II SA/Gd 593/10

WyrokWSA w Gdańsku2010-12-15

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Tamara Dziełakowska, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące wykonania obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, polegające na demontażu elementów łączących obiekty z gruntem oraz zmianie ich położenia, mogą być uznane za wykonanie obowiązku rozbiórki w rozumieniu przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarzuty dotyczące wykonania obowiązku rozbiórki, polegające na demontażu elementów łączących obiekty z gruntem oraz zmianie ich położenia, nie mogą być uznane za wykonanie obowiązku rozbiórki. Rozbiórka obiektu budowlanego polega na jego usunięciu z miejsca, w którym został wybudowany, a nie na demontażu lub zmianie położenia. Ustalenia organów egzekucyjnych w tym zakresie zostały uznane za prawidłowe.
Stan faktyczny
Strony A. i A. K. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o oddaleniu zarzutów dotyczących prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżący twierdzili, że obowiązek rozbiórki wykonali poprzez demontaż elementów łączących obiekty z gruntem oraz zmianę ich położenia, a także kwestionowali status spornych obiektów jako obiektów budowlanych. Organy egzekucyjne uznały, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany, ponieważ obiekty zostały jedynie przewrócone, a nie usunięte z terenu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K., A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 17 marca 2010 r. oddalił zarzuty wniesione przez A. i A. K. w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, dotyczące tytułu wykonawczego z 12 stycznia 2010 r. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ podał art. 20 § 1 pkt 4, art. 43 § 1 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że decyzją z 10 września 2009 r. nałożono na A. i A. K. obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (w. c.) oraz obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem pełniącego funkcję sanitariatu (natrysku), wzniesionych bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] w K. B., gmina K. Wobec niewykonania obowiązku wszczęto postępowanie egzekucyjne kierując do zobowiązanych tytuł wykonawczy. Pismem z 4 lutego 2010 r. zobowiązani zarzucili, że decyzja dotycząca nakazu rozbiórki wydana została z naruszeniem prawa. Stwierdzili także, że obowiązek wykonano. Zdaniem organu z przeprowadzonych oględzin wynika, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany. A. i A. K. złożyli zażalenie na postanowienie organu I instancji, zarzucając naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz błędy w ustaleniach faktycznych, polegające na przyjęciu, że skarżący nie wykonali obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym. Odwołujący podnieśli w uzasadnieniu, że rozbiórka została wykonana poprzez demontaż elementów łączących obiekty z gruntem oraz zmianę ich położenia, zarówno względem ich miejsca posadowienia, jak również w płaszczyźnie pionowej. Zdaniem odwołujących się sporne obiekty nigdy nie stanowiły obiektów budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, tym samy trudno jest powiedzieć, kiedy nastąpi ich rozbiórka. Obecnie na działce znajdują się pozostałości po tej konstrukcji, nie stanowiące nawet obiektów małej architektury. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 4 czerwca 2010 r. utrzymał w całości postanowienie organu I instancji, nie znajdując podstaw do jego uchylenia lub zmiany. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji dotyczące tego, że sporne obiekty budowlane nie zostały rozebrane. A. i A. K. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie organu II instancji. W skardze zarzucili naruszenie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie; naruszenie art. 78 § 1 i art. 75 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność, że obiekty objęte tytułem wykonawczym zostały rozebrane, zaś pozostałości po nich nie są obiektami budowlanymi wymagającymi zezwolenia na budowę ani zgłoszenia; naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem faktycznym, iż obowiązku nie wykonano. Skarżący domagali się uchylenia postanowienia w całości. Uzasadniając skargę podtrzymali zarzuty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu I instancji, podnosząc jednocześnie, że organ odwoławczy się do nich nie odniósł. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.), podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Wniesienie zarzutów z przyczyn innych niż powyżej wskazane nie upoważnia organu egzekucyjnego do ich rozpatrzenia. Podstawą zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być podnoszone przez skarżących okoliczności dotyczące zakończonego ostateczną decyzją postępowania administracyjnego - w tym przypadku dotyczącego nakazu rozbiórki (por. R. Hauser, Z. Leoński, A. Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Warszawa 2005, strona 113). Nie mógł być zatem rozpoznany zarzut skarżących dotyczący tego, czy sporne obiekty są obiektami budowlanymi w rozumieniu prawa budowlanego i czy w ogóle podlegały rozbiórce. Kwestia ta była przedmiotem rozważań w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją administracyjną nakazującą rozbiórkę tych obiektów i leży poza zakresem sprawy administracyjnej rozpoznawanej w kontrolowanym przez Sąd postępowaniu. Kwestią sporną pozostaje natomiast zarzut dotyczący wykonania nałożonego na skarżących obowiązku - rozbiórki obiektów budowlanych (art. 33 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wbrew twierdzeniom skarżących obowiązek nie został przez nich wykonany, a ustalenia organów w tym zakresie uznać należy za prawidłowe. Faktem jest, że prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji pojęcia rozbiórka, lecz odnosząc się do potocznego znaczenia tego słowa, a także mając na względzie definicję budowy z art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, celem rozbiórki jest likwidacja skutków procesu budowy, przez co należy rozumieć wykonanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Za rozbiórkę wybudowanego w określonym miejscu obiektu należy uznać usunięcie tego obiektu z miejsca, w którym został wybudowany. Rozbiórka nie jest zatem tożsama z demontażem obiektu na poszczególne części, czy elementy. Wykonanie rozbiórki polega na usunięciu (wywiezieniu) obiektu z terenu, na którym został posadowiony (por. Wyrok NSA z 24 listopada 2008 r. w sprawie II OSK 1764/07, wyrok WSA w Warszawie z 5 listopada 2010 r. w sprawie VII SA/WA 1504/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej https://cbois.nsa.gov.pl). W przedmiotowym postępowaniu organ I instancji w wyniku dokonanych na działce skarżących oględzin ustalił, że sporne obiekty nie zostały rozebrane. Wniosek ten jest słuszny. Z dokumentacji fotograficznej wynika, iż zostały one tylko przewrócone, co zresztą skarżący potwierdzili w zgłoszonych zarzutach. Oczywistym jest, że zmiana położenia nielegalnie wybudowanych obiektów nie może być uznana za ich rozbiórkę. Ustalenie organów obu instancji w tym zakresie Sąd uznał za prawidłowe. Nie było przy tym konieczne przeprowadzanie przez organ II instancji dodatkowego postępowania dowodowego, gdyż skarżący nie kwestionowali stanu spornych obiektów budowlanych, a jedynie fakt oceny tego stanu jako niewykonania nakazu rozbiórki. Biorąc powyższe pod uwagę, uznać należy, że brak było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego z powodu wykonania obowiązku rozbiórki (art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Mając na względzie poczynione rozważania, Sąd na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło