III SA/Kr 1081/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Bożenna Blitek NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. Ż. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 24 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącej M. Ż. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] 2009 r. (nr [...]), na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r., nr 58, poz. 515 ze zm.) Komendant Powiatowy Policji skierował na badania lekarskie M. Ż. z powodu kierowania samochodem marki [...] nr rej. [...] w dniu 6 czerwca 2009 r. w A w stanie nietrzeźwości. Powyższe skierowanie M. Ż. otrzymała w dniu 6 lipca 2009 r. (data stempla pocztowego), a w dniu 16 czerwca 2010 r. złożyła do Komendanta Wojewódzkiego Policji pismo zawierające prośbę o cofnięcie wniosku o skierowanie na badania lekarskie. W treści pisma podała, że wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2009 r. Sąd Rejonowy uznał ją za winną popełnienia występku z art. 178a § 1 kk i wobec braku apelacji wyrok ten uprawomocnił się. Wyjaśniła też, że złożyła wniosek o wznowienie postępowania, jako podstawę podając błąd Sądu, który skazał ją za przestępstwo z art. 178a § 1 kk, podczas gdy stwierdzone u niej stężenie alkoholu 0,25 mg/1 nie mogło spowodować uznania, że znajdowała się w stanie nietrzeźwości. Co prawda postanowieniem z dnia 20 maja 2010 r., (sygn. akt [...]) Sąd Okręgowy oddalił wniosek o wznowienie postępowania z powodu braku ustawowych przesłanek, przyznał jednak rację skarżącej, co do pomyłki Sądu Rejonowego. Wskazał, że sąd ten mógł skazać ją jedynie za popełnienie wykroczenia z art. 87 § 1 kw, jako że znajdowała się w stanie po użyciu alkoholu. Z uwagi na powyższe jak i upływ terminu do wniesienia kasacji dla stron, skarżąca wystąpiła do Prokuratora Generalnego o wniesienie kasacji do Sądu Najwyższego. M. Ż. wyjaśniła też, że na dzień wniesienia odwołania kasacja nie została jeszcze rozpatrzona. Podniosła, jednak że mając na uwadze, iż popełniła tylko wykroczenie z art. 87 § 1 kw skierowanie na badania lekarskie nie ma podstaw prawnych i wniosła o cofnięcie skierowania. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2010 r. (Nr [...]) na podstawie art. 134 kpa Komendant Wojewódzki Policji stwierdził niedopuszczalność odwołania z uwagi na uchybienie terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podał, że w treści decyzji o skierowaniu na badania lekarskie zawarte było pouczenie o sposobie i terminie do wniesienia odwołania. Wyjaśnił, że M. Ż. skierowanie odebrała w dniu 6 lipca 2009 r. i zgodnie z zawartym w nim pouczeniem winna była złożyć odwołanie w terminie 14 dni od jego otrzymania. Tymczasem w/W złożyła odwołanie dopiero w dniu 16 czerwca 2010 r. Organ odwoławczy powołał się na treść przepisu z art. 129 § 2 kpa zgodnie z którym odwołanie powinno być wniesione w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wskazał, że uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Na powyższe postanowienie M. Ż. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, powtarzając w głównej mierze zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podał, że do czasu ewentualnego uchylenia prawomocnego wyroku w sprawie karnej, za obowiązujące należy uznać orzeczenie Sądu Rejonowego z dnia 25 sierpnia 2009 r., którym sąd uznał M. Z. winną popełnienia występku z art. 178a § 1 kk. Mając na uwadze powyższe wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej wskazanych. Postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania jest wadliwe. Organ odwoławczy ma rację jedynie w tym zakresie, w jakim stwierdza, że odwołanie wniesione po upływie terminu nie podlega merytorycznemu rozpatrzeniu. Rzecz jednak w tym, że organ administracji bez wyjaśnienie intencji strony przyjął, że złożyła ona odwołanie od decyzji organu I instancji. Zgodnie z doktryną i orzecznictwem sądów administracyjnych żądania zawarte w podaniu, a takim jest odwołanie, wyjaśnienie, czy też żądanie bywają zredagowane niezręcznie lub częściowo niezrozumiale. W przypadkach, gdy treść żądania budzi wątpliwości, organ administracji publicznej nie jest uprawniony do precyzowania jego treści. Mogłoby to prowadzić bowiem do niedopuszczalnej zmiany kwalifikacji prawnej żądania, wbrew intencjom osoby wnoszącej podanie. W takiej sytuacji organ administracji winien udzielić wnoszącemu podanie niezbędnych wskazówek i wyjaśnień np. co do skuteczności wnoszonego pisma, czy też jego konsekwencji. W niepublikowanym wyroku NSA z dnia 23 kwietnia 1993 r., SA/Kr 2342/92, trafnie przyjęto, że: "o tym, jaki charakter ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie strona, a nie organ administracyjny, do którego strona pismo to skierowała. W razie wątpliwości, organ administracyjny mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a. winien zapytać stronę o wyrażenie swego stanowiska". Z kolei w wyroku NSA z dnia 9 sierpnia 2006 r., I OSK 1134/05, Lex nr 275439, sąd wskazał, że "przy ustaleniu charakteru pisma strony nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym, jaki charakter ma mieć ostateczne pismo, decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa". W przedmiotowej sprawie organ administracji tej kwestii nie wyjaśnił należycie i z naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu zastosował sankcję z pominięciem czynności, do których był zobowiązany. Przede wszystkim zaś organ nie wyjaśnił, czy intencją strony rzeczywiście było wniesienie odwołania czy też innego środka umożliwiającego wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji organu I instancji. Mając na uwadze okoliczności sprawy i podnoszone przez stronę argumenty, w niniejszej sprawie zasadnym byłoby pouczenie strony o możliwości zastosowanie instytucji wznowienia postępowania, służącej do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznej decyzji administracyjnych przy wystąpieniu jednej z wymienionych w art. 145§1 kpa przesłanek. Przed podjęciem więc skarżonego postanowienia organ winien był wyjaśnić jednoznacznie czy skarżąca zamierzała złożyć odwołanie od decyzji, czy też mając na uwadze upływ terminu do wniesienia odwołania chciała skorzystać z instytucji wznowienia postępowania służącej do wyeliminowania z obrotu prawnego ostatecznego rozstrzygnięcia organu I instancji. Choć na marginesie, ale wskazać również należy że przepis art. 134 kpa stanowi podstawę do wydawania dwojakiego rodzaju postanowień: o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania i o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Każde z tych postanowień oparte jest na różnych przesłankach. Faktycznym następstwem każdego z nich jest nierozpoznanie odwołania. Redakcja zaskarżonego postanowienia pod tym względem jest wadliwa, odwołanie wniesienie z uchybieniem terminu skutkuje bowiem wydaniem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, oraz art. 200 ppsa orzeczono jak w wyroku.