VII SA/Wa 1689/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej przy [...] w [...] kwotę 760 zł (siedemsetsześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane (Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. [...] z dnia [...] maja 2010r. umarzającą postępowanie w sprawie zabudowy części korytarza w budynku przy ul. [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w związku z wystąpieniem Wspólnoty Mieszkaniowej ustalono, iż w ww. budynku na VII piętrze w 1991 r. wykonano roboty budowlane polegające na zabudowie części korytarza tj. zlikwidowaniu przejścia z korytarza klatki II do klatki III zabudowując go i przyłączając do lokalu nr [...]; ponadto w tej samej ścianie na wprost korytarza wykonano przejście z klatki II do klatki III. Stwierdzono, że przebudowy dokonano bez zgody organu, a jej wykonanie budziło wątpliwości co do zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi w zakresie ochrony przeciwpożarowej, dlatego organ podjął czynności w celu zalegalizowania ww. prac. Postanowieniem z [...] lutego 2010r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia oceny technicznej co do zgodności robót z przepisami i normami techniczno - budowlanymi, z uwzględnieniem ich wpływu na konstrukcję budynku wraz z opinią rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych w zakresie warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego i ewakuacji. Następnie powołaną na wstępie decyzją z [...] maja 2010r. umorzył postępowanie, wskazując na brak podstaw do nałożenia na inwestora jakichkolwiek obowiązków wobec prawidłowości przeprowadzonych prac i ich zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi. Organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji również powołując się na opinie złożone przez inwestora. Odnosząc się do zarzutów odwołania wskazał, że nie ma podstaw do kwestionowania przedłożonej dokumentacji technicznej sporządzonej przez osoby o odpowiednim przygotowaniu zawodowym i uprawnieniach budowlanych. Ponadto, nie zgodził się z zarzutami naruszenia art. 10 i art. 28 k.p.a., gdyż organ I instancji prawidłowo uznał za stronę postępowania użytkownika lokalu nr [...] – J. W., Wspólnotę Mieszkaniową i Miasto [...]. Dodatkowo podniósł, że poza niniejszym postępowaniem pozostawały kwestie stosunków własnościowych, gdyż te regulowane są przepisami prawa cywilnego i jako takie podlegają jurysdykcji sądów powszechnych. Skargę na powyższą decyzję złożyła ww. Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o uchylenie obu wydanych rozstrzygnięć i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zarzucając naruszenie: - art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie postanowienia Wojewody [...] z [...] marca 2010r., utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta m. [...] z [...] grudnia 2009r. stwierdzającego, że wykonane roboty budowlane stanowią samowolę budowlaną. Nie wydano decyzji co do istoty, mimo ewidentnego stwierdzenia samowoli budowlanej; - art. 7 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i w konsekwencji niesłuszne uznanie, że zabudowa korytarza nie narusza zabezpieczeń przeciwpożarowych. Tym samym, w wyniku podjętych decyzji doszło do naruszenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, poprzez stworzenie zagrożenia życia i zdrowia mieszkańców budynku; - art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że zabudowa nie wpływa ujemnie na interesy osób trzecich oraz że zwężenia korytarza nie pogorszyło ewakuacji w budynku; - art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego poprzez niestwierdzenie naruszenia układu architektoniczno - budowlanego, zagrożenia życia lub zdrowia lokatorów budynku, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz oszpecenia wewnętrznej części budynku; - art. 51 Prawa budowlanego poprzez niestwierdzenie przez nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonych robót i w związku z tym zaniechanie podjęcia dalszych czynności w trybie art. 51 Prawa budowlanego, mimo zaistnienia przesłanek do podjęcia dalszych czynności przez organ II instancji; W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał przedstawione stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] maja 2010r., którą organ ten umorzył postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie zabudowy części korytarza w ww. budynku mieszkalnym. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż kwestionowane decyzje wydano z istotnym naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 i 77, 80 kpa, a w konsekwencji również z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. Organy winny mieć na uwadze, że zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne oparte jest na zasadzie oficjalności, co oznacza, że organy obowiązane są z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego danej sprawy, a ponadto przeprowadzić dowody wskazane przez stronę. Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany do wysłuchania wypowiedzi stron co do przeprowadzonych dowodów, zgromadzonych materiałów oraz wszystkich zgłoszonych żądań. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest natomiast związany z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. W okolicznościach niniejszej sprawy w szczególności przypomnienia wymaga, że ocena dowodów jest procesem myślowym i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia (W. Berutowicz, Postępowanie cywilne..., s. 192), nie powinna uchybiać zasadom logiki (E. Iserzon Komentarz IV, 1970, s. 156). Ponadto dodać należy, że bezprzedmiotowość postępowania, w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., zachodzi tylko wtedy, gdy przestał istnieć jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość jest orzeczeniem formalnym, kończącym postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia i wynikać może z przyczyn zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych takich jak np. brak przedmiotu, którego sprawa dotyczy. Sprawa administracyjna jest zatem bezprzedmiotowa jedynie wówczas, gdy organ nie ma materialnoprawnych podstaw do jej władczego rozstrzygnięcia. W konsekwencji warunkiem uznania postępowania za bezprzedmiotowe jest jednoznaczne ustalenie przez organ administracyjny braku istnienia podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w danej sprawie. Niewątpliwie przedstawione wyżej reguły postępowania administracyjnego uszły uwadze organów obu instancji. Przede wszystkim organy nie poddały własnej ocenie przedłożonych przez inwestora dokumentów tj. "Opinii dotyczącej prawidłowości wykonanych robót budowlanych polegających na zabudowie części korytarza i przyłączenia jej do powierzchni mieszkalnej lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]". Z opinii tej wynika bowiem wprost, ze jej autor opierał się jedynie na oświadczeniu inwestorów w zakresie pierwotnego stanu korytarza i wskazał na brak dostępu do projektu budynku. W konsekwencji, podobnej ocenie organy winny poddać również drugą z przedłożonych przez inwestora opinii tj. "Opinię techniczną w zakresie ochrony przeciwpożarowej", skoro w jej treści wskazano, że "korytarz istniejący przed zmianami zabudowy i istniejący w analizowanym fragmencie budynku nie może stanowić poziomej drogi ewakuacyjnej z uwagi na zastosowane przewężenia korytarza 70 cm i 80 cm, zamiast wymaganej minimalnej szerokości 120 cm przy ilości do 20 ewakuowanych ludzi. Szerokość wejść ze światłem otworu 70 cm do klatek II i III wynikała prawdopodobnie z szerokości otworów drzwi zastosowanych w czasie budowy, które zostały w czasie eksploatacji budynku zdemontowane". W obu opiniach nie dokonano zatem niezbędnego porównania dokumentacji budynku w zakresie szerokości przejścia z obu klatek schodowych na VII piętrze ze stanem zaistniałym po samowolnej zabudowie spornego korytarza przez lokatorów lokalu nr 52, co z naruszeniem ww. zasad zaakceptowały organy nadzoru budowlanego. Tym bardziej, że w toku postępowania skarżąca Wspólnota konsekwentnie podnosiła, że do zwężenia korytarza doszło właśnie w wyniku dokonanej samowolnej zabudowy. W związku z powyższym rzeczą organów nadzoru budowlanego będzie ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem przedstawionego stanowiska Sądu w zestawieniu z przepisami dotyczącymi warunków technicznych, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, w tym dróg ewakuacyjnych, jakimi niewątpliwie są korytarze na klatkach schodowych. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 66 Prawa budowlanego. Przepis ten ma bowiem zastosowanie jedynie w przypadkach szczególnego zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego w odniesieniu do jego stanu technicznego, co niewątpliwie nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1271) orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.