IV SA/Wa 1953/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-16

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Aneta Dąbrowska, Anna Szymańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy paszport wydany osobie nieposiadającej obywatelstwa polskiego może zostać unieważniony na podstawie art. 38 § 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych?
Ratio decidendi
Paszport wydany osobie nieposiadającej obywatelstwa polskiego stanowi naruszenie art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych i jest podstawą do unieważnienia tego paszportu na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Organ właściwy do unieważnienia paszportu może samodzielnie badać kwestię posiadania obywatelstwa polskiego bez konieczności zawieszania postępowania do czasu rozstrzygnięcia innych postępowań dotyczących unieważnienia dowodu osobistego.
Stan faktyczny
M. I. otrzymał paszport, który został następnie unieważniony przez Wojewodę i utrzymany w mocy przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z powodu braku posiadania obywatelstwa polskiego. Skarżący kwestionował decyzję, wskazując na brak ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie unieważnienia dowodu osobistego oraz zarzucając niewłaściwe zbadanie autentyczności postanowienia o nadaniu obywatelstwa polskiego. Prokuratura umorzyła postępowanie dotyczące podejrzenia popełnienia przestępstwa związanego z wyłudzeniem dowodu osobistego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia paszportu - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o unieważnieniu wydanego na M. I. paszportu serii [...] nr [...] ważnego do dnia [...] lipca 2016 r. i o zwrocie opłaty paszportowej za unieważniony paszport za lata 2010-2016 w wysokości 84 zł. W uzasadnieniu minister najpierw przedstawił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, który uznał, że zachodzą przesłanki z art. 38 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lipca 2006 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. nr 143, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o dokumentach paszportowych". Zgodnie z tym przepisem dokument paszportowy podlega unieważnieniu, jeżeli został wydany z naruszeniem przepisów prawa. W tym przypadku polega ono na otrzymaniu paszportu bez posiadania obywatelstwa polskiego. Okoliczność braku wniosku M. I. o nadanie obywatelstwa polskiego wynika z pism Kancelarii Prezydenta RP oraz Wojewody [...] i Wojewody [...], na terenie których to województw zainteresowany był poprzednio zameldowany. Minister wskazał, że organ pierwszej instancji zaznaczył, że w związku z powyższym do Prokuratury Rejonowej w G. skierowano zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na wyłudzeniu przez M. I. dowodu osobistego serii [...] nr [...] wydanego w dniu [...] maja 2006 r. przez Prezydenta Miasta G. Wszczęte postępowanie wyjaśniające w dniu [...] lutego 2010 r. zostało umorzone z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających popełnienie przez M. I. przestępstwa i uznania, że działał on w celu świadomego wprowadzenia w błąd urzędnika. W postępowaniu tym stwierdzono, iż zainteresowany uzyskał postanowienie Prezydenta RP z dnia [...] grudnia 2005 r. o nadaniu obywatelstwa polskiego, a oryginał tego postanowienia został zainteresowanemu skradziony. W uzasadnieniu decyzji ministra podniesiono także, iż w dniu [...] kwietnia 2010 r. Prezydent Miasta G. unieważnił dowód osobisty serii [...] nr [...] wystawiony na M. I. na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) uznając, że zainteresowany nie jest obywatelem polskim, a dowód osobisty uzyskał z naruszeniem prawa. Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [...] ze względów proceduralnych. Minister podniósł, że zasadne jest stanowisko organu pierwszej instancji, gdyż M. I. nie posiadał obywatelstwa polskiego w dniu wydania mu paszportu, gdyż brak jest na to dowodów. W aktach nie ma wniosku zainteresowanego o nadanie mu obywatelstwa polskiego ani oryginału postanowienia Prezydenta RP o nadaniu mu takiego obywatelstwa (jest jedynie jego kopia). Prowadzone przez prokuraturę postępowanie nie podjęło kwestii zbadania autentyczności postanowienia o nadaniu obywatelstwa polskiego, a jedynie ustalono, że zainteresowany nie działał w celu świadomego wprowadzenia w błąd urzędnika, co nie wskazuje, aby uzyskał on obywatelstwo polskie zgodnie z prawem. Organ odwoławczy podniósł, iż prowadzone przez Prezydenta Miasta G. postępowanie w przedmiocie unieważnienia dowodu osobistego jest postępowaniem odrębnym od postępowania w przedmiocie unieważnienia paszportu i nie ma przeszkód, aby właściwe organy najpierw zakończyły to drugie postępowanie. Skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2010 r. wniósł M. I. W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ pierwszej instancji nie dokonał oceny mocy dowodowej zgromadzonego materiału oraz że w chwili wydania decyzji o unieważnieniu paszportu brak było ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie unieważnienia dowodu osobistego będącego podstawą wydania paszportu i stwierdzającego posiadanie obywatelstwa polskiego. Skarżący zaznaczył, iż prokuratura prowadziła postępowanie w sprawie o podejrzenie popełnienia przestępstwa polegającego na posługiwaniu się przez skarżącego wyłudzonym dowodem osobistym, które zostało umorzone. Prokuratura nie dochowała jednak należytej staranności w kwestii zbadania autentyczności postanowienia o nadaniu obywatelstwa polskiego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych każdy obywatel polski ma prawo do otrzymania paszportu. Wynika z tego, że paszportu nie może otrzymać osoba nie będąca obywatelem polskim. Wydanie takiej osobie paszportu stanowi naruszenie przepisu art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych, co na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych jest przesłanką do unieważnienia paszportu. Decydującą więc w sprawie okolicznością jest ustalenie, czy M. I. posiada obywatelstwo polskie. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie kwestia ta może być badana przez organ właściwy do unieważnienia paszportu na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych. Nie jest w takiej sytuacji uzasadnione zawieszenia postępowania w przedmiocie unieważnienia paszportu stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej "k. p. a.", gdyż dla rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w przedmiocie unieważnienia paszportu nie stanowi zagadnienia wstępnego rozstrzygnięcie przez inny organ kwestii posiadania obywatelstwa polskiego ani unieważnienia dowodu osobistego. Niezasadny jest więc w tym kontekście zarzut skarżącego, że unieważnienie paszportu nastąpiło przed zakończeniem prowadzonego przez Prezydenta Miasta G. postępowania w przedmiocie unieważnienia dowodu osobistego. W niniejszej sprawie prawidłowe jest ustalenie organu, że skarżący w dniu wydania zaskarżonej decyzji nie posiadał obywatelstwa polskiego. Należy zaznaczyć, że jedynym dowodem mającym zdaniem skarżącego potwierdzić posiadanie przez niego obywatelstwa polskiego jest tylko kopia, a nie odpis zaświadczenia o nadaniu obywatelstwa polskiego z dnia [...] grudnia 2005 r., którą dołączono do wniosku o wydanie dowodu osobistego. W prowadzonym przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w G. postępowaniu nie mogło więc dojść do zbadania autentyczności odpisu tego zaświadczenia. Ponadto, jak wynika z pisma Kancelarii Prezydenta RP z dnia 4 listopada 2009 r., w kancelarii tej nie odnaleziono wniosku o nadanie skarżącemu obywatelstwa polskiego, a co za tym idzie - nie odnaleziono również postanowienia dotyczącego nadania skarżącemu obywatelstwa polskiego. W tym miejscu należy nadmienić, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim z dnia 15 lutego 1962 r. (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 28, poz. 353 ze zm.) obywatelstwo polskie nadaje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Należy wyraźnie stwierdzić, że z powyższego pisma Kancelarii Prezydenta RP wynika, że Prezydent RP nie wydał postanowienia o nadaniu skarżącemu obywatelstwa polskiego. Organ uzyskał także pisma Wojewody [...] i Wojewody [...], na terenie których to województw skarżący był poprzednio zameldowany, z których wynika, iż nie ubiegał się on o nadanie mu obywatelstwa polskiego za pośrednictwem tych organów. Uznać więc należy, że organ przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe na okoliczność posiadania przez skarżącego obywatelstwa polskiego. Wydanie paszportu osobie nie posiadającej obywatelstwa polskiego stanowi naruszenie art. 3 ustawy o dokumentach paszportowych, a to jest podstawą do unieważnienia paszportu na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o dokumentach paszportowych. Wobec powyższego skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło