VII SA/Wa 1774/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-14
Skład orzekający: Małgorzata Miron, Daria Gawlak - Nowakowska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo umorzył postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania budynku, mimo że jego realizacja odbiegała od projektu budowlanego i przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo umorzył postępowanie administracyjne. Stwierdzenie, że budynek został zaakceptowany w obecnym usytuowaniu, mimo istotnych odstępstw od projektu budowlanego i przepisów technicznych dotyczących odległości od granicy działki, jest przedwczesne. Obowiązkiem organów było ustalenie, czy usytuowanie budynku jest zgodne z przepisami technicznymi, a następnie zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego lub umorzenie postępowania na podstawie art. 105 K.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów technicznych dotyczących odległości budynku od granicy działki oraz niezgodność z projektem budowlanym. Organy uznały, że budynek został zaakceptowany w obecnym usytuowaniu, mimo przesunięcia ściany w stronę działki sąsiedniej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Ref. staż Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. ze skargi H. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm., zwanej dalej Prawo budowlane) po rozpatrzeniu odwołania H. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] umarzającą postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego prowadzonego w sprawie usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na nieruchomości przy ulicy [...] [...] w W., działka [...] z obrębu [...], której właścicielami są Z. i M. K.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie nieruchomości przy ulicy [...] [...] w W. wszczęte zostało w związku z pismem H. S., właścicielki posesji sąsiedniej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w przedmiotowej sprawie.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W., po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji wskazując, że w aktach sprawy brak dokumentacji geodezyjnej powykonawczej, która została sporządzona zgodnie z adnotacją o zgłoszeniu zakończenia budowy z potwierdzeniem jego przyjęcia przez Urząd Miejski w W. z dnia [...] lipca 1989 r., nr [...]
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. pismem z dnia [...] lutego 2010 r. wezwał Z. i M. K. do przedłożenia przedmiotowego dokumentu, który przedłożyli w dniu [...] marca 2010 r.
Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie dotyczącej usytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie nieruchomości przy ulicy [...] [...] w W.
Organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że na nieruchomości przy ulicy [...] [...] w W. [...] wybudowany został budynek mieszkalny jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej. Budynek ten zrealizowano na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1975 r., nr [...] wydaną przez Urząd Miejski w W. W ścianie szczytowej omawianego obiektu od strony wschodniej wykonane zostały otwory okienne, które znajdują się średnio 3, 35 m od istniejącego ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami przy ulicy [...] [...] i [...] w W. [...], a według projektu budowlanego, będącego załącznikiem do decyzji z dnia [...] października 1975 r., nr [...] ściana ta winna znajdować się w odległości 4, 10 m od granicy nieruchomości sąsiedniej.
Budynek ten został przyjęty do użytkowania przez właściwy organ "zgłoszeniem zakończenia budowy" z potwierdzeniem jego przyjęcia przez Urząd Miejski w W. z dnia [...] lipca 1989 r., nr [...] z adnotacją, że zgłoszono dokonanie inwentaryzacji tego obiektu u geodety miejskiego.
Organ odwoławczy stwierdził, że Urząd Dzielnicy [...], pismem z dnia [...] października 2009 r., w odpowiedzi na prośbę Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta W. z dnia [...] października 2009 r. o przesłanie akt dotyczących budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie nieruchomości przy ul. [...] [...] w W., udzielił informacji, że w archiwum Urzędu odnaleziono jedynie decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 1975 r., [...], decyzję z dnia [...] lipca 1982 r., nr [...] o przeniesieniu pozwolenia na budowę oraz zgłoszenie zakończenia budowy z dnia [...] lipca 1989 r. W związku, z czym wszelkie dokumenty związane z pozwoleniem na budowę, a także ze zgłoszeniem zakończenia robót budowlanych uzyskane zostały od inwestora.
W ocenie organu odwoławczego inwestor dokonał prawidłowego zgłoszenia budowy, do którego nie został wniesiony sprzeciw. Organ uznał, zatem, że budynek zaakceptowany został w obecnym usytuowaniu, mimo że nastąpiło przesunięcie wschodniej ściany budynku w stronę działki sąsiedniej, dlatego też postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć.
Na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. H. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W uzasadnieniu skargi zarzuciła brak należytej staranności w zapoznaniu się ze złożonym przez nią odwołaniem, brak odpowiedzi na zadane w odwołaniu pytania dotyczące tego czy budynek Z. i M. K. wybudowany został w zgodzie z decyzją o pozwoleniu na budowę oraz w zgodzie z § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i z planem zagospodarowania przestrzennego, uznaniowe stosowanie przepisów wynikających z cytowanego wyżej Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska oraz naruszenie konstytucyjnego prawa równości obywateli wobec prawa oraz prawa własności.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Argumentacja organów nadzoru budowlanego sprowadza się do stwierdzenia, że skoro sporny budynek został wybudowany, co jest bezspornym, w oparciu o pozwolenie na budowę, a inwestor dokonał prawidłowego zgłoszenia budowy, do którego nie został wniesiony sprzeciw i budynek zaakceptowany został w obecnym usytuowaniu, mimo że nastąpiło przesunięcie wschodniej ściany budynku w stronę działki sąsiedniej, to postępowanie w niniejszej sprawie należało umorzyć.
Poglądu tego nie można jednak podzielić. Obowiązkiem inwestora jest rozpoczęcie robót budowlanych przy budowie obiektu budowlanego na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz prowadzenie tych robót w okresie ważności pozwolenia i zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym.
Wskazać należy na treść art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Z treści tego przepisu jasno wynika, że ma on zastosowanie w przypadkach określonych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Ten przepis stanowi zaś w ust. 1 pkt. 4, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający nie tylko od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, ale także w przepisach. Przepis art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, dopuszcza możliwość doprowadzenia samowolnie zrealizowanych robót budowlanych, o jakich stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4, do stanu zgodnego z prawem. Nie budzi zastrzeżeń pogląd, że pod pojęciem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem należy rozumieć także zgodność z przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Podkreślić należy, że w dacie wydawania pozwolenia na budowę spornego budynku obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Administracji i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U Nr 17, poz. 62 ze zmianami). Przepisy te z mocy § 330 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U Nr 75, poz. 690 ze zmianami, zwanego dalej rozporządzeniem), wobec braku wyłączeń w nim określonych, mają zastosowanie w sprawie. Według § 12 ust. 1 wspomnianego rozporządzenia budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości, co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych (ust.2). Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Z kolei § 13 ust.1 dopuszczał sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Z akt sprawy wynika, że w ścianie szczytowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na terenie nieruchomości przy ul. [...] [...] w W. od strony wschodniej wykonane zostały otwory okienne, które znajdują się średnio 3, 35 m od istniejącego ogrodzenia pomiędzy nieruchomościami przy ulicy [...] [...] i [...] w W. [...], a według projektu budowlanego, będącego załącznikiem do decyzji z dnia [...] października 1975 r., nr [...] ściana ta winna znajdować się w odległości 4, 10 m od granicy nieruchomości sąsiedniej.
W odwołaniu z dnia [...] maja 2010 r. skarżąca twierdziła, że przedmiotowy budynek został zrealizowany z istotnymi odstępstwami od projektu oraz że usytuowanie przedmiotowego budynek ze ścianą z oknami w odległości ok. 3, 35 od granicy jej działki narusza warunki rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., jak również wniosła o doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie stosownych decyzji. Organ w zaskarżonej decyzji w ogóle nie odniósł się do tych kwestii ograniczając swoje rozważenia wyłącznie do uznania, że "budynek został zaakceptowany w obecnym usytuowaniu, mimo że nastąpiło przesunięcie wschodniej ściany budynku w stronę działki sąsiedniej".
Jednak trzeba uznać, że ta ocena jest przedwczesna. Wymaga podkreślenia, że zaakceptowanie budynku w obecnym usytuowaniu nie legalizuje inwestycji zrealizowanej w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę i projekcie budowlanym. Ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej projektu budowlanego wynika, że budynek miał być posadowiony od strony wschodniej w odległości 4, 10 m. Rzeczą organów nadzoru budowlanego było w tej sytuacji, poza stwierdzeniem, że usytuowanie spornego budynku nie odpowiada treści powołanego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę, ustalenie, czy usytuowanie budynku jest zgodne z przepisami technicznymi.
Dopiero w zależności od poczynionych ustaleń zastosowanie powinien znaleźć art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego lub postępowanie należy umorzyć na podstawie art. 105 K.p.a.
Zaniechanie rozważenia tych kwestii pozwala na wniosek, że zostały naruszone przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Tym samym stwierdzić należy, że organ w zaskarżonej decyzji naruszył zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 K.p.a.), bowiem nie wyjaśnił należycie sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do wskazówek zawartych w uzasadnieniu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c i art. 135 oraz art. 152 p.p.s.a. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło