II FZ 791/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Antoni Hanusz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T.G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 787/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie. II FZ 791/11 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 października 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie o sygnaturze akt I SA/Gd 787/10, odmówił T.G. przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 31 maja 2010 roku w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe sp. z o.o. G. Pismem z dnia 1 marca 2011 r., uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej, źródłem ich utrzymania są osiągane przez każdego z nich dochody ze stosunku pracy w łącznej wysokości 4 900 zł miesięcznie, przy czym wynagrodzenie wnioskodawcy wynosi 1 900 zł netto, żona wnioskodawcy posiada mieszkanie o powierzchni 50 m2 oraz niezabudowaną nieruchomość (wielkości nie podano), natomiast wnioskodawca posiada 1 408 udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o wartości nominalnej 50 zł każdy (spółka nie prowadzi aktualnie działalności gospodarczej z uwagi na zaległości podatkowe), miesięczne wydatki związane z eksploatacją mieszkania wynoszą około 1 000 zł, nadto wnioskodawca spłaca kredyty i pożyczki hipoteczne udzielone mu przez banki w łącznej wysokości 890 000 zł. Pismem z dnia 6 lipca 2011 r. tutejszy Sąd zobowiązał wnioskodawcę do przedłożenia w terminie 14 dni, odpisów zeznań podatkowych małżonków za rok 2010 (PIT – 28, PIT 36, PIT – 36L, PIT – 37, PIT – 38), bądź też w przypadku ich nie składania za 2010 r. stosowanych zaświadczeń w tym przedmiocie, wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków bankowych i innych, na których gromadzone są środki pieniężne, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji (wpływy, wpłaty, przelewy); w przypadku ich nieposiadania – oświadczenia złożonego przez każdego z małżonków w tym przedmiocie, zaświadczenia od pracodawców wnioskodawcy i jego małżonki o wysokości ich średniego wynagrodzenia w kwocie brutto i netto za okres ostatnich trzech miesięcy wraz z informacją, czy są z tych wynagrodzeń dokonywane potrącenia egzekucyjnej, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych miesięcznych wydatków związanych z bieżącymi kosztami utrzymania z okresu ostatnich trzech miesięcy (opłaty związane z eksploatacją mieszkania, za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, inne), oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę, jego żonę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości), dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów (pożyczek) bankowych oraz wysokość dokonywanych miesięcznych ich spłat. Z wymaganych dokumentów źródłowych skarżący przedłożył jedynie odpis złożonego przez niego zeznania podatkowego za 2010 r. oraz dowód obrazujący wysokość miesięcznych kosztów utrzymania mieszkania (opłat za energię elektryczną, gaz, usługi telekomunikacyjne i zaliczki wnoszone do wspólnoty mieszkaniowej na pokrycie kosztów zarządu i świadczeń indywidualnych. Wnioskodawca pomimo wyraźnego wezwania uchylił się od przedłożenia jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację finansową jego małżonki, jak również nie przedłożył wszystkich dokumentów odnoszących się bezpośrednio do jego sytuacji, w szczególności wyciągów z prowadzonych dla niego rachunków bankowych albo oświadczenia o ich nieposiadaniu oraz zaświadczenia od pracodawcy o wysokości wynagrodzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, odmawiając skarżącemu przyznania prawa pomocy podniósł, że nie dokonał on wszelkich starań, by w sposób pełny zobrazować swoją sytuację finansową, a w konsekwencji wykazać zasadność złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu postępowanie skarżącego, polegające na podawaniu nierzetelnych i nieprawdziwych informacji na temat swojej rzeczywistej sytuacji finansowej oraz uchyleniu się od przedłożenia części dokumentów skutkuje niewyjaśnieniem istotnych wątpliwości dotyczących jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Sąd argumentował, że ze złożonego zeznania podatkowego za 2010 r. wynika, że wnioskodawca osiąga znaczne dochody w kwocie 157.532,57 zł z czego same należności ze stosunku pracy stanowiły kwotę 149.731,63 zł, co z pewnością umożliwia mu uiszczenie wpisu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem Sądu, zaskarżył je w całości oraz domagał się jego uchylenia. Zarzucił Sądowi naruszenie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.,) dalej u.p.p.s.a. Ponownie wskazał, że z uwagi na trudną sytuację majątkową nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w rozpoznawanej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw ani zarzutów, a zatem należało je oddalić. W myśl art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 u.p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uchybił więc wskazanym powyżej przepisom, gdyż rozpoznał wniosek skarżącego z uwzględnieniem powyższych uwag, a zatem w prawidłowy sposób. Sąd słusznie zdecydował, że zapłacenie przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 500,00 zł w zestawieniu w deklarowaną kwotą miesięcznych przychodów otrzymywanych przez niego oraz żonę, nawet po uwzględnieniu wysokości miesięcznych wydatków, nie stanowi uszczerbku koniecznego utrzymania skarżącego oraz jego rodziny. W związku natomiast z niewykonaniem wezwania Sądu do przedstawienia przez wnioskodawcę dodatkowych informacji o jego sytuacji materialnej oraz stanie majątkowym i rodzinnymi, Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy na podstawie danych zawartych w urzędowym formularzu. Jednak jego treść nie pozwoliła uznać, że skarżący spełnia przesłanki przyznania mu prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 u.p.p.s.a. Wskazując na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.