I SA/Wa 1067/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-14

Skład orzekający: Dariusz Chaciński, Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Skarbu Państwa miał podstawę prawną do stwierdzenia nieważności zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego wydanego z rażącym naruszeniem prawa w zakresie potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Polski?
Ratio decidendi
Minister Skarbu Państwa prawidłowo stwierdził nieważność zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego, ponieważ zostało ono wydane z rażącym naruszeniem art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaświadczenia. Zaświadczenie błędnie potwierdzało prawo do rekompensaty osobie niebędącej spadkobiercą właściciela mienia zabużańskiego, co stanowiło oczywiste naruszenie prawa i uzasadniało wyeliminowanie tego aktu z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
M. M. zaskarżyła decyzję Ministra Skarbu Państwa z 2010 r., który utrzymał w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego z 1998 r. potwierdzającego prawo M. M. do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Polski. Organ stwierdził, że zaświadczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ błędnie ustaliło właściciela nieruchomości i osoby uprawnione do rekompensaty, przyznając prawo osobie niebędącej spadkobiercą właściciela mienia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zaświadczenia oddala skargę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] stwierdzającej nieważność zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...] potwierdzającego, że M. M. jest uprawniona do otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione poza obecnymi granicami państwa polskiego utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny: Działając na podstawie art. 158 § 1 i art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 Kpa oraz art. 7 ust. 3a i art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdził nieważność zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1998 r., na podstawie którego potwierdzono M. M. uprawnienie do otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione przez K. i F. B. w miejscowościach O., B. i B., położonych na terenach włączonych po II wojnie światowej w skład ZSRR. W uzasadnieniu do decyzji organ wojewódzki stwierdził, że w/w zaświadczenie wydano z rażącym naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w dacie jego wydania, a to ze względu na nieprawidłowe ustalenie: właściciela nieruchomości zabużańskiej, stanu realizacji prawa do rekompensaty i osoby uprawnionej do jej otrzymania. W dniu 11 grudnia 2009 r. odwołanie od powyższej decyzji do Ministra Skarbu Państwa złożyła M. M., wnosząc o uchylenie tej decyzji i umorzenie postępowania, gdyż jej zdaniem unieważnione zaświadczenie jest prawidłowe i odzwierciedla rzeczywisty stan prawny. Po rozpatrzeniu odwołania minister stwierdził, że kwestie rekompensat za mienie zabużańskie reguluje ustawa z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści art. 27 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wynika natomiast, że postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. W przedmiotowej sprawie, organ drugiej instancji ustalił, że z treści orzeczeń Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w R. nr [...],[...] i [...] z dnia [...] lipca 1945 r. oraz nr [...] z dnia [...] sierpnia 1945 r. wynika, że F. B. pozostawił na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej mienie nieruchome w miejscowości B. [...] ha ziemi ornej i [...] ha łąk (orzeczenie Nr [...]), w miejscowości B. [...] ha ziemi ornej (orzeczenie Nr [...]), w miejscowości [...][...] ha ogrodu i dom mieszkalny o wymiarach [...] metrów kryty dachówką (orzeczenie nr [...]) oraz w miejscowości O. [...] ha ziemi ornej, [...] ha łąk, dom mieszkalny o wymiarach [...] metrów, kryty blachą, stodołę o wymiarach [...] metrów, krytą słomą oraz stajnię o wymiarach [...] metrów, krytą blachą (orzeczenie nr [...]). Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 1985 r. sygn. akt [...]. Cały spadek po F. B. nabyła na podstawie testamentu z dnia [...] sierpnia 1963 r. córka spadkodawcy F. B. Natomiast z postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 1988 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po K. B. nabył mąż – F. B.oraz dzieci – T. B., F. B. i J. B. po ¼ części każde z nich. Z treści postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] lipca 1999 r., sygn. akt [...] (w aktach sprawy znajduje się jedynie kserokopia tego dokumentu), wynika, że spadek po T. B. na podstawie ustawy nabyli: żona – W. B. oraz córki – M. M., M. B. i A. G., każda z nich w ¼ części spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oświadczeniami z dnia 8 grudnia 1990 r. J. B. oraz z dnia 10 grudnia 1990 r. F. B., zrzekły się na rzecz brata T. B. wszelkich praw z tytułu pozostawienia przez ich ojca F. B. mienia na terytorium włączonym po II wojnie światowej w skład ZSRR. T. B., powołując się na pismo Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w G. z dnia [...] maja 1988 r. (brak takiego dokumentu w aktach sprawy), które w ocenie wyżej wymienionego potwierdzało prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie, zrzekł się na rzecz swojej córki M. M. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia mienia w ZSRR przez F. B. i K. B. oraz na rzecz córki – M. B. prawa do rekompensaty w zakresie spadku po swojej matce K. B. Z pisma Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy- Gminy Z. w W. z dnia [...] listopada 1991 r. nr [...], wynika, że J. B. nabyła od Skarbu Państwa, w ramach odszkodowania za mienie pozostawione poza granicami RP w miejscowości S., stanowiącą jej własność nieruchomość w W. przy ul. [...] – stanowiącą część budynku, tj. lokal nr [...], składający się z pięciu izb o powierzchni [...] m2 wraz z 36,20 % części wspólnej budynku oraz część użytkowania wieczystego gruntu, tj. działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] m2. Nabycie w/w nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1984 r. nr [...]. Z w/w pisma wynika również że w dniu [...] stycznia 1987 r. wydano decyzję nr [...] (brak w aktach sprawy) zezwalającą na zbycie w/w lokalu i praw do użytkowania wieczystego gruntu na rzecz innych osób. Z treści pisma Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami wynika także, że w dacie wydania w/w pisma, J. B. figurowała w ewidencji gruntów jako użytkownik wieczysty i właściciel lokalu. Będąc poinformowaną na podstawie art. 247 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, M. M. w oświadczeniu z dnia 14 grudnia 1998 r. stwierdziła, że ani ona ani nikt z jej rodziny i poprzedników prawnych nie otrzymali od Skarbu Państwa nieruchomości za zaliczeniem wartości mienia pozostawionego poza obecną granicą Polski w związku z działaniami wojennymi w latach 1939-1945. Mając na uwadze powyższe dowody, a także na podstawie karty ewakuacyjnej F. B. z dnia 19 maja 1945 r. oraz trzech protokołów z przesłuchań świadków sporządzonych w Urzędzie Miejskim we W. w dniu 9 marca 1988 r. działając na podstawie art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 115, poz. 741 ze zm.), Kierownik Urzędu Rejonowego w G., w zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 1998 r. stwierdził, że M. M. jest osobą uprawnioną do otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione przez K. i F. B. w miejscowościach O., B. i B., położonych na terenach włączonych po zakończeniu II wojny światowej w skład ZSRR. Pismem z dnia 10 listopada 2005 r. skierowanym do Urzędu Wojewódzkiego w G., M. M. zwróciła się z prośbą o ujawnienie w rejestrze, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, wynikającej z w/w zaświadczenia z dnia [...] grudnia 1998 r. Rozpatrując w/w wniosek Wojewoda [...] uznał, że zaświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1998 r. jest obarczone wadami powodującymi konieczność wyeliminowania tego aktu administracyjnego z obrotu prawnego. W związku z tym, organ wojewódzki wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia nieważności tego zaświadczenia. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny, organ odniósł się do przepisów regulujących kwestie rekompensat za mienie zabużańskie, obowiązujących w dacie wydania unieważnionego zaświadczenia, stwierdzając że w dacie wydania zaświadczenia kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1998 r., przepisem rangi ustawowej dotyczącym kwestii rekompensat, był art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Ministra Skarbu Państwa, stan faktyczny i prawny sprawy przemawia za stwierdzeniem nieważności zaświadczenia kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1998 r., jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu odwoławczego decyzja Wojewody [...] jest zgodna z prawem, bowiem zaświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1998 r. rażąco narusza art. 212 ust. 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, co skutkuje koniecznością wyeliminowania tego zaświadczenia z obrotu prawnego w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Na podstawie art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami w razie śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych za granicą, uprawnienia wynikające z ust. 1 przysługują łącznie wszystkim jego spadkobiercom lub jednemu z nich, wskazanemu przez osoby uprawnione. Mając na uwadze dowody w postaci orzeczeń PUR i postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 1985 r. Minister Skarbu Państwa ustalił, że właścicielem mienia zabużańskiego był F. B., natomiast jego jedynym spadkobiercą była córka – F. B. W związku z tym, Kierownik Urzędu Rejonowego w G. potwierdzając prawo do rekompensaty M. M. – nie będącej spadkobiercą F. B. rażąco naruszył przytoczony powyżej przepis ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. W prowadzonym postępowaniu zdaniem organu kierownik Urzędu Rejonowego w G. powinien, mając na uwadze w/w dowody i treść art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, potwierdzić uprawnienie do rekompensaty za mienie zabużańskie wyłącznie F. B. będącej jedynym spadkobiercą właściciela mienia zabużańskiego. Wadliwość unieważnionego zaświadczenia jest zdaniem organu związana z błędnym przyjęciem przez organ, który je wydał, że właścicielami mienia pozostawionego na Kresach byli K. i F. małż. B. (a nie jedynie F. B.). Przyjęcie przez kierownika Urzędu Rejonowego w G. takiego właśnie założenia, skutkowało błędnym ustaleniem osób uprawnionych do rekompensaty poprzez przyjęcie za dowody w sprawie oświadczeń o zrzeczeniu się prawa do rekompensaty i postanowień spadkowych, które dotyczyły osób nieuprawnionych do rekompensaty (nie będących następcami prawnymi F. B.). Zdaniem organu dowody te były nieistotne i nie miały znaczenia z punktu widzenia sprawy rozpatrywanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w G. Organ zwrócił także uwagę na to, że z treści pisma Naczelnika Wydziału Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy-Gminy Z. w W. z dnia 28 listopada 1991 r. (por. pkt 7 uzasadnienia niniejszej decyzji), wynika, że J. B. - zrealizowała prawo do rekompensaty przed wydaniem unieważnionego zaświadczenia. Informacja ta jest w sprzeczności z oświadczeniem M. M. z dnia 14 grudnia 1998 r. i nie została uwzględniona przez Kierownika Urzędu Rejonowego w G. przy wydawaniu zaświadczenia wskutek czego błędnie obliczono wartość rekompensaty. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że jego decyzja nie zamyka drogi do ubiegania się o rekompensatę, ponieważ eliminuje tylko z obrotu prawnego wadliwe zaświadczenie Kierownika Urzędu Rejonowego w G., a więc nie kończy postępowania w sprawie, bowiem po uprawomocnieniu się decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewoda [...] ponownie będzie rozpatrywał przedmiotową sprawę. Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2010 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie wniosła M. M. zarzucając jej: - naruszenie art. 20 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), - naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa oraz art. 107 § 1 i 3 Kpa, Wskazując na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja jest jej zdaniem bezzasadna, ponieważ zgodnie z art. 20 ustawy z 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP (Dz. U. z 2005 r. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się przepisy działu II rozdział 12 i 13 kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 146 § 1. Przepis ten zdaniem skarżącej nie upoważniał organów administracyjnych do stosowania prawa nieobowiązującego w dacie orzekania. Art. 212 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) nie obowiązuje od 30 stycznia 2004 r., albowiem został uchylony ustawą z 12 grudnia 2003 r. o zaliczeniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa – wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 39). Z tego względu zdaniem skarżącej powoływanie się w zaskarżonej decyzji na sprzeczność zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z [...] grudnia 1998 r. z nieobowiązującym już w dacie orzekania przepisem art. 212 w/w ustawy o gospodarce gruntami – jest bezzasadne. Stanowi to zdaniem skarżącej rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ administracji publicznej ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, ale naruszenie to winno zdaniem skarżącej odnosić się do prawa obowiązującego, a nie uchylonego i w dacie orzekania nieobowiązującego. Ponadto zaskarżona decyzja zdaniem skarżącej nie zawiera uzasadnienia faktycznego, a w szczególności brak jest odniesienia co do faktu, iż strona jest spadkobiercą po T. B. – na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z [...] lipca 1999 r. sygn. [...] -załączonego do akt sprawy. Natomiast T. B. był spadkobiercą po K. B. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w O. z [...] marca 1988 r. sygn. [...], załączonego do akt sprawy, a K. B. była żoną F. B., który wg orzeczeń Państwowego Urzędu Repatriacyjnego w R. nr[...], nr [...] i nr [...] z [...] lipca 1945 r. i nr [...] z [...] sierpnia 1945 r. – pozostawił na Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej nieruchomości wskazane w tych orzeczeniach. Małżeństwo to zdaniem skarżącej miało wspólność ustawową, z tego względu pomimo, iż w w/w orzeczeniach ujęty był tylko F. B., to jego żona K. B. posiadała połowę uprawnień z w/w orzeczeń i prawa te weszły w skład spadku po niej. Do tych dowodów i okoliczności zdaniem skarżącej organ orzekający nie ustosunkował się w żaden sposób. Przedmiotowe zaświadczenie dotyczyło tylko orzeczeń nr [...], nr [...] i nr [...]. W żaden sposób nie odnosiło się do orzeczenia nr[...], które także jest bezpodstawnie przywoływane w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej ppsa). Biorąc pod uwagę powyższe przepisy należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem materialnym i procesowym. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 20 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.) stwierdza, że do postępowań zakończonych wydaniem decyzji lub zaświadczeń potwierdzających prawo do rekompensaty stosuje się art. 145, art. 145a, art. 146 § 2, art. 147-152, art. 154 § 2, art. 155-159 oraz art. 161-163 Kodeksu postępowania administracyjnego z tym, że w przypadku zaświadczeń, przepisy te stosuje się odpowiednio. Istnieje zatem szczególna podstawa prawna do przeprowadzenia postępowania o stwierdzenie nieważności zaświadczenia. Stwierdzenie nieważności decyzji, a w tym przypadku zaświadczenia – jest instytucją umożliwiającą wycofanie z obrotu prawnego aktu dotkniętego najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych (zaświadczenia) zostały enumeratywnie wyliczone w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji powoduje ten skutek, że decyzja taka traci swą moc obowiązującą od dnia jej wydania. Zgodnie z orzecznictwem sądowym o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze – skutki, które wywołuje decyzja (por. np. wyrok SN z 8 kwietnia 1994 r. III ARN 13/94, OSN 1994, z. 3, poz. 36, wyrok NSA z 18 lipca 1994 r. (sygn. akt V SA 535/94), ONSA 1995, z. 2, poz. 91). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – skutki gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (NSA wyrok z dnia 9 lutego 2005 r. OSK 1134/04, LEX nr 165717). W świetle powyższego należy w całości podzielić pogląd wyrażony w zaskarżonej decyzji, że istniały podstawy do stwierdzenia nieważności powołanego zaświadczenia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W zaświadczeniu z dnia [...] grudnia 1998 r. wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w G. potwierdzono bowiem, że M. M. przysługuje uprawnienie do otrzymania ekwiwalentu za mienie pozostawione przez K. i F. B. w miejscowościach O., B. i B. położonych na dawnych terenach Rzeczypospolitej Polskiej włączonych po drugiej wojnie światowej w skład ZSRR. Tymczasem z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy bezspornie wynika (co słusznie zauważył organ), że właścicielem mienia zabużańskiego był jedynie F. B., natomiast jego jedyną spadkobierczynią (testament) była córka F. B. Natomiast skarżąca M. M. (córka T. B., syna F. B.) nie jest spadkobierczynią F. B. Wydając zaświadczenie organ błędnie przyjął, że właścicielami pozostawionego na kresach mienia byli K. i F. małżonkowie B., przyjmując za dowody w sprawie oświadczenia o zrzeczeniu się prawa do rekompensaty i postanowienia spadkowe po osobach nie dziedziczących po F. B., czym rażąco naruszył art. 212 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaświadczenia. Sąd zauważa jednocześnie, że J. B. zrealizowała prawo do rekompensaty przed wydaniem zaświadczenia, ale wyłącznie za swoje własne mienie pozostawione poza obecnymi granicami Polski i nie miało to znaczenia dla organu orzekającego o mieniu stanowiącym własność F. B. Dlatego też stanowisko organu w tej kwestii Sąd uznał za nieuzasadnione. Za nieuzasadniony Sąd uznał także zarzut skargi, dotyczący nieuwzględnienia przez organ tego, iż K. B. oraz F. B. byli małżonkami i w związku z tym posiadali współwłasność ustawową małżeńską, ponieważ fakt ten w żaden sposób nie wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Wręcz przeciwnie, z akt sprawy bezspornie wynika, że to majątek O. (jeden z pozostawionych na wschodzie) stanowił wyłączną własność K. B. ,a pozostałe stanowiły własność F. B. Z powyższych względów w żaden sposób nie można wywieść, że T. B. (poprzednik prawny skarżącej) będąc spadkobiercą po K. B. był także spadkobiercą F. B. Skarżąca natomiast w żaden sposób prawem przewidziany nie udokumentowała, że jest spadkobierczynią F. B., oraz że jej rodzice mieli ustawową wspólność małżeńską. Pozostałe zarzuty skargi Sąd uznał także za nieuzasadnione i ich nie uwzględnił. Z powyższych względów przyjęcie przez organ, że zaświadczenie obciążone tego rodzaju wadą musi być kwalifikowane jako rażąco naruszające prawo w rozumieniu art. 156 §1 pkt 2 kpa należy uznać za prawidłowe. W takich okolicznościach Minister Skarbu Państwa miał obowiązek utrzymać w mocy decyzję Wojewody [...] stwierdzającą nieważność zaświadczenia Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] grudnia 1998 r. Zastosowanie trybu nadzorczego oznacza, że obecnie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego wadliwe zaświadczenie z dnia [...] grudnia 1998 r., Powoduje to, że odżywa pierwotny wniosek, który zapoczątkował całe postępowanie administracyjne zakończone wydaniem powyższego zaświadczenia, który będzie jeszcze raz rozpatrywany merytorycznie w postępowaniu zwykłym na podstawie obecnie obowiązujących przepisów prawa, dotyczących mienia zabużańskiego tj. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i to ono rozstrzygnie kto jest uprawniony do mienia zabużańskiego pozostawionego zarówno przez F. B. jak i mienia pozostawionego przez K. B. oraz wyjaśni czy i ewentualnie w jakim zakresie należne roszczenia zostały już zrealizowane, czy też nie. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło