I OZ 971/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. zażalenia S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 566/10 oddalającego wniosek o wyłączenie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego od orzekania w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz pozbawienia prawa do zasiłku postanawia: oddalić zażalenie. S. K. pismem z dnia 27 września 2011 r. złożył wniosek o wyłączenie od rozpoznania niniejszej sprawy sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego "z podstawy art. 19 p.p.s.a. gdyż zaistniały wątpliwości tego rodzaju, że wywołują wątpliwości co do bezstronności sędziego". W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że sędzia NSA Tadeusz Kuczyński uczestniczył w wydaniu postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 czerwca 2010 r. w sprawie IV SA/Wr 136/10, w którym oddalono wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego WSA Wandy Wiatkowskiej-Ilków. Następnie skarżący podał, że porównał protokół losowania z dnia 2 czerwca 2010 r. w sprawie IV SA/Wr 136/10 z protokołem losowania z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie IV SA/Wr 566/10 i zarządzeniem o wyznaczeniu rozprawy na dzień 29 września 2011 r. (k. 114). Zdaniem skarżącego, "Skoro Sędzia WSA Lidia Serwiniowska zachorowała, to wobec treści art. 26 rozporządzenia Prezydenta R.P. z dnia 18.09.2003 r. "regulamin wewnętrznego urzędowania w.s.a." (Dz.U. 2003, Nr 169, poz. 1646) sędzia sprawozdawca winien zostać ustanowiony w osobie Sędziego NSA Jolanty Sikorskiej. Występując zatem w składzie orzekającym na rozprawie w dniu 30.11.2010 r. w charakterze sędziego sprawozdawcy Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński naruszył art. 180 ust. 1 Konstytucji R.P. usuwając ze składu Sędziego NSA Jolantę Sikorską. Powszechnie wiadomym jest, że Kolegium WSA we Wrocławiu było władne do "swoistego wykluczenia" ze składu Sędziego NSA Jolanty Sikorskiej co sędzia sprawozdawca miał dopilnować". Skarżący wywodził następnie, że "Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński akceptuje własne wyłączenie co widoczne jest w protokole losowania składu w sprawie IV SA/Wr 566/10 w dniu 16.02.2011 r.". W opinii skarżącego, "karta 114 akt sprawy IV SA/Wr 566/10 wskazuje, że sprawę sąd zamierza zakończyć wyrokiem". Przedstawiwszy następnie wywody dotyczące wiążącej mocy decyzji Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 7 sierpnia 2009 r. skarżący stwierdził, że: "Skoro Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński jest sędzią sprawozdawcą w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 566/10, a także w pewnym zakresie orzekał w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 136/10 to powinien mieć na uwadze art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z normą art. 58 § 3 i art. 115-118 ustawy z dnia 30.08.2002 r. "prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zmianami). Jak będąc związanym treścią decyzji z dnia 07.08.2009 r., sąd za celowe uznaje badanie: skargi na decyzję Wojewody D. z dnia [...].01.2010 r. (...) (sygn. akt IV SA/Wr 136/10) i skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 30.06.2010 r. (...) (sygn. akt IV SA/Wr 566/10). Zawisłość sporu jest oczywista i ogłoszenie wyroku w tych sprawach doprowadzi do konieczności wniesienia przez powoda skargi kasacyjnej". Zdaniem skarżącego, "sprawa sygn. akt IV SA/Wr 566/10 winna zostać rozstrzygnięta przez mediację stron dokonaną pod bacznym okiem sądu. (...) Reasumując w opinii powoda karta 114 akt sygnowanych IV SA/Wr 566/10 jest sygnałem, że w sprawie źle się dzieje, za co w chwili obecnej winnym wadliwości jest sędzia sprawozdawca a więc Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński". Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński W dniu 4 października 2011 r. złożył oświadczenie, z którego wynika, że w stosunku do jego osoby nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), które dawałyby podstawy do wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt IV SA/Wr 566/10, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oddalił wniosek o wyłączenie sędziego. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z oświadczenia złożone przez sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego wynika, iż nie zna on S. K., nie istnieje w niniejszej sprawie okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności oraz że nie występują w sprawie żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a., które dawałyby podstawę do wyłączenia go od rozpoznawania niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu skarżący w istocie nie podał żadnych okoliczności świadczących o zachodzeniu po stronie tego sędziego jakichkolwiek podstaw do jego wyłączenia od udziału w sprawie ze skargi S. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej oraz pozbawienia prawa do zasiłku. Przedstawił jedynie swoje – w istocie niczym konkretnym nie uzasadnione – przypuszczenie, że w sprawie IV SA/Wr 566/10 "źle się dzieje, za co w chwili obecnej winnym wadliwości jest sędzia sprawozdawca a więc Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński". Zupełnie nietrafne są wywody skarżącego odwołujące się do treści protokołów losowań przeprowadzonych w sprawach IV SA/Wr 136/10 i IV SA/Wr 566/10, do treści zarządzenia z dnia 5 sierpnia 2011 r. o wyznaczeniu rozprawy na dzień 29 września 2001 r. oraz mówiące o rzekomym "usunięciu" przez sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego ze składu orzekającego sędziego NSA Jolanty Sikorskiej. Wywody te w żadnym stopniu nie wskazują na istnienie po stronie sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego okoliczności, o jakich mowa w art. 18 i 19 p.p.s.a. W ocenie Sądu pozostałe argumenty podnoszone przez skarżącego nie zasługują na uwzględnienie w realiach przedmiotowej sprawy. W szczególności nie sposób uznać za logiczny wywód skarżącego, iż "karta 114 akt sprawy IV SA/Wr 566/10 wskazuje, że sprawę sąd zamierza zakończyć wyrokiem" ma świadczyć o nieprawidłowościach w sprawie IV SA/Wr 566/10, bądź o braku bezstronności sędziego. Złożenie przez uprawniony podmiot skargi do Sądu na konkretną decyzję administracyjną w swej istocie zmierza do zakończenia sprawy wyrokiem, gdyż takie jej zakończenie jest regułą. Jeżeli zaś skarżący – jak można domniemywać z treści uzasadnienia wniosku o wyłączenie sędziego – chciałby, aby w sprawie z jego skargi przeprowadzono postępowanie mediacyjne, to stosownie do art. 115 § 1 p.p.s.a. powinien był przed wyznaczeniem rozprawy złożyć wniosek o przeprowadzenie takiego postępowania, a nie odnosić się do tej kwestii we wniosku o wyłączenie sędziego i bezzasadnie zarzucać sędziemu sprawozdawcy naruszenie art. 115-118 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaznaczyć przy tym należy, że wniosek strony o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego nie jest dla Sądu wiążący, a zatem jeżeli Sąd nie przeprowadzi takiego postępowania, lecz rozpozna sprawę w normalnym trybie, nie można zarzucać Sądowi z tego powodu naruszenia prawa. Nie jest też logiczny zarzut, że skoro sędzia NSA Tadeusz Kuczyński jest sędzią sprawozdawcą w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 566/10, "a także w pewnym zakresie orzekał w sprawie sygn. akt IV SA/Wr 136/10", to "powinien mieć na uwadze art. 58 § 1 pkt 4 w zw. z normą art. 58 § 3 i art. 115-118" Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Abstrahując od tego, że w sytuacji, gdy strona uważa podejmowane przez sędziego czynności procesowe za wadliwe, to może je kwestionować w środkach odwoławczych składanych od podejmowanych rozstrzygnięć, a nie we wniosku o wyłączenie sędziego, trudno uznać za logiczny wywód, w którym strona wnosząc skargę na konkretną decyzję czyni zarzut sędziemu sprawozdawcy, że skargi tej nie odrzucił. Nie jest też uzasadnione twierdzenie skarżącego, że "Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński akceptuje własne wyłączenie co widoczne jest w protokole losowania składu w sprawie IV SA/Wr 566/10 w dniu 16.02.2011 r.". W powyższym protokole sędzia Tadeusz Kuczyński został wyłączony jedynie przy wyłanianiu składu orzekającego do rozpatrzenia wniosku o wyłączenie sędziego NSA Henryka Ożoga, bowiem w rozpatrzeniu tego wniosku udziału nie brali sędziowie orzekający wraz z sędzią NSA Henrykiem Ożogiem na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. Powyższe w żaden sposób nie świadczy o braku bezstronności sędziego NSA Tadeusza Kuczyńskiego i nie może stanowić podstawy do jego wyłączenia. Pismem z dnia 31 października 2011 r. S. K. złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego postanowienia WSA we Wrocławiu z dnia 17 października 2011 r. wnosząc o jego uchylenie bądź zmianę. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż przewodniczący wydziału błędnie dokonał losowania składu orzekającego gdyż sędziowie Andrzej Wawrzyniak i Tomasz Świetlikowski nie byli w dniu złożenia wniosku o wyłączenie sędziego, sędziami Wydziału IV WSA we Wrocławiu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - art. 18 § 1 p.p.s.a., wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.). Wskazać należy, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak wynika z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów, których dotyczy wniosek, nie istnieje między nimi i stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jego bezstronności w tej sprawie. Analiza akt sprawy prowadzi ponadto do wniosku, że nie zaistniała żadna z przyczyn wyłączenia tych sędziów z mocy ustawy na podstawie art. 18 p.p.s.a. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wyjaśnić należy, że wprawdzie zgodnie z § 28 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 września 2003 r. regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 169, poz. 1646) skład orzekający w sprawie losuje się spośród sędziów wydziału, z wyłączeniem sędziów, którzy nie mogą brać udziału w składzie orzekającym z powodu przeszkód prawnych. Jak wskazano w protokole losowania z dnia 4 października 2011 r. z losowania sędziów wyłączono sędziów wydziału IV WSA we Wrocławiu Henryka Ożóg, Wandę Wiatkowską-Ilków, Alojzego Wyszkowskiego, Jolantę Sikorę, Tadeusza Kuczyńskiego Mirosławę Rozbicką-Ostrowską z uwagi na fakt, iż sędziowie Ci orzekali w przedmiotowej sprawie dotyczącej wniosków skarżącego o wyłączenie sędziów. Oznacza to, że ze składu 7 sędziów orzekających w Wydziale IV WSA we Wrocławiu wyłączonych z losowania zostało 6 sędziów. Dlatego też, w przypadku niemożliwości przeprowadzenia prawidłowego losowania sędziów składu orzekającego spośród sędziów danego wydziału, zasadnie przeprowadzono losowanie składu orzekającego do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Alojzego Wyszkowskiego spośród wszystkich sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.