VIII SA/Wa 740/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-15
Skład orzekający: Marek Wroczyński, Cezary Kosterna, Leszek Kobylski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ właściwy do wydania decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości może udzielić 90% bonifikaty od opłaty, jeżeli nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę, biorąc pod uwagę stan faktyczny na datę wydania decyzji, a nie na datę wejścia w życie ustawy o przekształceniu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że badanie przeznaczenia nieruchomości dla celów udzielania bonifikaty następuje na dzień wydawania decyzji o przekształceniu, a nie na datę wejścia w życie ustawy. Organ, uznając, że decyzja o warunkach zabudowy musiała być obowiązująca na datę wejścia w życie ustawy o przekształceniu, naruszył przepisy prawa materialnego poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oraz o odmowie udzielenia 90% bonifikaty od opłaty z tego tytułu. Skarżący domagali się przyznania bonifikaty, argumentując, że nieruchomość jest przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową, mimo obecności garażu. Organy odmówiły bonifikaty, uznając, że nieruchomość nie była przeznaczona na cele mieszkaniowe w dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2010 r.; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących M. I., J. I. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. I., J. I. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących M. I., J. I. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Syg. akt VIII SA/Wa 740/10
Uzasadnienie
Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 roku W. M. biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.) po rozpatrzeniu odwołania J. I. od decyzji z dnia [...] marca 2010 roku nr [...] Prezydenta Miasta R. orzekającej o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w R. przy ulicy [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], w obrębie [...], o powierzchni [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz odmawiającej udzielenia [...] % bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Zaskarżona decyzja została oparta na następujących ustaleniach faktycznych i dokonanej ocenie prawnej.
Decyzją z dnia [...] marca 2010 roku Prezydent Miasta R. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w R., przy ulicy [...], stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...], w obrębie [...], o powierzchni [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej KW nr [...] oraz odmówił udzielenia [...] % bonifikaty od opłaty za przekształcenie.
Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. I. twierdząc, że decyzja jest bardzo krzywdząca, bowiem nie została przyznana [...] % bonifikata z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności.
Organ odwoławczy po zapoznaniu się z aktami sprawy zaakceptował zapadłe rozstrzygnięcie. Podnosił, że zgodnie z art. 4 ust. 8 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształcaniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. nr 175, poz. 1459 ze zm. dalej jako ustawa o przekształcaniu) organ właściwy do wydania decyzji przekształceniowej może udzielić [...] % bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia osobie fizycznej, której dochód miesięczny na członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłoszonego przez Prezesa Urzędu Statystycznego, jeżeli nieruchomość zabudowana jest na cele mieszkaniowe albo przeznaczona jest pod tego rodzaju zabudowę.
Zdaniem organu nie spełniona została przesłanka odnosząca się do rodzaju zabudowy. Na przedmiotowej nieruchomości posadowiony jest garaż. Nadto zgodnie z decyzją Wojewody R. z dnia [...] czerwca 1991 roku przeznaczona została ona na cele przemysłowe. Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dotycząca budynku mieszkalnego przestała obowiązywać [...] czerwca 1998 roku, zaś decyzja Prezydenta Miasta R. ustalająca sposób zabudowy na cel zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla wskazanego terenu została wydana po dacie [...] października 2005 roku.
Z tych też względów w ocenie organu należało utrzymać decyzję organu I Instancji.
Skargę na decyzję organu odwoławczego wnieśli J. i M. małżonkowie I..
Skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu decyzji skarżący wskazywali, że według Studium Uwarunkowania i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy R., uchwalonym przez Radę Miejską w R., uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku ich działka jest położona w strefie zabudowy ekstensywnej. Nieruchomość należąca do skarżących przeznaczona jest pod zabudowę na cele mieszkaniowe.
W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazywali na długotrwały, ich zdaniem proces rozpoznawania złożonego przez nich w dniu [...] maja 2008 roku wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Skarżący odnośnie zabudowy ich działki zwracali uwagę, że znajduje się tam garaż, który ma służyć do przechowywania materiałów budowlanych na czas budowy budynku mieszkalnego i nigdy nie miał on służyć do innych celów, nie związanych z robotami przygotowującymi budowę domu jednorodzinnego. Po zakończeniu budowy zostanie on zlikwidowany.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga J. I. i M. I. zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W ocenie Sądu organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy prawa materialnego – art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu.
Wskazany przepis dotyczy prawa osoby fizycznej do uzyskania [...] % bonifikaty w przypadku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności.
Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu nieruchomości osobie fizycznej, której dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, właściwy organ do wydania decyzji udziela na jej wniosek 90% bonifikaty od opłaty, od której mowa w ust.1, jeżeli nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę.
W ocenie Sądu badanie przeznaczenia nieruchomości przekształcanej dla celów udzielania bonifikaty w opłacie następuje na dzień wydawania decyzji o przekształceniu prawa, a nie na datę wejścia w życie ustawy pozwalającej na takowe przekształcenie.
Rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym polega na zastosowaniu obowiązującego prawa do ustalonego stanu faktycznego na dzień wydawania rozstrzygnięcia. Przyjęcie ustaleń faktycznych na inną datę niż data rozstrzygania musiałaby wynikać wprost z przepisu prawnego. Tak to zostało uregulowane w przepisie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu, gdzie istotny jest stan faktyczny na datę wejścia w życie ustawy. Takiego zapisu nie zawiera art. 4 ust. 8 wyżej wskazanej ustawy w odniesieniu do ustaleń faktycznych czy przekształcana nieruchomość zabudowana jest na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę.
Należy zauważyć, że organ prowadząc postępowanie administracyjne, w sytuacji zmian w toku postępowania zarówno w stanie faktycznym, czy też prawnym winien te zmiany uwzględniać i wydana decyzja winna uwzględniać aktualny stan faktyczny i prawny.
Tak więc w ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska organów, iż istotna jest kwestia zabudowania nieruchomości na cele mieszkaniowe albo przeznaczenia pod tego rodzaju zabudowę według stanu na datę wejścia w życie ustawy o przekształceniu.
Należy zgodzić się z organem, iż wystąpiła przesłanka do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności, ponieważ nieruchomość była na datę wejścia w życie przepisów ustawy zabudowana garażem.
Według oceny Sądu jeżeli nieruchomość nie została zabudowana na cele mieszkaniowe, to przeznaczenie pod tego rodzaju zabudowę musi wynikać z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, względnie z ustaleń decyzji o warunkach zabudowy.
Przenosząc to na niniejszą sprawę należy zauważyć, że w dacie wydawania decyzji o przekształceniu, w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, była wydana decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2008 roku, gdzie ustalono sposób zagospodarowania przedmiotowej działki – budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wolnostojącego wraz z infrastrukturą.
Z tego względu należy uznać, że w niniejszej sprawie wbrew stanowisku organu, zachodziła przesłanka przeznaczenia nieruchomości pod zabudowę mieszkaniową.
Organ uznając, iż decyzja o warunkach zabudowy musiała obowiązywać w dacie [...] października 2005 roku naruszył przepisy prawa materialnego – art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniach.
Naruszenie prawa materialnego może nastąpić w dwojaki sposób: poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Pierwszy sposób naruszenia prawa materialnego polega na mylnym zrozumieniu treści zastosowanego przepisu. Naruszenie prawa przez niewłaściwe jego zastosowanie, to kwestia prawidłowego odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego z hipotezą odnośnej normy prawnej i poddanie tego stanu ocenie prawnej na podstawie treści tej normy (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2.04.2003 roku, I CKN 160/01 ; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23.02.2006 roku, II CSK 101/05).
W ocenie Sądu organ naruszył przepisy prawa materialnego poprzez nieprawidłowe ich zastosowanie w związku z uznaniem, że nieruchomość przeznaczona jest na cele mieszkaniowe w sytuacji gdy decyzja o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego musiała być obowiązująca już na datę [...] października 2005 roku. tj. datę wejścia w życie ustawy o przekształceniach.
Z tego też względu zachodziły podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę ocenę dokonaną przez Sąd w niniejszym postępowaniu i na nowo ustali czy zachodzą przesłanki do przyznania bonifikaty o której mowa w art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniach.
Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
W oparciu o przepisy art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Sąd zasądził na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania – uiszczonego wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło