II SA/Wr 626/10

WyrokWSA we Wrocławiu2010-12-15

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Halina Kremis, Alicja Palus

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jeśli sprawa ta została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sąd powszechny?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jeśli zostało ono już prawomocnie rozstrzygnięte przez sąd powszechny. W takiej sytuacji postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, co zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. obliguje organ do wydania decyzji o umorzeniu.
Stan faktyczny
J. N. złożył wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. Wójt Gminy umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe, ponieważ sprawa rozgraniczenia tych nieruchomości była już wcześniej prowadzona i prawomocnie zakończona przez Sąd Rejonowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. J. N. zaskarżył decyzję SKO do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących terminu i nierozpatrzenia wniosku dowodowego. WSA oddalił skargę, uznając, że mimo uchybienia proceduralnego organu pierwszej instancji, sprawa była bezprzedmiotowa z powodu wcześniejszego prawomocnego rozstrzygnięcia sądowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia WSA Alicja Palus – spr. Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy M. powołując w podstawie prawnej przepis art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego orzekł o umorzeniu postępowania wszczętego w dniu [...] r. na wniosek J. N. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w obrębie S., gm. M., powiat k. w granicy działek nr [...] o powierzchni 2,67 ha, nr [...] o powierzchni 0,43 ha stanowiącej własność wnioskodawcy z nieruchomością przyległą, położoną w obrębie G., gmina S.B., powiat w. - działką nr[...] , stanowiącą własność Skarbu Państwa, będącą w zarządzie Nadleśnictwa K. G. W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy M. opisał dokumenty, stanowiące załączniki do wniosku, na podstawie którego nastąpiło wszczęcie postępowania w sprawie, stwierdzając jednocześnie, że nie obrazują one aktualnego stanu prawnego przedmiotowych nieruchomości. Następnie organ ten wyjaśnił, że z dokumentacji będącej w jego posiadaniu wynika, iż postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy opisanymi we wniosku nieruchomościami było już prowadzone przez Wójta Gminy M. Postępowanie to zostało wszczęte na wniosek Starosty K. w dniu [...]r. i umorzone decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) z powodu braku podstaw do wydania decyzji o rozgraniczeniu, a sprawę przekazano do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w K. G., który postanowieniem z dnia [...] r. (sygn. akt I Ns 241/03) rozstrzygnął sprawę. W dalszej części uzasadnienia Wójt Gminy M. wskazał, że Starosta k.działając w imieniu Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego postanowienia sądu dokonał zmiany powierzchni nieruchomości objętych rozgraniczeniem. Zmiany zostały wprowadzone do dokumentacji geodezyjnej i ewidencyjnej gruntów. Działki wyszczególnione we wniosku od dnia [...] r. posiadają następującą powierzchnię : -działka nr [...]pow.0,29 ha, -działka nr [...] pow.0,06 ha. Przebieg granicy pomiędzy nieruchomościami t.j. działką nr [...], nr [...] położoną w S. a działką nr [...] położoną w G. został ustalony i opiera się na nowych punktach granicznych od [...] przez [...], do [...]. Wobec rozbieżności stanu prawnego w przesłanej dokumentacji i będącej w posiadaniu organu pismem z dnia [...] r. stronę poinformowano o opisanych spostrzeżeniach i wezwano do uzupełnienia braków w zakresie doprecyzowania żądania w terminie 7 dni pod rygorem nie rozpatrzenia wniosku. Strona wezwanie otrzymała dnia 27 października 2009r. jednakże odpowiedzi udzieliła po wskazanym terminie tj. 4 listopada 2009r. W związku z tym wniosek pozostawiono bez rozpatrzenia. W odpowiedzi na pismo z dnia [...]r. strona podtrzymała swoje stanowisko podkreślając, że załączona dokumentacja do wniosku jest aktualna, a jako dowód w sprawie wnosi o dopuszczenie dowodu z wyjaśnień syndyka masy upadłości spółki "A. " od którego została nieruchomość nabyta. Pismem z dnia 23 lutego 2010 r (data wpływu 1 marca 2010r) strona ponownie wniosła o przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego podtrzymując wniosek z dnia 14 października 2009r. Z uzasadnienia decyzji wynika ponadto, że Wójt Gminy M. pismem z dnia [...]r. poinformował wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia jego braków w ustawowym terminie i wskazał, że w odniesieniu do nieruchomości, których dotyczył wniosek było prowadzone i zakończone postępowanie rozgraniczeniowe przez Sąd Rejonowy w K.G. w 2005 roku. W zakończeniu uzasadnienia organ orzekający podał, że zawiadomieniem z dnia 8 kwietnia 2010r. poinformował strony – stosownie do art. 10 kpa – możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (strony nie skorzystały z uprawnienia) oraz o tym, że w sprawie będzie wydana decyzja o umorzeniu postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość. Od opisanej powyżej decyzji odwołanie wniósł J. N. zarzucając w nim bezzasadne umorzenie postępowania i nierozpatrzenie merytorycznie wniosku z dnia [...]r. W odwołaniu J. N. podał również, że organ pierwszej instancji błędnie uznał, iż uzupełnienie braków wniosku zostało dokonane po upływie zastrzeżonego terminu, bowiem koniec terminu przypadał na dzień [...]r., natomiast stosowne pismo zostało nadane w placówce pocztowej w dniu [...]r. Odwołujący się zaprzeczył również twierdzeniom organu, że składał kolejny wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego, ponieważ w piśmie z dnia [...]r. zażądał wyłącznie merytorycznego rozpatrzenia wniosku z dnia [...] r, a nie wszczęcia nowego postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J. G. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] stosując przepis art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte orzeczenie Kolegium wskazało, że rozgraniczenie nieruchomości dokonywane jest na podstawie przepisów, zawartych w rozdziale 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne, opublikowanej w tekście jednolitym w Dzienniku Ustaw z 2005 roku, Nr 240, pod poz. 2027. Jak wynika z przepisu art. 29 ust. 1 tej ustawy rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu ich granic przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów. W myśl przepisu art. 29 ust. 2 ustawy rozgraniczeniu podlegają, w miarę potrzeby, wszystkie albo niektóre granice określonej nieruchomości z przyległymi nieruchomościami lub z innymi gruntami. Przepis art. 29 ust. 3 ustawy stanowi, że rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) oraz, w wypadkach określonych w ustawie, sądy. Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne, w przepisie art. 30 ust. 1 stanowi, że wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) przeprowadzają rozgraniczenie nieruchomości z urzędu lub na wniosek strony. Stosownie do przepisu art. 30 ust. 4 ustawy na postanowienie o wszczęciu postępowania o rozgraniczenie nieruchomości nie służy zażalenie. Kolegium wyjaśniło ponadto, że ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne, w przepisie art. 33 ust. 1 stanowi, iż wójt (burmistrz, prezydent miasta) wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Z przepisu art. 33 ust. 2 ustawy wynika, że wydanie decyzji poprzedza: 1) dokonanie przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) oceny prawidłowości wykonania czynności ustalenia przebiegu granic nieruchomości przez upoważnionego geodetę oraz zgodności sporządzonych dokumentów z przepisami; w przypadku stwierdzenia wadliwego wykonania czynności upoważnionemu geodecie zwraca się dokumentację do poprawy i uzupełnienia, 2) włączenie dokumentacji technicznej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Stosownie do przepisu art. 33 ust. 3 ustawy strona niezadowolona z przebiegu granicy może żądać, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. Jak wynika z przepisu art. 34 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli w razie sporu co do przebiegu linii granicznych nie dojdzie do zawarcia ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1, upoważniony geodeta tymczasowo utrwala punkty graniczne według ostatniego stanu spokojnego posiadania, dokumentów i wskazań stron, oznacza je na szkicu graficznym, sporządza opinię i całość dokumentacji przekazuje właściwemu wójtowi (burmistrzowi, prezydentowi miasta). Stosownie do przepisu art. 34 ust. 2 ustawy, w takiej sytuacji organ, o którym mowa w ust. 1, umarza postępowanie administracyjne i przekazuje sprawę z urzędu do rozpoznania sądowi. Następnie organ odwoławczy podał, że przepis art. 34 ust. 3 ustawy stanowi, że sąd rozpatruje sprawę o rozgraniczenie nieruchomości w trybie postępowania nieprocesowego. Zwrócił też uwagę na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 kwietnia 2008 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/RZ 722/07, w którym Sąd uznał, że "prawomocne rozstrzygnięcie kwestii rozgraniczenia działek przez sąd powszechny powoduje powstanie stanu rzeczy osądzonej (res iudicata) i skutkuje stwierdzeniem nieważności ponownego rozstrzygnięcia w tej samej sprawie, gdyby takie zostało przez organ administracyjny podjęte". Oceniając, w trybie skargowym, rozstrzygnięcie, podjęte w rozpatrywanej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że w tego typu przypadkach zachodzi zatem konieczność umorzenia postępowania administracyjnego, jako bezprzedmiotowego. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2003 roku, wydany w sprawie o sygn. akt II SA 428/01 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2003 roku, wydany w sprawie o sygn. akt III SA 2225/01, (Biuletyn Skarbowy 2003, Nr 6, poz. 25) Sąd wskazał, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy "brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w zakresie żądania wnioskodawcy". W ocenie Kolegium z tych względów podzielić należy stanowisko organu pierwszej instancji, przyjęte w zaskarżonej przez stronę decyzji. W dalszej części uzasadnienia Kolegium wyjaśniło, że z jego ustaleń dokonanych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że rozgraniczenie pomiędzy działkami nr [...] i nr[...], położonymi w obrębie S. oraz przylegającą do niej działką nr[...], położoną w obrębie miejscowości G., powiat w., zostało już dokonane, postanowieniem z dnia [...] roku, wydanym przez Sąd Rejonowy w K. G. w sprawie o sygn. akt I Ns 241/03. Z adnotacji, uczynionych na załączonym do akt sprawy odpisie tego postanowienia wynika, że jest ono prawomocne i zostało wydane po przeprowadzeniu postępowania nieprocesowego z udziałem J. N. Z ustaleń Kolegium wynika ponadto, że z inicjatywą rozgraniczenia tych nieruchomości wystąpił Starosta K. wnioskiem złożonym w dniu [...] roku w Urzędzie Gminy M. Decyzją z dnia [...] roku (oznaczona nr[...]), Wójt Gminy M., działając w trybie przepisu art. 34 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, orzekł o umorzeniu postępowania z powyższego wniosku i jego przekazaniu, z urzędu, do rozpatrzenia Sądowi Rejonowemu w K. G. Organ odwoławczy wskazał również, że Kodeks postępowania administracyjnego, w przepisie art. 105 § 1, stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Mając zatem powyższe na uwadze organ pierwszej instancji, w ustosunkowaniu się do złożonego przez J.N. wniosku nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia, niż umorzenie wszczętego na jego podstawie postępowania, gdyż w przeciwnym razie wydana decyzja rozgraniczeniowa byłaby z mocy prawa nieważna. Bez wpływu na tę ocenę pozostaje to, czy postępowanie w tej sprawie zainicjowane zostało w dniu [...] roku, jak utrzymuje strona, czy też w dacie [...] roku, jak przyjął to organ pierwszej instancji, gdyż w następstwie ich złożenia nastąpić musi umorzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie, która jest ich przedmiotem. Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował J.N. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W petitum skargi działający imieniem skarżącego pełnomocnik – radca prawny A. D. zarzucił zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy w postaci niezastosowania art. 57 § 5 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie iż termin nie został zachowany, jeżeli pismo strony wpłynęło do organu po terminie także w sytuacji, gdy pismo to zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w terminie, a w konsekwencji: 2) naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.- art. 7 i art. 10 §1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz niepodjęcie działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, polegające na: - niedostatecznym ustaleniu aktualnego stanu prawnego nieruchomości, o których rozgraniczenie wnioskowała strona skarżąca; w tym: - zaniechaniu rozpatrzenia wniosku dowodowego strony skarżącej zawartego w piśmie z dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik J.N. wskazał na błędne uznanie przez organy orzekające w sprawie w postępowaniu instancyjnym, że uzupełnienie braków wniosku nastąpiło z uchybieniem ustawowego terminu, a w konsekwencji nierozpoznanie wniosku oraz pisma skarżącego z dnia [...]r. i nieustosunkowanie się do zgłoszonego wniosku dowodowego dotyczącego przesłuchania w charakterze świadka syndyka masy upadłości poprzedniego właściciela nieruchomości na okoliczność jej stanu prawnego. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zarzucił w uzasadnieniu skargi, że w decyzji umarzającej postępowanie organ ponownie zaniechał rozpatrzenia wniosków i informacji zawartych w piśmie z dnia [...] r. bezzasadnie pozostawionego bez rozpoznania. Mając na uwadze powyższe pełnomocnik stwierdził, iż postępowanie nie zostało wszczęte w dniu 22 marca 2010 r., lecz w istocie jego elementem jest wniosek z dnia 14 października 2009 r. i zawarte w toczącym się wówczas postępowaniu twierdzenia i wnioski dowodowe. Wskazał przy tym na wyrok NSA z dnia 3 lutego 1992 r., IV SA 1377/91 (OSP 1993, z. 10, poz. 205) w którym uznano, że: "Nie ma podstaw do wydania w trybie art. 154 k.p.a. decyzji uchylającej lub zmieniającej rozstrzygnięcie, które wydano na podstawie art. 64 § 2 tego kodeksu". W związku z tym na rozstrzygnięcie o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania nie służy środek odwoławczy. Stwarzałoby to jednak w przedmiotowej sprawie możliwość nazbyt swobodnego działania organów administracji, które arbitralnie i bezzasadnie uznały wniosek za nieuzupełniony w terminie. Dlatego też uzasadniona jest wykładnia funkcjonalna w danej sprawie prowadząca do wniosku, iż strona powinna być chroniona przed błędnym korzystaniem z instytucji pozostawienia bez rozpoznania, tak przynajmniej, aby jej wnioski dowodowe zawarte w piśmie bezzasadnie nierozpoznanym były należycie rozpatrzone w "ponownie" toczącym się postępowaniu. Skoro stronie nie służy zażalenie na pozostawienie bez rozpoznania uzasadniona jest konieczność kontroli instancyjnej wszczętego "na nowo" postępowania w zakresie prawidłowości wszystkich elementów postępowania, tak zawartych w pierwotnie toczącym się postępowaniu, jak i we wszczętym "ponownie". W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. wniosło o oddalenie skargi i powtórzyło argumentację zastosowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazując w uzupełnieniu, że zarzuty skargi nie odnoszą się do zasadniczego w sprawie zagadnienia, tzn. do bezprzedmiotowości postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny podjął orzeczenie w sprawie mając na względzie następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa, procesowego i materialnego w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto poprzedzając wyjaśnienie motywów wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że na akceptację zasługują podniesione w skardze zarzuty dotyczące bezzasadnego pozostawienia bez rozpoznania wniosku z dnia 14 października 2009r. oraz nieprawidłowego wskazania w osnowie decyzji organu pierwszej instancji jako datę wszczęcia postępowania w sprawie dzień 22 marca 2010r. Jak słusznie wyjaśnił J. N. w uzasadnieniu odwołania, a jego pełnomocnik w uzasadnieniu skargi pismo stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia braków wniosku z dnia 14 października 2009 r. zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego w dniu 2 listopada 2009r., zatem przed dniem 3 listopada 2009r., w którym kończył bieg ustawowy termin do dokonania tej czynności. Zgodnie z regułą zawartą w art. 57 ust. 5 pkt 2 kpa termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego". Dokonanie w tym trybie wymaganej czynności oznacza zatem, że termin dla niej zastrzeżony został zachowany, a to w przypadku niniejszej sprawy wyłączało możliwość pozostawienia podania bez rozpoznania. Z tych względów aktualny w toku postępowania w tej sprawie był wniosek J.N. z dnia [...]r. zawierający żądanie wszczęcia postępowania dotyczącego rozgraniczenia opisanych wcześniej nieruchomości i to ta data powinna być uznana za dzień wszczęcia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu jednak uchybienie to nie ma cech, o jakich mowa w przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obligującym do uwzględnienia skargi, bowiem – zgodnie z sugestią organu odwoławczego – niezależnie od tego, która data została przyjęta jako data wszczęcia postępowania w sprawie jej przedmiot pozostał tożsamy, a postępowanie zostało zakończone orzeczeniem wymaganym przez przepis art. 104 kpa. W toku postępowania jurysdykcyjnego prowadzonego w rozpoznawanej sprawie zastosowanie miały przepisy powoływanej wcześniej ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Należy ona do sfery materialnego prawa administracyjnego, co podporządkowuje czynności procesowe, w tym orzecznicze podejmowane w sprawie, której przedmiot regulowany jest tą ustawą przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią powołanego wcześniej przepisu art. 104 kpa: "Organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej". (§ 1) "Decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji". (§ 2) Jednym z dopuszczonych przez ustawodawcę w przywołanej ustawie procesowej sposobów innego niż rozstrzygnięcie merytoryczne zakończenia sprawy administracyjnej w danej instancji jest umorzenie postępowania, dla którego warunki określone zostały w art. 105 kpa. Przepis ten ustanawia dwa tryby umorzenia postępowania – obligatoryjny w § 1 i fakultatywny w § 2. Podstawą prawną decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy M.stanowił przepis art. 105 § 1 kpa, z którego wynika, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Zgodnie z przyjętą w doktrynie i zaakceptowaną przez praktykę orzeczniczą organów i sądów administracyjnych koncepcją bezprzedmiotowości sytuacja ta oznacza, że brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia wydanie decyzji rozstrzygającej co do jej istoty. Przesłanka umorzenia postępowania może istnieć przed wszczęciem danego postępowania, albo zostać ujawniona w jego toku ale może również powstać w czasie prowadzenia postępowania w określonej sprawie. Bezprzedmiotowość rozpatrywać można zarówno w toku postępowania zwykłego – orzekającego, jak i w czasie trwania nadzwyczajnego postępowania weryfikacyjnego. W nauce i judykaturze rozróżnia się aspekt podmiotowy bezprzedmiotowości, dotyczący sfery podmiotowej danej sprawy administracyjnej (np. strona, organ) i aspekt przedmiotowy, dotyczący szeroko rozumianego przedmiotu konkretnej sprawy administracyjnej. Jednym z przypadków bezprzedmiotowości postępowania o charakterze przedmiotowym będzie sytuacja, polegająca na tym, że właściwy organ w okolicznościach faktycznych istniejących w konkretnej indywidualnej sprawie administracyjnej nie może rozstrzygać o istocie sprawy, bowiem rozstrzygnięcie o takim charakterze i w trybie przewidzianym przez obowiązujące przepisy prawa zostało już podjęte. Z materiału sprawy, na podstawie którego – zgodnie z przepisem art. 133 § 1 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeka sąd administracyjny, wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że J. N. w swoim wniosku z dnia [...]r. skierowanym do Wójta Gminy M. domagał się rozgraniczenia opisanych na wstępnie nieruchomości tj. nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i[...], położonej w obrębie S., gmina M., powiat k. z nieruchomością przyległą, oznaczoną geodezyjnie jako działka nr[...], położoną w obrębie G., powiat w. Tak ukierunkowane żądanie wnioskodawcy zostało podtrzymane w jego piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Wójta Gminy M., stanowiącym odpowiedź na wezwanie tego organu do usunięcia braków wniosku. Akta sprawy wskazują również jednoznacznie, że rozgraniczenie wskazanych przez J. N. we wniosku z dnia [...] r. i w piśmie z dnia[...]. nieruchomości zostało dokonane w trybie art. 34 ust. 2 i ust. 3 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne postanowieniem Sądu Rejonowego w K. G. z dnia [...] r. (sygn. akt I Ns 241/03) wydanym w sprawie z wniosku Skarbu Państwa – Lasów Państwowym – Nadleśnictwa K.G. o rozgraniczenie nieruchomości, prowadzonej z udziałem A. B., M.W.-B. i J.N. Postanowienie to opatrzone jest klauzulą prawomocności od dnia [...] roku. Wprawdzie wnioskodawca nie żądał weryfikacji tego postanowienia, ale Sąd uznał za wskazane w tym miejscu wyjaśnić, że jego prawidłowość nie może być oceniana w żadnym z nadzwyczajnych trybów weryfikacyjnych uwzględnionych w systemie procesowego prawa administracyjnego. Opisane powyżej postanowienie Sądu powszechnego istnieje w obrocie prawnym i wiąże inne Sądy, organy administracji publicznej oraz pozostałe podmioty. Było też – wobec treści art. 37 ust. 2 wskazywanej poprzednio ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne – podstawą odpowiednich wpisów w księgach wieczystych i w ewidencji gruntów i budynków. Rozstrzygnięcie sprawy rozgraniczenia nieruchomości opisanych we wniosku z dnia [...]r. przez Sąd powszechny prawomocnym postanowieniem wyklucza możliwość orzekania co do istoty w sprawie o tym samym przedmiocie przez właściwy organ administracji publicznej. Prawidłowo zatem organy orzekające w postępowaniu instancyjnym uznały, że niemożliwe jest zakończenie tej sprawy w sposób merytoryczny i podjęły orzeczenia z zastosowaniem przepisu art. 105 § 1 kpa. Należy dodatkowo zwrócić uwagę, że mimo przeprowadzenia rozgraniczenia wskazanych nieruchomości, możliwe jest wznowienie znaków granicznych w trybie art. 39 ust. 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne w sytuacjach w tym przepisie określonych tzn. gdy znaki graniczne ustalone poprzednio zostały przesunięte, uszkodzone lub zniszczone. Wznowienie znaków granicznych dokonuje się na zlecenie zainteresowanych (art. 39 ust. 2 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne). Sąd uznał też za właściwe wyjaśnić, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpoznawanej sprawie uzasadnione było nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R.S. – syndyka masy upadłości Spółki "A." Sp. z o.o., będącej poprzednim właścicielem nieruchomości obejmującej działki o numerach ewidencyjnych [...] i [...] w obrębie S., gmina M., wskazanego we wniosku J. N. z dnia [...]r. Wobec braku możliwości rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty przez właściwy organ administracji publicznej okoliczności, które mogły być potwierdzone zeznaniami R. S. jako świadka, nie miały w tej sprawie znaczenia. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i stosownie do przepisu art. 151 powoływanej poprzednio ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. H.B. 12.01.2011r.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło