I SA/Bd 952/10
WyrokWSA w Bydgoszczy2010-12-14
Skład orzekający: Teresa Liwacz, Halina Adamczewska-Wasilewicz, Leszek Kleczkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o odmowie umorzenia odsetek od zaległych składek na ubezpieczenia społeczne może zostać utrzymana w mocy pomimo trudnej sytuacji finansowej zobowiązanego i jego rodziny?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja organu narusza prawo materialne i procesowe, ponieważ organ nie uwzględnił wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w szczególności wydatków ponoszonych przez gospodarstwo domowe oraz zadłużenia strony, co miało wpływ na ocenę przesłanek umorzenia należności. Ponadto organ II instancji błędnie utrzymał w mocy decyzję, która została wcześniej uchylona przez sąd, co stanowi naruszenie przepisów postępowania. W konsekwencji decyzja została uchylona, a organ zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem całego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Skarżąca zwróciła się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie lub rozłożenie na raty należności z tytułu składek oraz umorzenie odsetek, wskazując na trudną sytuację finansową i rodzinne. Organ odmówił umorzenia odsetek, uznając, że nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności ani szczególne przypadki uzasadniające umorzenie. Sąd uchylił decyzję organu, wskazując na błędy w ocenie dowodów i nieuwzględnienie wydatków oraz zadłużenia skarżącej. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, co ponownie zostało zaskarżone do sądu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i określił, że decyzja ta nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości
W złożonym do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. Inspektorat we W. piśmie z dnia 20 października 2008 r. strona wniosła o umorzenie lub ewentualnie rozłożenie na raty należności w kwocie [...] zł z tytułu niezapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz umorzenie części odsetek od zaległych składek oraz innych kosztów powstałych w wyniku zaległości w ich opłacaniu. Strona wskazała na bardzo trudną sytuację finansową rodziny. Podała, że otrzymuje zasiłek przedemerytalny w kwocie [...] zł, który jest obciążony zajęciem komorniczym. Małżonek pobiera wynagrodzenie w kwocie [...] zł. Syn studiuje i nie otrzymuje żadnych świadczeń socjalnych. Wskazane dochody pokrywają jedynie najpilniejsze potrzeby rodziny. Do wniosku skarżąca załączyła rachunki i faktury dotyczące utrzymania gospodarstwa domowego, wykupu leków, zaświadczenie o nauce syna, zaświadczenia lekarskie oraz zaświadczenie o wynagrodzeniu małżonka i wypis z treści orzeczenia komisji lekarskiej małżonka. Następnie strona wycofała wniosek o umorzenie zaległości, podtrzymując wniosek o rozłożenie zaległości na raty i wnosząc jednocześnie o umorzenie odsetek.
Decyzją z dnia [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił stronie umorzenia zaległych odsetek w łącznej kwocie [...] zł na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.
W wyniku złożonego przez skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w świetle dokonanych ustaleń w przedmiotowym przypadku nie zachodzi żaden ze stanów wymienionych w art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.), tj. nie zachodzi stan całkowitej nieściągalności z uwagi prowadzoną skutecznie egzekucję. Ponadto zdaniem organu, skarżąca nie wykazała, że zachodzą szczególne przypadki uzasadniające umorzenie pomimo braku całkowitej nieściągalności, tj. nie wykazała, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie spłacić zadłużenia gdyż wydatek ten pozbawiłby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych stosownie do
§ 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. o szczególnych zasadach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Organ podkreślił, że nie neguje sytuacji, w której skarżąca się znalazła jednakże zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do zastosowania art. 28 ust. 3a cyt. ustawy oraz wskazanego w nim rozporządzenia. Organ zaznaczył, że działając w ramach uznania administracyjnego, uznał, iż nie zachodzi również przesłanka wskazana w pkt 1 i 3 w/w rozporządzenia.
W efekcie złożonej przez stronę skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 603/09 uchylił zaskarżoną decyzję.
Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, tj. art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107
§ 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Sąd wskazał, że organ wprawdzie zgromadził materiał dowodowy, jednakże jego ocena i wywiedzione wnioski naruszają zasadę swobodnej oceny dowodów, czego konsekwencją jest także formułowanie nielogicznych wniosków, jako efektu przeprowadzonego postępowania. Sąd za nieuzasadnione i wręcz nielogiczne uznał wnioski organu, który akceptując przedstawione zestawienie dochodów i wydatków skarżącej stwierdził, że sytuacja skarżącej nie mieści się w ramach przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. o szczególnych zasadach umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) - opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zaskarżona decyzja wydana została zatem również z naruszeniem prawa materialnego, tj. § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia.
Ponadto, niezależnie od powyższego Sąd stwierdził, że podczas rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie odniósł się w ogóle do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego w przedmiocie spłaty długu wobec banku. Zaspokojenie tego długu nastąpiło ze środków uzyskanych
z zaciągniętych pożyczek, które skarżąca dalej spłaca. Jednorazowa spłata długu na rzecz banku była związana z umorzeniem przez bank odsetek. W ramach motywowania decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek organ nie wziął pod uwagę tych okoliczności. Nie uwzględnił przyczyn powstania długu podatkowego, który zaistniał w wyniku umorzenia przez bank odsetek (nieodpłatne świadczenie). Zdaniem Sądu, są to okoliczności, które winny być wzięte od uwagę podczas podejmowania decyzji, co do umorzenia należności z tytułu składek ZUS.
Ponownie rozpatrując sprawę, Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z wywiadu majątkowego przeprowadzonego w dniu 18 lutego 2010 r. wynika, że skarżąca otrzymuje świadczenie przedemerytalne
w kwocie [...] zł (brutto). Małżonek strony uzyskuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] zł (brutto). Skarżąca nie dołączyła do akt sprawy żadnych nowych dowodów. Zakład ustalił, że strona nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego.
Dokonując analizy sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej skarżącej Zakład ponownie stwierdził, że strona nie wykazała, iż zachodzą przesłanki szczególnie uzasadniające umorzenie odsetek od zaległości pomimo nie stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności. Organ wskazał, że wykazując dochody członków rodziny skarżąca nie uwzględniła dochodów osiąganych przez syna zatrudnionego na podstawie umowy
o pracę w "D." sp. z o. o. od dnia 16 lipca 2009 r. z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości [...] zł (za miesiąc lipiec 2010 r.).
Organ podał, że nie neguje trudnej sytuacji, w której strona się znalazła, jednakże po ponownym przeanalizowaniu zebranych dowodów nie dopatrzył się istnienia przesłanek określających art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Organ stwierdził, że strona ponadto nie wykazała istnienia okoliczności stanowiących przesłanki wskazane w § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 powołanego rozporządzenia, tj. poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić stronę możliwości dalszego prowadzenia działalności. Skarżąca nie udowodniła też przewlekłej choroby własnej lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej ją możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.
Na podstawie zgromadzonych dowodów Zakład uznał, że nie zachodzi również przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, tj. strona nie wykazała, iż opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby ją możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Organ uznał, że sytuacja materialna skarżącej z uwagi na posiadane zobowiązania i kwotę zadłużenia jest niewątpliwie trudna. Stwierdził jednak, iż to na zobowiązanym ciąży obowiązek wykazania istnienia przesłanek do umorzenia zadłużenia. Zdaniem Zakładu, przedłożone przez stronę dowody w sprawie nie wypełniły wyżej wskazanych przesłanek do umorzenia.
Podsumowując organ dodał, że nie może rezygnować z dochodzenia swych wierzytelności. Zaznaczył, że nie istnieją przepisy prawa, które zwalniałyby z obowiązku opłacania składek płatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej. Wskazał, że z działalnością gospodarczą związane są pewne ciężary, min. opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne; są to konieczne koszty prowadzenia działalności. Umorzenie zaległości, w tym także odsetek, jest instytucją wyjątkową i wymaga szczegółowego wykazania konieczności jego zastosowania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy strona podniosła, że jej syn nie mieszka z nią, gdyż w 2009 r. wyprowadził się i mieszka
z dwiema córkami i konkubiną, która pozostaje bez pracy. Skarżąca zaznaczyła, że jest osobą schorowaną i znerwicowaną. Wraz z małżonkiem choruje na nadciśnienie tętnicze oraz dyskopatię. Wskazała, że ma przyznaną III grupę inwalidztwa bez prawa do renty. Opisując warunki mieszkaniowe wskazała, że mieszkanie było zagrzybione, co było przyczyną wielu chorób. Zaznaczyła, że w ostatnim czasie poniosła znaczne wydatki na wymianę okien, gdyż dotychczasowe zgniły od opadów deszczu. Wskazując na koszty utrzymania skarżąca podała, że po odjęciu wszystkich opłat, jej
i małżonkowi pozostaje na życie kwota [...] zł.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 10 grudnia 2010 r. skarżąca podniosła, że jej syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy umorzenia odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...] zł.
W myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej u.s.u.s.) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności.
Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność, zachodzi, gdy:
1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,
2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze,
3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku,
z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,
4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,
4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia
w postępowaniu egzekucyjnym,
5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,
z którego można prowadzić egzekucję,
6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.
Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek
z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że "(...) przepis art. 28 ust. 2 ustawy o u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone."
Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w którym jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane
z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny. Dotyczy to m.in. sytuacji wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, tj. gdy opłacenie należności z tytuły składek pozbawiało zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Podkreślenia wymaga, iż w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust. 1 powyższego rozporządzenia także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie musi umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.
Należy zauważyć, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez tut. Sąd. Wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r., I SA/Bd 603/09 WSA w Bydgoszczy uchylił decyzję organu II Instancji z dnia [...] nr [...]. Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy doszło do naruszenia art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Jednocześnie w powyższym wyroku Sąd podkreślił, że organy zasadnie uznały, iż w sprawie nie zachodzi przesłanka całkowitej nieściągalności, bowiem w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego należności z tytułu składek są zaspokajane. Sąd stwierdził, że istota sporu dotyczy przesłanki wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.
Dokonując, w ponownym postępowaniu, analizy sytuacji majątkowej skarżącej organ II instancji stwierdził, że otrzymuje ona świadczenie emerytalne w wysokości [...] zł (brutto), a małżonek uzyskuje wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia w kwocie [...] zł (brutto). Strona nie posiada majątku ruchomego i nieruchomego. Zakład stwierdził też, że wykazując dochody członków rodziny skarżąca nie uwzględniła dochodów osiąganych przez syna – M. N. zatrudnionego na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem miesięcznym w wysokości [...] zł. W konsekwencji organ uznał, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wskazana w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia powyższego rozporządzenia, tj. w ocenie organu nie wykazano, że opłacenie należności z tytuły składek pozbawiało zobowiązaną i jej rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.
Podkreślenia wymaga, że zwłaszcza negatywne rozstrzygnięcie, dotyczące umorzenia należności, powinno być przekonująco i jasno uzasadnione zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i zbadane (art. 11 k.p.a.). Ocena, czy przesłanki umorzenia występują w konkretnej sprawie (art. 80 k.p.a.) może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego,
a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 k.p.a.).
Zdaniem Sądu powyższe przepisy zostały naruszone. Z punktu widzenia przesłanki wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. istotne są nie tylko osiągnięte przez skarżącą i członków jej rodziny dochody, lecz również ponoszone przez gospodarstwo domowe wydatki. W ponownym postępowaniu strona nie wskazała żadnych wydatków ponoszonych przez gospodarstwo domowe, zatem za wiążące należało uznać wydatki – zarówno co do rodzaju, jak i wysokości - które już wcześniej przedstawiła organowi.
Z decyzji organu I instancji wynika, że na wydatki składały się: opłaty czynszowe – [...] zł, energia – [...] zł, gaz – [...] zł, woda – [...] zł, telewizja kablowa – [...] zł, ubezpieczenie – [...] zł, leczenie małżonków – [...] zł, potrącenia komornicze
- [...] zł, zadłużenie z tytułu podatków – [...] zł (z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. z dnia [...] wynika, że ostatnią ratę z tytułu tego zadłużenia skarżąca uregulowała w maju 2009 r.). Na poparcie powyższego strona przedłożyła odpowiednie faktury i rachunki. Z zaświadczeń lekarskich dostarczonych przez skarżącą wynika, że choruje ona na nadciśnienie, a jej małżonek na dyskopatię, jest przy tym inwalidą trzeciej grupy. Nadto z kwestionariusza z dnia 18 lutego 2010 r. wynika, że skarżąca posiada zadłużenia wobec "K." S.A. w kwocie [...] zł.
Organ odwoławczy, w wyniku wniesionego środka zaskarżenia, jest zobowiązany ponownie rozpoznać sprawę i ją rozstrzygnąć, uwzględniając cały zgromadzony
w sprawie materiał dowodowy. Nie może ograniczyć się do analizy część zebranych dowodów. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy uznając, że w sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia skoncentrował się wyłącznie na dochodach uzyskiwanych przez członków gospodarstwa domowego, całkowicie natomiast pominął wydatki ponoszone przez to gospodarstwo. Nie uwzględnił także zadłużenia strony wobec "Kolportera" S.A. Ocena zatem dokonana przez organ II instancji jest fragmentaryczna i niepełna. Sytuacja skarżącej musi być przeanalizowane i omówiona w świetle całego materiału dowodowego szczególnie, że w omawianym przypadku, decyzja nie dotyczy kwestii błahych, lecz o charakterze podstawowym - możliwości zaspokajania przez skarżącą elementarnych potrzeb życiowych.
Sąd dostrzega także inne uchybienia. Zaskarżoną do Sądu decyzję organ odwoławczy wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Chodzi tu oczywiście o utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W rozpatrywanej natomiast sprawie organ II instancji utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] nr [...], która została wyeliminowana z obrotu prawnego przez WSA w Bydgoszczy we wskazanym wyżej wyroku. Stanowi to naruszenia wymienionych przepisów.
Ponadto naruszono art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W wyroku z dnia 10 listopada 2009 r., I SA/Bd 603/09 WSA w Bydgoszczy stwierdził, że "podczas rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie odniesiono się w ogóle do zarzutów skarżącej dotyczących niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego w przedmiocie spłaty długu wobec banku. Zaspokojenie tego długu nastąpiło ze środków uzyskanych z zaciągniętych pożyczek, które skarżąca dalej spłaca. Jednorazowa spłata długu na rzecz banku była związana z umorzeniem przez bank odsetek. W ramach motywowania decyzji utrzymującej w mocy decyzję o odmowie umorzenia należności z tytułu składek nie wzięto pod uwagę tych okoliczności." Ponownie rozpoznając sprawę Zakład tę kwestię pominął.
Rozpoznając ponownie sprawę organ wyjaśni także, czy syn skarżącej – M. N. zamieszkuje razem z rodzicami i czy jego wynagrodzenie ze stosunku pracy należy zaliczać do dochodu z gospodarstwa domowego. Zakład tak to uczynił, lecz
w skardze strona utrzymuje, że syn prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje z konkubiną i dwiema córkami. Organ ustali też aktualne wydatki ponoszone przez skarżącą.
Z uwagi na to, że rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie dotyczy umorzenia odsetek od składek za 1999 r. organ wyjaśni także, czy nie doszło do przedawnienia należności składkowych.
Mając powyższe uwadze na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia
30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270) orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Sąd określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.
H. Adamczewska – Wasilewicz T. Liwacz L. Kleczkowski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło