II GZ 405/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Borowicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 października 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 2100/10 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej postanawia: oddalić zażalenie. Zarządzeniem z dnia 15 października 2010 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2100/10 Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. wezwał J. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, którą ww. wniósł na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w kwocie 200 zł. Jako podstawę prawną wskazano § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżący wniósł o przyznanie zwrotu kosztów postępowania i uchylenie zarządzenia dotyczącego wpisu i obciążenie wpisem Zakład Ubezpieczeń Społecznych i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych narzucił mu granice działalności gospodarczej, a poza tym intensywności tej działalności nie można domniemywać. Tym samym nie skarżący nie ponosi winy za tryb i formę działania, skoro od dawna są one wymuszone przez kontrolujących. Ponadto, Urząd Skarbowy nie kwestionował deklarowanych kwot ani okresów faktycznie prowadzonej działalności. Działalność organów ma, zdaniem skarżącego, na celu jedynie zaszkodzenie jego działalności rolniczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba ż przepis szczególny stanowi inaczej. Przez koszty postępowania należy rozumieć między innymi koszty sądowe, do których zalicza się wpis sądowy, którego uiszczenie jest obowiązkiem strony wynikającym z art. 230 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Odstępstwem od zasady ponoszenia ww. kosztów jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych. Art. 239 p.p.s.a. wymienia podmioty zwolnione z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Jest to katalog zamknięty, zatem określony tym przepisem zakres przedmiotowy i podmiotowy zwolnienia od kosztów sądowych z mocy ustawy nie obejmuje stron skarżących decyzje wydane w sprawach innych niż wymienione w pkt 1-4 ww. przepisu, wobec których brak jest prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej, dotyczące bezrobocia, chorób zawodowych i związanych z nimi świadczeń, stosunków pracy i stosunków służbowych, sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych i powszechnego obowiązku obrony). Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarządzenie Przewodniczącego Wydziału nie narusza prawa. Kwestionując prawidłowość zarządzenia strona powinna wskazać, że jego wydanie było sprzeczne z obowiązującymi przepisami. Ma to miejsce wówczas, gdy strona została wezwana do zapłaty wskazanej w zarządzeniu kwoty w nieprawidłowej wysokości lub też została wezwana do ww. czynności mimo przysługującego jej ustawowego zwolnienia od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Tymczasem skarżący odwołał się jedynie do aspektu słusznościowego jego sprawy, która toczyła się przed organami i pośrednio do uchybień, jakich organy te się dopuściły. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W myśl natomiast § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w sprawach skarg niewymienionych w ust. 1-5 wpis stały 200 zł. Przewodniczący Wydziału prawidłowo zatem zarządził pobranie wpisu od skargi wniesionej przez stronę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, którą utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznającą skarżącego za objętego obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Akt ten nie mieści się bowiem w katalogu spraw wymienionych w art. 239 p.p.s.a., a skarżący nie został przez sąd zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 w związku z art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.