VI SA/Wa 1552/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w R. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do uiszczenia kosztów badań laboratoryjnych oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2010 roku Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 1 ust. 3, art. 5 ust. 2 i art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o Inspekcji Handlowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1219), w związku z § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy B. S.A. z siedzibą w R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Inspekcji Handlowej z dnia [...] stycznia 2010 r., na mocy której ww. przedsiębiorca zobowiązany został do uiszczenia kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych próbek: "masła ekstra", masa netto 200 g, najlepiej spożyć przed: 10.11.2009, numer partii [...], wyprodukowanego przez P.H.U. M. w W., "majonezu [...]", zawartość netto 420 ml, najlepiej spożyć przed: 05.05.2010, numer partii [...], wyprodukowanego przez U. Sp. z o.o. z siedzibą w W., w kwocie 996,93 zł uchylił w/w decyzję w całości i zobowiązał B. S.A. z siedzibą R. do uiszczenia kwoty 643,28 zł stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań laboratoryjnych "masła ekstra" produkcji M. z siedzibą w W. Zajmując stanowisko w sprawie organ odwoławczy wyjaśnił, iż badania próbek masła pobranych w toku kontroli w hurtowni należącej do przedsiębiorcy B. S.A., przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium w O. wykazały, że przedmiotowy produkt oferowany jako masło extra nie spełniał wymagań zawartych w załączniku XII i dodatku do załącznika XV do rozporządzenia 1234/2007. Organ wskazał, iż w myśl art. 30 ust. 1, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest zobowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub rachunek wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań. Zgodnie z § 9 ust. 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej (Dz. U. Nr 57, poz. 522), wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, ustala kierownik laboratorium, z uwzględnieniem rodzaju badanego produktu, rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań oraz uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin. Wysokość należności pieniężnej różnicuje się w zależności od stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań (§ 9 ust. 3 ww. rozporządzenia). W niniejszej sprawie koszty przeprowadzonych badań masła zostały udokumentowane w piśmie zatytułowanym "Koszt przeprowadzonych badań laboratoryjnych nr [...]" z dnia [...] października 2009 r.". Badania próbek majonezu, przeprowadzone przez akredytowane Laboratorium w K. wykazały, że produkt nie odpowiadał wymaganiom jakościowym zadeklarowanym przez producenta zawartym w oznakowaniu z uwagi na niższą zawartość żółtka jaja kurzego. Producent majonezu U. Sp. z o.o. podważył prawidłowość wyliczenia zawartości żółtka jaja kurzego w majonezie w oparciu o normę PN-A-86950:1995 + Ap 1:2000 "Majonez". Z uwagi na niejednoznaczność zapisu w powołanej normie oraz po zasięgnięciu opinii Polskiego Komitetu Normalizacyjnego Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów orzekł o zwolnieniu odwołującego z obowiązku uiszczenia opłaty za przeprowadzone badania laboratoryjne majonezu w kwocie 353,65 zł W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, B. S.A, zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Podniosła zarzut naruszenia prawa procesowego tj.: -art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego, w szczególności nieodniesienie się do przedstawionych przez stronę wyników badań produktów pochodzących z tej samej partii kwestionowanego towaru, oraz prawa materialnego tj. -art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej poprzez przyjęcie, że wyniki badań częściowo nieobjęte akredytacją stanowią przesłankę do założenia, że produkt nie spełnia wymagań i w konsekwencji obciążenie skarżącego kosztami badań. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała m.in., iż przedmiotowe badania zostały wykonane w Laboratorium Kontrolno-Analitycznym z siedzibą w O., w oparciu o metody częściowo nie objęte akredytacją Jednakże organ II instancji nie zajął w przedmiotowej kwestii żadnego stanowiska. W świetle powyższego zdaniem skarżącej należy podważyć wiarygodność wyników badań przedstawionych w przedmiotowym sprawozdaniu. Nadto organ poprzestał na stwierdzeniu, że przedstawione przez stronę badania nie mogą zostać uznane za wiarygodne, gdyż nie są tożsame z produktami pobranymi w toku kontroli u sprzedawcy. Tymczasem, jak wykazywał producent kwestionowanej partii produktów, próbki poddane badaniom na jego zlecenie są tożsame z próbkami pobranymi u B. S. A. Co więcej, próbki kwestowanej partii produktu, pochodzące z tzw. "biblioteczki producenta", zostały przebadane w niezależnym, akredytowanym laboratorium H. Ltd. Uzyskane wyniki badań nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. oraz [...] z dnia [...] marca 2010 r. potwierdziły, że właściwości próbki "masła ekstra" 200 g odpowiadają wartościom referencyjnym tłuszczu pochodzenia mlecznego. W związku z powyższym organ powinien powziąć wątpliwość co do prawidłowości uzyskanych wyników badań przedmiotowego produktu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej, jeżeli przeprowadzone badania wykazały, że produkt nie spełnia wymagań określonych w przepisach odrębnych lub w deklaracji, kontrolowany jest obowiązany do uiszczenia, na wskazany przez odpowiedni organ Inspekcji rachunek Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów albo wojewódzkiego inspektoratu, kwoty stanowiącej równowartość kosztów przeprowadzonych badań, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa, o ile przepisy odrębne nie stanowią inaczej. Przepis ten jest w całości zgodny z art. 40j ust. 1 ustawy o systemie zgodności, w myśl którego w przypadku stwierdzenia, że wyrób nie spełnia zasadniczych wymagań, opłaty związane z badaniami ponosi osoba, która wyrób wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku. Opłaty, o których mowa w ust. 1, organ wyspecjalizowany ustala na podstawie uzasadnionych kosztów badań, z uwzględnieniem rodzaju badanego wyrobu oraz stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań (ust. 2). Opłaty, o których mowa w ust. 1, stanowią dochód budżetu państwa (st. 3). Ponieważ badany wyrób nie spełniał zasadniczych wymagań, obciążono opłatami za te badania podmiot (Spółkę), która wyrób wprowadziła do obrotu. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 15 kwietnia 2002 r. w sprawie szczegółowego trybu pobierania i badania próbek produktów przez organy Inspekcji Handlowej, wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 31 ust. 1 ustawy o Inspekcji Handlowej stanowi w § 9 co następuje: "§ 9 ust. 1. Wysokość należności pieniężnej, o której mowa w art. 30 ustawy, ustala kierownik laboratorium kontrolno-analitycznego Inspekcji, z zastrzeżeniem ust. 5. 2. Wysokość należności pieniężnej za przeprowadzone badania ustala się z uwzględnieniem: 1) rodzaju badanego produktu, 2) rodzaju materiałów lub urządzeń użytych w toku przeprowadzania badań, 3) uzasadnionego kosztu pracy jednej osoby w jednym dniu lub godzinie pomnożonego przez liczbę osób i dni lub godzin, 4) uzasadnionego kosztu pracy laboratorium. 3. Wysokość należności pieniężnej różnicuje się w zależności od stopnia skomplikowania i zakresu przeprowadzonych badań. 4. Wysokość należności pieniężnej nie może przekraczać wysokości opłat za takie same badania takiego samego produktu, określonych w ofercie akredytowanego laboratorium. 5. W przypadku przeprowadzenia badań przez inne wyspecjalizowane laboratorium wysokość należności pieniężnej ustala wojewódzki inspektor na podstawie faktury wystawionej przez laboratorium organowi Inspekcji zlecającemu badania. 6. Właściwy wojewódzki inspektor wystawia rachunek dla kontrolowanego na podstawie ustaleń, o których mowa w ust. 1 albo 5. 7. Kontrolowany jest obowiązany, w terminie 14 dni od dnia otrzymania rachunku, uiścić należność pieniężną (...) na rachunek bankowy wojewódzkiego inspektoratu, którą następnie przekazuje się na rachunek dochodów budżetu państwa." Stosownie do art. 78 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia a także przepisów rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. UL. 191 s. 1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności wyłącznie przez laboratoria akredytowane. Szczegóły w zakresie metod analiz i wymagań odnośnie laboratoriów wykonujących badania w ramach urzędowej kontroli żywności zawarto w art. 11 i 12 w/w rozporządzenia. Laboratoria muszą być akredytowane zgodnie z normami europejskimi dot. akredytacji jednostek badawczych. W Polsce jednostką akredytacyjną uprawnioną do akredytacji jednostek certyfikacyjnych kontrolnych, laboratoriów badawczych i wzorcujących prowadzących oceny zgodności i weryfikacji na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie zgodności jest Polskie Centrum Akredytacyjne Obowiązku takiego jednak nie wprowadzono w odniesieniu do metod badania. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Laboratorium Kontrolno- Analityczne UOKiK w O. posiada stosowną akredytację przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji i jest uprawnione do dokonywania badań próbek produktów tłuszczowych pobranych podczas kontroli. Nie ma też podstaw, by kwestionować spójność przyjętych przez Laboratorium procedur badawczych z metodami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) Nr 273/2008 z dnia 5 marca 2008 r. W świetle powyższego nie ma również podstaw, by podważać wiarygodność wyników badań ujawnionych w sprawozdaniu i prawidłowość ustaleń organu poczynionych na ich podstawie. Wobec niezasadności zarzutów skarg oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięć, które sąd ma obowiązek badać z urzędu – skargi należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.