I OZ 117/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia adwokata K. Ł. działającego przez substytuta adwokata S.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Go 54/10 przyznające koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz oddalające wniosek w zakresie zwrotu niezbędnych wydatków w sprawie ze skargi M. N. na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. w przedmiocie wydania decyzji postanawia: 1) oddalić zażalenie w części dotyczącej przyznania ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim adwokatowi K. Ł. kwotę 120 złotych, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towaru i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmujących sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej; 2) uchylić zaskarżone postanowienie w pozostałej części i w tym zakresie przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Go 54/10 w sprawie ze skargi M. N. na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż. w przedmiocie wydania decyzji, na skutek wniosku pełnomocnika skarżącego adwokata K. Ł. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oraz zwrot niezbędnych wydatków, postanowił przyznać ze środków Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim adwokatowi K. Ł. kwotę 120 złotych, podwyższoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, obejmujących sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, a w pozostałej części wniosek oddalił. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Ż. odnośnie uchylenia decyzji nr (...). Na skutek złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy, postanowieniem z dnia 10 listopada 2010 r. w sprawie II SO/Go 14/10 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przyznał M. N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. W dniu 1 grudnia 2010 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Zielonej Górze jako pełnomocnika skarżącego wskazał adwokata K. Ł. Zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2010 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim sprawę o sygn. akt II SO/Go 14/10 zakreślił w repertorium SO i zarządził dołączenie jej do sprawy II SAB/Go 54/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II SAB/Go 54/10 odrzucił skargę M. N. Pismem z dnia 5 stycznia 2011 r. adwokat K. Ł. przedstawił opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 15 grudnia 2010 r. z wnioskiem o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie opinii o niecelowości wniesienia takiej skargi, oświadczając jednocześnie, iż koszty udzielonej pomocy prawnej nie zostały pokryte w żadnej części. Wniósł też o zasądzenie zwrotu kwoty 255 zł, jako kosztów dojazdu do skarżącego przebywającego w Zakładzie Karnym w K. W uzasadnieniu wniosku adwokat wskazał, iż dokonał analizy stanu faktycznego i prawnego pod kątem zweryfikowania zasadności sporządzenia skargi kasacyjnej, a ponadto udzielił stronie porady prawnej dotyczącej wyjaśnienia zagadnienia prawnego związanego z procedurą zaskarżania bezczynności organów. W kwestii zwrotu kosztów dojazdu pełnomocnik skarżącego wskazał, iż M. N. pismem z dnia 7 grudnia 2010 r., adresowanym do Okręgowej Rady Adwokackiej w Zielonej Górze, zażądał osobistego kontaktu z wyznaczonym pełnomocnikiem w Zakładzie Karnym w K. Wobec powyższego substytut pełnomocnika w osobie adwokata S. K., udał się do wskazanego zakładu karnego celem spotkania ze stroną. Efektem spotkania było wyrażenie zgody przez M. N. na odstąpienie od sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. W kwestii wysokości kosztów dojazdu pełnomocnik wyjaśnił, iż ich wyliczenia dokonano w oparciu o wskaźniki zawarte w rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990 ze zm.), wskazując, iż koszt przejechania 1 km dla samochodów powyżej 900 cm³ pojemności silnika wynosi 0,8358. uwzględniając odległość w obie strony z G.W. do K. (306 km) łączny koszt dojazdu wyniósł 255 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim przyjmując, że w sprawie zastosowanie ma art. 250 P.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy pranej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), dalej "rozporządzenie", ze wskaźnikiem 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 lit. b tego paragrafu przyznał adwokatowi z sum budżetowych pozostających w dyspozycji tego Sądu kwotę 120 zł powiększoną o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Natomiast wniosek pełnomocnika o zwrot kwoty 255 zł, stanowiącej koszt dojazdu do Zakładu Karnego w K., w którym skarżący przebywał, Sąd oddalił. Sąd wskazał, że stosownie do treści § 19 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata, a więc wydatki realnie poniesione i potwierdzone stosownym dokumentem. Jednak z tym pojęciem nie można utożsamiać ryczałtu, zaś przedłożenie kopii dowodu rejestracyjnego samochodu substytuta pełnomocnika, nie może stanowić dokumentu potwierdzającego faktyczny wydatek na dojazd. W zażaleniu na to postanowienie zarzucono obrazę przepisów postępowania, tj. § 18 ust. 1 pkt 2 lit b rozporządzenia polegające na zasądzeniu na rzecz pełnomocnika 50 % stawki minimalnej w sytuacji, gdy adwokat nie prowadził sprawy w drugiej instancji i tym samym przysługiwało mu wynagrodzenie w wysokości 75 % stawki oraz błąd w ustaleniach faktycznych mający wpływ na treść wydanego postanowienia polegający na uznaniu, że adwokat nie udokumentował wydatków poniesionych w związku z koniecznością dojazdu samochodem do klienta przebywającego w zakładzie karnym w sytuacji, gdy wniosek zawierał oświadczenie adwokata o poniesionym wydatku, a nadto oświadczenie klienta potwierdziło fakt, że adwokat odwiedził go w Zakładzie Karnym w K., gdzie osadzony odbywał karę pozbawienia wolności. Wskazując na te zarzuty wniesiono o zasądzenie na rzecz adwokata 180 złotych podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz kwoty 255 złotych tytułem kosztów dojazdu do skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie stosownie do art. 250 P.p.s.a. w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. Wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem ustala się na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Powołane rozporządzanie przewiduje w § 18 ust. 1 pkt 1 lit b przyznanie opłaty adwokatowi w sytuacji sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji - 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z akt sprawy wynika, że adwokat K. Ł. został ustanowiony pełnomocnikiem z urzędu M. N. przed wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowienia z dnia 15 grudnia 2010 r. odrzucającego skargę M. N. na bezczynność Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ż., czyli przed zakończeniem postępowania sądowego w pierwszej instancji. Skoro zaś ten adwokat reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, a następnie w postępowaniu kasacyjnym (w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej), to tym samym "prowadził sprawę ten sam adwokat w drugiej instancji", zatem były podstawy do zastosowania niższego wskaźnika, wynikającego z § 18 ust. 2 pkt 2 lit. b rozporządzenia. W związku z powyższym należy uznać, że zasądzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim na rzecz adwokata K. Ł. kwota 120 zł powiększona zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług odpowiada 50 % należnej stawce za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie znajduje natomiast uzasadnienia odmowa zwrotu niezbędnych wydatków uzasadniona argumentacją zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, która jest ogólnikowa i w rezultacie niezrozumiała. Stwierdzając, że stosownie do "§ 19 pkt 2 rozporządzenia koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata, a więc wydatki realnie poniesione" Sąd pierwszej instancji podał w wątpliwość sam fakt poniesienia wydatku przez pełnomocnika. Nie daje do tego podstaw jednoznaczne oświadczenie pełnomocnika o odbyciu podróży do Zakładu Karnego w K. w którym przebywa skarżący, dodatkowo potwierdzone oświadczeniem skarżącego. Odnosząc się do sposobu udokumentowania poniesionych wydatków, to należy wziąć pod uwagę, że art. 250 P.p.s.a. nie wskazuje formy tego udokumentowana, ani też nie ogranicza pełnomocnika, co do sposobu obliczania poniesionych wydatków, zwłaszcza gdy chodzi o koszt podróży prywatnym samochodem. Stwierdzając, że z pojęciem "udokumentowane wydatki" nie można utożsamiać "ryczałtu" Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnia motywów tego poglądu. Uznając zaś, że złożona kopia dowodu rejestracyjnego substytuta pełnomocnika nie może zostać uznana za dokument potwierdzający konieczny wydatek, Sąd nie wskazał, jaki dowód w jego ocenie byłby stosownym potwierdzeniem dojazdu pełnomocnika do skarżącego i wysokości kosztów z tym dojazdem związanych. W przedstawionej sytuacji jako niebudzący wątpliwości należy uznać fakt odbycia podróży przez pełnomocnika (substytuta) do skarżącego osadzonego w Zakładzie Karnym. Natomiast do ponownej oceny Sądu pozostaje przedstawiony przez wnioskującego adwokata K.Ł. sposób udokumentowania wysokości poniesionych wydatków, z uwzględnieniem przedstawionych wyżej uwag. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny w punkcie 1 postanowienia orzekł na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., natomiast w punkcie 2 orzeczenie wydał na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.