sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza A. z dnia [...] roku, nr [...] zakończonej wydaniem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku [...] brali udział: M. W., D. S. i Z.M. Dwie z tych osób tj. M. W. oraz D. S. brały również udział i orzekały w postępowaniu Kolegium dotyczącym wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] roku [...]. W tym miejscu przywołać należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 grudnia 2008 roku sygn. akt P 57/07 stwierdzający, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji RP. W uzasadnieniu tegoż wyroku Trybunał jednoznacznie stwierdził, że " (...) członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu od udziału w sprawie, zawisłej przed organem administracji publicznej, niezależnie od rodzaju i charakteru sprawy, w każdym stadium tej sprawy oraz w każdej instancji trybu zwykłego lub trybów nadzwyczajnych. (...) Członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu "od udziału w postępowaniu" (pkt 3.2 części Uzasadnienie prawne - Dz. U. z 2008r., Nr 229, poz.1539, również dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, LEX nr 467043). Skutkiem przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego staje się możliwość wznowienia postępowania, w którym brał udział członek samorządowego kolegium odwoławczego orzekający już poprzednio w tej samej sprawie, choć w innym trybie. W tym stanie rzeczy, nie budzi wątpliwości fakt, iż przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta z naruszeniem art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 K.p.a. i powinna zostać ponownie rozpoznana w zgodzie z wartościami i zasadami konstytucyjnymi, z uwzględnieniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego poprzez nie powoływanie do składu orzekającego osób, które wcześniej orzekały już w tej sprawie, dając tym samym możliwość pełnego, obiektywnego rozpatrzenia sprawy.
Dodatkowo wskazać należy, że kwestionowaną decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy własną ostateczną decyzję z dnia [...]roku nr [...] bowiem uznało, że ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] stwierdzająca, że ostateczna decyzja Burmistrza Gminy A. z dnia [...] roku, nr [...], ustalająca na wniosek E. i A. P., warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji, a polegającej na budowie budynku mieszkalnego szeregowego, składającego się z 15 mieszkań, szamb oraz przyłączy wodociągowego i gazowego w Kolonii B., gmina A., działki nr 224/16, 224/17 i 224/ 18, w części dotyczącej skierowania jej do E. P., została wydana z naruszeniem prawa, gdyż w tej części decyzja nie została skierowana do strony, jednakże z uwagi na upływ okresu 10 lat od jej wydania stwierdzenie nieważności jest niedopuszczalne, została wydana z naruszeniem prawa i odmówiono jej uchylenia, bowiem w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej tj. decyzji tegoż Kolegium z dnia [...] roku nr [...].
Podstawę prawną utrzymanej w mocy kwestionowanym rozstrzygnięciem decyzji z dnia [...]roku nr [...] stanowią przepisy art. 151 § 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4, art. 146 § 2 K.p.a.
Nie budzi wątpliwości podstawa wznowienia postępowania nieważnościowego a wiec przepis art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. jako, że skarżąca B. P. nie brała w nim udziału.
Pozostaje więc ocena czy organ prawidłowo zastosował pozostałe przywołane przepisy. W ocenie Sądu tak się w przedmiotowej sprawie nie stało. Z art. 151 § 2 K.p.a. wynika, że w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146, organ administracji ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji. Z kolei przepis art. 146 § 2 K.p.a. stanowi, że nie uchyla się decyzji także w przypadku (poza przypadkami wymienionymi w § 1), jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Takiej też treści zapadło kwestionowane rozstrzygnięcie. Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania wznowieniowego było z kolei postępowanie nieważnościowe zakończone decyzją Kolegium z dnia [...] roku nr [...]. Tym samym wiec Kolegium uznało, że decyzja tegoż organu z dnia [...] roku nr [...] nie podlega uchyleniu, jako że mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Ta dotychczasowa, oceniana decyzja to decyzja z dnia [...] roku nr [...], która z kolei kończyła postępowanie nieważnościowe dotyczące decyzji Burmistrza A. z dnia [...] roku, nr [...]. Jako podstawę prawną tegoż rozstrzygnięcia organ wskazano z kolei przepisy art. 156 § 1 pkt 2, 4, 7 i § 2 K.p.a. w związku z art. 157 K.p.a. i art. 158 § 1 K.p.a. Zdaniem Sądu tak skonstruowana podstawa prawna jest wzajemnie sprzeczna i wadliwa, co winno być przez Kolegium dostrzeżone i wyeliminowane w ramach postępowania wznowieniowego. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stanowi, że organ stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 2 tegoż przepisu stanowi, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1,3,4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Tym samym ustawodawca wyłączył z regulacji zawartej w art. 156 § 2 K.p.a. przypadek wymieniony w § 1 pkt 2, co a contrario wskazuje, że ograniczenia dotyczące możliwości stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 § 2 K.p.a. nie obejmują przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Kolejnym przepisem przywołanym przez organ we wskazanej podstawie prawnej jest art. 158 § 1 K.p.a. Przepis ten z kolei stanowi, że rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji. Tym samym wiec wskazane przez organ przepisy w omawianej podstawie prawnej wskazują zarówno na zasadność stwierdzenia nieważności jak i wykluczenie takiej możliwości.
Zdaniem Sądu tak skonstruowana podstawa prawna, jak uczyniło to Kolegium w rozstrzygnięciu z dnia [...] roku nr [...], stanowi o wadliwości tegoż rozstrzygnięcia a tym samym prowadzi do skutecznego zakwestionowania decyzji zaskarżonej (z dnia [...] roku nr [...]) jak i ją poprzedzającej (z dnia [...]roku nr [....]), jako że za nieuprawnione w tych okolicznościach uznać należy zastosowanie przepisów art. 146 § 2 K.p.a. i art. 151 § 2 K.p.a. a tym samym stwierdzenie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, skoro ta dotychczasowa decyzja jest zdaniem Sądu wadliwa.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobligowany będzie uwzględnić wyrażoną przez Sad ocenę prawną oraz poczynione wyżej uwagi, wydając po przeprowadzeniu stosownego postępowania decyzję w oparciu o przepis art.107 §1 i 3 K.p.a., zważając na precyzyjne wskazanie podstawy prawnej i wyjaśnienie motywów zastosowanych przepisów, stosownie do okoliczności sprawy, tak by strona nie miała żadnych wątpliwości co do przesłanek, które zadecydowały o wydaniu takiej, a nie innej decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sad orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c i art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o regulację art. 200 tejże ustawy. W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
m.ch.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło