II OSK 1420/11

Dnia 5 grudnia 2012 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Małgorzata Stahl sędzia del. NSA Janusz Furmanek /spr./ Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców Wsi Rabowice od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 grudnia 2010r. sygn. akt VII SA/Wa 1625/10 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców Wsi Rabowice na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. WYROKIEM Z DNIA 17 GRUDNIA 2010 R. SYGN. AKT VII SA/WA 1625/10 WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W WARSZAWIE ODDALIŁ SKARGĘ STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE NA DECYZJĘ GŁÓWNEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] LIPCA 2010 R. ZNAK [...] W PRZEDMIOCIE ODMOWY STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI. POWYŻSZE ROZSTRZYGNIĘCIE WYDANE ZOSTAŁO W OPARCIU O NASTĘPUJĄCY STAN FAKTYCZNY: DECYZJĄ Z DNIA [...] CZERWCA 2010 R. GŁÓWNY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO PO ROZPATRZENIU WNIOSKU STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE, ODMÓWIŁ STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI WIELKOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. UMARZAJĄCEJ POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE OD DECYZJI POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO DLA POWIATU POZNAŃSKIEGO Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2009R., UMARZAJĄCEJ JAKO BEZPRZEDMIOTOWE POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE W SPRAWIE ZGODNOŚCI Z PRZEPISAMI REALIZACJI PRZYŁĄCZA WODOCIĄGOWEGO ZLOKALIZOWANEGO NA DZIAŁKACH NR EWID. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 I 9, POŁOŻONYCH PRZY UL. O. W RABOWICACH, GM. SWARZĘDZ. DECYZJA Z DNIA [...] CZERWCA 2010 R. WYDANA ZOSTAŁA PO WYSTĄPIENIU PRZEZ STOWARZYSZENIE Z WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI W. W. DECYZJI WIELKOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO. PO ROZPOZNANIU TEGO WNIOSKU ORGAN STWIERDZIŁ, ŻE STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI MOŻE MIEĆ MIEJSCE WÓWCZAS, DECYZJA DOTKNIĘTA JEST W SPOSÓB NIEWĄTPLIWY PRZYNAJMNIEJ JEDNĄ Z WAD WYMIENIONYCH W ART. 156 § 1 KPA. INSTYTUCJA STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI SŁUŻY BOWIEM ELIMINACJI Z OBROTU PRAWNEGO TAKICH ROZSTRZYGNIĘĆ WYDAWANYCH W TOKU ADMINISTRACYJNEGO POSTĘPOWANIA JURYSDYKCYJNEGO, KTÓRE ZE WZGLĘDU NA ICH KWALIFIKOWANE WADY POZOSTAJĄ W OCZYWISTEJ SPRZECZNOŚCI Z PODSTAWOWYMI ZASADAMI PAŃSTWA PRAWNEGO I OBOWIĄZUJĄCEGO SYSTEMU PRAWNEGO. WŁAŚCIWY ORGAN ORZEKA WIĘC O STWIERDZENIU NIEWAŻNOŚCI BADANEJ DECYZJI TYLKO WTEDY, GDY RÓWNOCZEŚNIE STWIERDZI, ŻE WYSTĄPIŁA PRZYNAJMNIEJ JEDNA Z PODSTAW STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI, WYCZERPUJĄCO WYLICZONYCH W ART. 156 § 1 KPA ORAZ W PRZYPADKU, GDY NIE ZACHODZI ŻADNA Z NEGATYWNYCH PRZESŁANEK STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI, A WIĘC NIE UPŁYNĄŁ TERMIN DOPUSZCZALNOŚCI STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI BADANEJ DECYZJI, ANI TEŻ DECYZJA NIE WYWOŁAŁA NIEODWRACALNYCH SKUTKÓW PRAWNYCH. NA PODSTAWIE ZGROMADZONEGO W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE MATERIAŁU DOWODOWEGO ORGAN UZNAŁ, ŻE DECYZJA WIELKOPOLSKIEGO WINB Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R., NIE JEST OBARCZONA ŻADNĄ Z WAD, KTÓRYCH MOWA W ART. 156 § 1 KPA. USTALONO, ŻE E.M., DZIAŁAJĄCA W IMIENIU STOWARZYSZENIA PISMEM Z DNIA 25 MAJA 2009 R. WYSTĄPIŁA DO POWIATOWEGO ORGANU NADZORU BUDOWLANEGO Z INTERWENCJĄ W SPRAWIE BUDOWY SIECI WODOCIĄGOWEJ, ZLOKALIZOWANEJ A TERENIE W. W. DZIAŁEK. PRZEDSTAWICIELE PINB DLA POWIATU POZNAŃSKIEGO DOKONALI KONTROLI PRZEDMIOTOWYCH DZIAŁEK I STWIERDZILI, ŻE PRZEZ PRZEBIEGA PRZEZ NIE PRZYŁĄCZE WODOCIĄGOWE O DŁUGOŚCI 118 M I ŚREDNICY PE 160, SŁUŻĄCE DOPROWADZENIU WODY DO FIRMY "[...]". PRZYŁĄCZE ZOSTAŁO WYKONANE W UZGODNIENIU Z GESTOREM SIECI ROLNICZĄ SPÓŁDZIELNIĄ PRODUKCYJNĄ KRUSZEWNIA. INWESTYCJA ZOSTAŁA ZAOPINIOWANA PRZEZ ZESPÓŁ UZGODNIENIA DOKUMENTACJI PROJEKTOWEJ POWIATU POZNAŃSKIEGO. NASTĘPNIE ORGAN NADZORU BUDOWLANEGO STOPNIA POWIATOWEGO PO PRZEPROWADZENIU WSZCZĘTEGO Z URZĘDU POSTĘPOWANIA, DECYZJĄ Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2009 R., UMORZYŁ JAKO BEZPRZEDMIOTOWE POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE W SPRAWIE ZGODNOŚCI Z PRZEPISAMI REALIZACJI INWESTYCJI. OD POWYŻSZEJ DECYZJI ODWOŁANIE WNIOSŁO STOWARZYSZENIE ZWYKŁE MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE. PO ROZPATRZENIU ODWOŁANIA, WIELKOPOLSKI WINB DECYZJĄ Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. UMORZYŁ POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE OD DECYZJI PINB DLA POWIATU POZNAŃSKIEGO Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2009 R., GDYŻ STOWARZYSZENIE ZWYKŁE MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE, NIE POSIADAŁO PRZYMIOTU STRONY W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM W SPRAWIE ZGODNOŚCI Z PRZEPISAMI REALIZACJI PRZYŁĄCZA WODOCIĄGOWEGO. ORGAN ZAUWAŻYŁ PRZY TYM, ŻE STOWARZYSZENIE ZWYKŁE MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE NIE ZOSTAŁO DOPUSZCZONE DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU ANI DOTYCZĄCYM PRZEDMIOTOWEJ SPRAWY. POWOŁUJĄC SIĘ NA ORZECZNICTWO SĄDOWOADMINISTRACYJNE ORGAN WSKAZAŁ, ŻE TYLKO ORGANIZACJA SPOŁECZNA, KTÓRA ZOSTAŁA DOPUSZCZONA DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU PRZED ORGANEM PIERWSZEJ INSTANCJI MOŻE SKUTECZNIE ZŁOŻYĆ ODWOŁANIE OD DECYZJI WYDANEJ W TYM POSTĘPOWANIU. Z UWAGI NA FAKT, ŻE ODWOŁANIE ZOSTAŁO ZŁOŻONE PRZED PODMIOT NIE POSIADAJĄCY PRZYMIOTU STRONY WIELKOPOLSKI WINB DECYZJĄ TJ. Z DNIA [...] STYCZNIA 2010R. UMORZYŁ POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE. W ŚWIETLE WYŻEJ PRZEDSTAWIONEGO STANU FAKTYCZNEGO ORGAN NADZORU WSKAZAŁ, ŻE DECYZJA WINB Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. NIE JEST DOTKNIĘTA ŻADNĄ Z WAD WYMIENIONYCH W ART. 156 § 1 KPA. ODNOSZĄC SIĘ DO ZARZUTÓW ZAWARTYCH WE WNIOSKU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI ORGAN WSKAZAŁ, ŻE POZOSTAJĄ ONE BEZ WPŁYWU NA TREŚĆ ROZSTRZYGNIĘCIA. STOWARZYSZENIE ZWYKLE MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE ZŁOŻYŁO WNIOSEK O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY. W WYNIKU JEGO ROZPOZNANIA DECYZJĄ Z DNIA [...] LIPCA 2010 R. GŁÓWNY INSPEKTOR NADZORU BUDOWLANEGO UTRZYMAŁ W MOCY WŁASNĄ DECYZJĘ Z DNIA [...] CZERWCA 2010 R. W UZASADNIENIU ROZSTRZYGNIĘCIA ORGAN PODTRZYMAŁ ARGUMENTY ZAWARTE W UZASADNIENIU DECYZJI Z DNIA [...] CZERWCA 2010 R. STOWARZYSZENIE ZWYKŁE MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE ZŁOŻYŁO SKARGĘ NA DECYZJĘ GŁÓWNEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] LIPCA 2010 R. DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W WARSZAWIE. W UZASADNIENIU SKARGI SKARŻĄCE STOWARZYSZENIE WSKAZAŁO, ŻE ORGANY NADZORU BUDOWLANEGO OBU INSTANCJI POPEŁNIŁY BŁĄD SUBSUMCJI POLEGAJĄCY NA WADLIWYM USTALENIU, ŻE STOWARZYSZENIE WNOSZĄCE ODWOŁANIE NIE BYŁO I NIE JEST STRONĄ POSTĘPOWANIA GDYŻ W ISTOCIE JEST ODWROTNIE. ORGANY NIEWŁAŚCIWIE PRZYJĘŁY, ŻE STAN FAKTYCZNY PRZYJĘTY W SPRAWIE ODPOWIADA STANOWI FAKTYCZNEMU ZAWARTEMU W HIPOTEZIE NORMY PRAWNEJ ZAWARTEJ W ZASTOSOWANYM PRZEPISIE PRAWA. BŁĄD WIELKOPOLSKIEGO WINB MIAŁ NIEWĄTPLIWIE WPŁYW NA WYNIK SPRAWY GDYŻ ODMIENNE STANOWISKO SPOWODOWAŁOBY, ŻE ORGAN NIE WYDAŁBY DECYZJI UMARZAJĄCEJ SPRAWĘ ALE WYDAŁBY DECYZJĘ MERYTORYCZNĄ. OCENA WIELKOPOLSKIEGO WINB, ŻE DORĘCZENIE PISM STOWARZYSZENIU W TYM ZASKARŻONEJ DECYZJI PINB ŚWIADCZY JEDYNIE O NIEPRAWIDŁOWOŚCI DZIAŁAŃ ORGANU JEST OCENĄ MYLNĄ. STOWARZYSZENIE CZYNNIE UCZESTNICZĄC W POSTĘPOWANIU BYŁO PRZEKONANE, ŻE ZOSTAŁO DOPUSZCZONE DO TEGO POSTĘPOWANIA NA PRAWACH STRONY. SKARŻĄCY WSKAZAŁ, ŻE JEŻELI ORGAN ADMINISTRACJI PUBLICZNEJ NIE WYDAŁ WYMAGANEGO PRZEZ ART. 31 § 2 KPA FORMALNEGO POSTANOWIENIA O DOPUSZCZENIU ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU JEDNAKŻE PRZYJMOWAŁ JEJ OŚWIADCZENIA A TAKŻE DORĘCZYŁ TEJ ORGANIZACJI DECYZJE I POSTANOWIENIA TO FAKTY TE NALEŻY UZNAĆ JAKO DOPUSZCZENIE ORGANIZACJI DO UDZIAŁU W SPRAWIE. TAKA SYTUACJA MIAŁA MIEJSCE W NINIEJSZEJ SPRAWIE. SKARŻĄCY PODKREŚLIŁ TAKŻE, ŻE ORGAN PROWADZĄCY POSTĘPOWANIE W RAMACH NADZORU BUDOWLANEGO NIE ODMÓWIŁ STOWARZYSZENIU DOPUSZCZENIA GO DO UDZIAŁU W SPRAWIE A WRĘCZ ZAWIADOMIŁ ORGANIZACJĘ O WSZCZĘCIU TEGO POSTĘPOWANIA CO DOBITNIE ŚWIADCZY O TYM, ŻE STOWARZYSZENIE W ISTOCIE ZOSTAŁO DOPUSZCZONE DO UDZIAŁU W SPRAWIE W CHARAKTERZE UCZESTNIKA POSTĘPOWANIA NA PRAWACH STRONY. W KONKLUZJI STOWARZYSZENIE WNIOSŁO O UCHYLENIE LUB STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI GINB I DECYZJI WIELKOPOLSKIEGO WINB Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. ORAZ ZASĄDZENIE NA JEGO RZECZ ZWROTU KOSZTÓW POSTĘPOWANIA SĄDOWEGO W TYM KOSZTÓW ZASTĘPSTWA PRAWNEGO W WYSOKOŚCI 3-KROTNEJ STAWKI MINIMALNEJ. W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ ORGAN WNIÓSŁ O JEJ ODDALENIE I PODTRZYMAŁ ARGUMENTY ZAWARTE W UZASADNIENIU ZASKARŻONEGO ROZSTRZYGNIĘCIA. W UZASADNIENIU WYROKU ODDALAJĄCEGO SKARGĘ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZGODZIŁ SIĘ ZE STANOWISKIEM ORGANU, ŻE KONTROLOWANA W POSTĘPOWANIU NIEWAŻNOŚCIOWYM DECYZJA NIE JEST DOTKNIĘTA ŻADNĄ Z WAD. W SZCZEGÓLNOŚCI NIE MOŻNA PRZYJĄĆ A PRZEZ TO PODZIELIĆ POGLĄDU ZAWARTEGO WE WNIOSKU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI JAK I O PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY, ŻE DECYZJA TA ZOSTAŁA WYDANA Z RAŻĄCYM NARUSZENIEM PRAWA. SĄD PRZYTOCZYŁ UTRWALONE ORZECZNICTWO SĄDOWOADMINISTRACYJNE ORAZ POGLĄD DOKTRYNY DOTYCZĄCE POJĘCIA RAŻĄCEGO NARUSZENIA PRAWA. SĄD PODKREŚLIŁ, ŻE RZECZĄ ORGANU PROWADZĄCEGO POSTĘPOWANIE NIEWAŻNOŚCIOWE NIE JEST PONOWNE ROZPOZNANIE SPRAWY A JEDYNIE ZBADANIE CZY DECYZJA NIE JEST DOTKNIĘTA KTÓRĄŚ Z WAD WYMIENIONYCH W ART. 156 § 1 KPA. W OCENIE SĄDU PRAWIDŁOWO W OKOLICZNOŚCIACH NINIEJSZEJ SPRAWY ORGAN UZNAŁ, ŻE ORZECZENIE WIELKOPOLSKIEGO WINB ZNAJDUJĄCE OPARCIE W DOKTRYNIE I ORZECZNICTWIE SĄDOWOADMINISTRACYJNYM NIE JEST DOTKNIĘTE WADĄ RAŻĄCEGO NARUSZENIA ŻADNEJ NORMY PRAWNEJ, NAWET JEŚLI JEST MOŻLIWA INNA WYKŁADNIA PRZEPISU STANOWIĄCEGO PODSTAWĘ ROZSTRZYGNIĘCIA. INNYMI SŁOWY NAWET JEŚLI W ORZECZNICTWIE MOŻNA SPOTKAĆ ODMIENNY OD PREZENTOWANEGO W UZASADNIENIU KONTROLOWANEJ DECYZJI POGLĄD CO DO MOŻLIWOŚCI WNIESIENIA ODWOŁANIA PRZEZ ORGANIZACJĘ SPOŁECZNĄ MIMO BRAKU FORMALNEGO ROZSTRZYGNIĘCIA O DOPUSZCZENIU DO UDZIAŁU W SPRAWIE (GODZI SIĘ ZAUWAŻYĆ, ŻE SKARŻĄCY TAKIEGO ROZSTRZYGNIĘCIA NIE WSKAZAŁ) TO BĘDZIE TO JEDYNIE ŚWIADCZYŁO O TYM, ŻE PRZEPIS STANOWIĄCY PODSTAWĘ ROZSTRZYGNIĘCIA NIE JEST JEDNOBRZMIĄCY A ZATEM ORGAN NIE MÓGŁ GO NARUSZYĆ W SPOSÓB "RAŻĄCY". SĄD WSKAZAŁ, ŻE OKOLICZNOŚCI NINIEJSZEJ SPRAWY JEDNOZNACZNIE WSKAZUJĄ NA BRAK 3 PRZESŁANEK, KTÓRYCH ZAISTNIENIE JEST NIEZBĘDNE DO PRZYJĘCIA, ŻE NARUSZENIE PRAWA MA CHARAKTER RAŻĄCY TO JEST OCZYWISTOŚĆ NARUSZENIA PRAWA, CHARAKTER PRZEPISU, KTÓRY ZOSTAŁ NARUSZONY ORAZ RACJE EKONOMICZNE LUB GOSPODARCZE - SKUTKI, KTÓRE WYWOŁUJE DECYZJA. NIE BEZ ZNACZENIA POZOSTAJE BOWIEM IŻ WIELKOPOLSKI WINB NIEJAKO "PRZY OKAZJI" ROZPOZNAWANIA ODWOŁANIA DOSTRZEGŁ WADLIWOŚĆ DECYZJI Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2009 R. (W STOSUNKU DO KTÓREJ STOWARZYSZENIE WNIOSŁO ODWOŁANIE) I [...] STYCZNIA 2010 R. STWIERDZIŁ JEJ NIEWAŻNOŚĆ. W KONSEKWENCJI ZATEM - MIMO ŻE W ODRĘBNYM POSTĘPOWANIU - DECYZJA Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2009 R. PODLEGAŁA KONTROLI ORGANÓW NADRZĘDNYCH. W OCENIE SĄDU NIE ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE ZARZUT SKARŻĄCEGO STOWARZYSZENIA, ŻE SKORO DORĘCZANE MU BYŁY ROZSTRZYGNIĘCIA PINB A ORGAN TEN PRZYJMOWAŁ OŚWIADCZENIA ORGANIZACJI TO NASTĄPIŁO PER FACTA CONCLUDENTIA DOPUSZCZENIE ORGANIZACJI DO UDZIAŁU W SPRAWIE NA PRAWACH STRONY. NIE MOŻE WSZAK UJŚĆ UWADZE - JEŚLI CHODZI O PRZYJMOWANIE OŚWIADCZEŃ NA PIŚMIE OD STOWARZYSZENIA - ŻE PRZEPISY KPA NIE NAKAZUJĄ ORGANOWI ZWROTU PISM SKŁADANYCH DO AKT SPRAWY PRZEZ PODMIOT NIE BĘDĄCY STRONĄ W POSTĘPOWANIU. A ZATEM BRAK BYŁO PODSTAW PROCESOWYCH DO ICH ZWROTU. W OCENIE SĄDU NIE MOŻNA UZNAĆ, ŻE SAM FAKT DORĘCZENIA DECYZJI PODMIOTOWI DZIAŁAJĄCEMU W SPRAWIE POWODUJE NADANIE MU PRZYMIOTU STRONY. PRZYMIOT TEN WINIEN BYĆ BOWIEM KAŻDORAZOWO BADANY PRZEZ ORGANY ADMINISTRACJI. PODZIELIŁ ZAPREZENTOWANE W ORZECZNICTWIE STANOWISKO, ŻE DORĘCZENIE DECYZJI ADMINISTRACYJNEJ NIE POWODUJE AUTOMATYCZNEGO NADANIA PODMIOTOWI, KTÓRY JĄ OTRZYMAŁ UPRAWNIEŃ STRONY. OD POWYŻSZEGO WYROKU STOWARZYSZENIE ZWYKŁE MIESZKAŃCÓW WSI RABOWICE WNIOSŁO SKARGĘ KASACYJNĄ ZASKARŻAJĄC GO W CAŁOŚCI I WNOSZĄC O UCHYLENIE GO W CAŁOŚCI I PRZEKAZANIE SPRAWY DO PONOWNEGO ROZPOZNANIA WSA W WARSZAWIE A PONADTO O ZASĄDZENIE OD GINB NA RZECZ SKARŻĄCEGO NIEZBĘDNYCH KOSZTÓW POSTĘPOWANIA KASACYJNEGO. JAKO PODSTAWĘ SKARGI KASACYJNEJ WSKAZANO ART. 174 PKT 1 P.P.S.A. W ZWIĄZKU Z ART. 138 § 1 PKT 3 KPA W ASPEKCIE ART. 31 § 1 PKT 2 I ART. 31 § 2 KPA, ZARZUCAJĄC NARUSZENIE PRAWA MATERIALNEGO (WYMIENIONYCH PRZEPISÓW KPA) POLEGAJĄCE NA BŁĘDNEJ SUBSUMCJI PRZEZ WADLIWE UZNANIE, ŻE SZMW RABOWICE NIE JEST STRONĄ W SPRAWIE. W OCENIE SKARŻĄCEGO KASACYJNIE FAKTY WSKAZUJĄ NA TO, ŻE STOWARZYSZENIE POMIMO BRAKU FORMALNEGO POSTANOWIENIA O DOPUSZCZENIU DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU ZOSTAŁO PRZEZ PINB DLA POWIATU POZNAŃSKIEGO DOPUSZCZONE DO NIEGO I UCZESTNICZYŁO W NIM NA PRAWACH STRONY. PODNIESIONO, IŻ ZGODNIE Z ORZECZNICTWEM NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO JEŻELI ORGAN ADMINISTRACJI NIE WYDAŁ WYMAGANEGO PRZEZ ART. 31 § 2 K.P.A. FORMALNEGO POSTANOWIENIA O DOPUSZCZENIU DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ, JEDNAKŻE PRZYJMOWAŁ SKŁADANE PRZEZ TĘ ORGANIZACJĘ OŚWIADCZENIA, A TAKŻE DORĘCZAŁ TEJ ORGANIZACJI DECYZJE I POSTANOWIENIA, TO FAKTY TE NALEŻY UZNAĆ JAKO DOPUSZCZENIE ORGANIZACJI DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU ADMINISTRACYJNYM. POWOŁANO SIĘ NA STANOWISKO DOKTRYNY ORAZ ORZECZNICTWO DOTYCZĄCE POWYŻSZEJ KWESTII ORAZ ZASADĘ PROPORCJONALNOŚCI OKREŚLONĄ W ART. 31 UST. 3 KONSTYTUCJI RP. JAKO KOLEJNĄ PODSTAWĘ SKARGI KASACYJNEJ WSKAZANO ART. 174 PKT 2 W ZWIĄZKU Z ART. 145 § 1 PKT 1 A), ART. 145 § 1 PKT 1 C) I ART. 151 PPSA ORAZ ART. 31 §1 PKT 2 I ART. 31 § 2 KPA W ZWIĄZKU Z ART. 156 § 1 PKT 2 KPA TJ. NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA POLEGAJĄCE NA NIE UWZGLĘDNIENIU SKARGI. W OCENIE SKARŻĄCEGO KASACYJNIE WSA W WARSZAWIE POWINIEN WYDAĆ ORZECZENIE NIE W OPARCIU O ART. 151 PPSA, TYLKO W OPARCIU O PRZEPISY ART. 145 PPSA. PONADTO WSKAZANO ART. 174 PKT 2 PPSA W ZWIĄZKU Z ART. 134 § 1 PPSA W ZWIĄZKU Z ART. 139 KPA W ASPEKCIE ART. 31 UST. 3 KONSTYTUCJI RP TJ. NARUSZENIE PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA POLEGAJĄCE NA TYM, ŻE WSA W WARSZAWIE NIE DOSTRZEGŁ TEGO, IŻ ORGAN - WWINB W POZNANIU JAKO ORGAN ODWOŁAWCZY NIE POWINIEN WYDAĆ DECYZJI NA NIEKORZYŚĆ STRONY ODWOŁUJĄCEJ SIĘ. ODPOWIEDŹ NA SKARGĘ KASACYJNĄ WNIÓSŁ UCZESTNIK POSTĘPOWANIA "[...]" S.A. W RABOWICACH WNOSZĄC O ODDALENIE SKARGI KASACYJNEJ W CAŁOŚCI, ZASĄDZENIE OD SKARŻĄCEGO NA RZECZ UCZESTNIKA KOSZTÓW POSTĘPOWANIA KASACYJNEGO WEDŁUG NORM PRZEPISANYCH, W TYM KOSZTÓW ZASTĘPSTWA RADCY PRAWNEGO ORAZ PRZESŁANIE ODPOWIEDZI NA SKARGĘ KASACYJNĄ NACZELNEMU SĄDOWI ADMINISTRACYJNEMU. W OBSZERNYM UZASADNIENIU WSKAZANO NA BŁĘDNĄ KONSTRUKCJĘ ZARZUTÓW PODNIESIONYCH W SKARDZE KASACYJNEJ. NADTO PODKREŚLONO, IŻ SKARŻĄCE STOWARZYSZENIE NIE JEST STRONĄ W NINIEJSZEJ SPRAWIE, GDYŻ NIE DOTYCZY ONA JEJ PRAW I OBOWIĄZKÓW, LECZ OBOWIĄZKÓW SPÓŁKI [...] S.A. JUŻ CHOCIAŻBY Z TEGO WZGLĘDU ŻADNE PRAWA I WOLNOŚCI STOWARZYSZENIA NIE MOGŁY ZOSTAĆ NARUSZONE. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Przede wszystkim wskazać należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Mając na względzie fakt, że w rozpoznawanej sprawie żadna z przesłanek wymienionych w art. 183 § 2 powołanej ustawy nie wystąpiła, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych skargą kasacyjną. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu, albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. jest bezzasadny. Na wstępie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym – postępowaniu nieważnościowym. To postępowanie – co już wskazał Sąd I instancji – ma na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami prawnymi. Stwierdzenie nieważności decyzji, jako wyjątek od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej, jest możliwe jedynie w przypadku zaistnienia okoliczności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jakie są to okoliczności, Sąd I instancji wymienił w uzasadnieniu kwestionowanego wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że zaskarżona nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie może mieć wpływu różna interpretacja tego prawa. Zauważyć należy, że dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania, jakie toczy się przed organem administracyjnym w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek określonych w art. 31 § 1 k.p.a., tj.: a) jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz b) przemawia za tym interes społeczny. Spełnienie powyższych warunków podlega ocenie właściwego organu administracji. Nie spełnienie chociażby jednego z nich powoduje, że organ administracji odmówi organizacji udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a., uznając żądanie za uzasadnione, organ administracyjny podejmuje postanowienie o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. SFORMUŁOWANIE OKREŚLONE W ART. 31 § 2 K.P.A. JEST KATEGORYCZNE. ORGAN ADMINISTRACYJNY ROZSTRZYGA ZATEM W FORMIE POSTANOWIENIA O WSZCZĘCIU Z URZĘDU POSTĘPOWANIA NA ŻĄDANIE ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ W SPRAWIE DOTYCZĄCEJ INNEJ OSOBY. JEST TO PRZYPADEK WYJĄTKOWY. W INNYCH BOWIEM PRZYPADKACH PRZEPISY PRAWA POLSKIEGO NIE PRZEWIDUJĄ WYDAWANIA ODRĘBNEGO ORZECZENIA W PRZEDMIOCIE WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA. W TEJ FORMIE PROCESOWEJ ORGAN ROZSTRZYGA RÓWNIEŻ O DOPUSZCZENIU ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ DO TOCZĄCEGO SIĘ POSTĘPOWANIA. RÓWNIEŻ W FORMIE POSTANOWIENIA ORGAN ADMINISTRACYJNY ODMAWIA WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO Z URZĘDU LUB DOPUSZCZENIA DO NIEGO ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY ROZPATRUJĄC NINIEJSZĄ SPRAWĘ NIE PODZIELIŁ ODOSOBNIONEJ TEZY WYROKU NSA Z 17 LISTOPADA 1988 R. SYGN. AKT IV SA 855/88 (ONSA 1990, NR 1, POZ. 3) O MOŻLIWOŚCI ISTNIENIA DOROZUMIANEGO POSTANOWIENIA ORGANU O DOPUSZCZENIU ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ DO POSTĘPOWANIA W SYTUACJI PRZYJMOWANIA JEJ OŚWIADCZEŃ I DORĘCZANIA JEJ DECYZJI I POSTANOWIEŃ BEZ FORMALNEGO POSTANOWIENIA, WYDANEGO ZGODNIE Z ART. 31 § 2 K.P.A. TRAKTOWANIE PRZEZ ORGAN ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ JAKO STRONY BEZ PODSTAW OKREŚLONYCH W ART. 28 K.P.A. MOGŁOBY STANOWIĆ WADĘ POWODUJĄCĄ NIEWAŻNOŚĆ DECYZJI. W TEZIE I UZASADNIENIU WYROKU NSA Z 20 STYCZNIA 2005 R. SYGN. I OSK 1755/04 (ONSAIWSA 2005, NR 6, POZ. 11) DOBITNIE WSKAZANO, IŻ ORGANIZACJA SPOŁECZNA KORZYSTA Z PRAW STRONY DO WYDANIA POSTANOWIENIA O JEJ DOPUSZCZENIU DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU, A NIE OD DNIA WNIESIENIA ŻĄDANIA UDZIAŁU W TYM CHARAKTERZE (STR. 46 – 48 UZASADNIENIA). POSTANOWIENIA, UWZGLĘDNIAJĄCE ŻĄDANIA ORGANIZACJI SPOŁECZNEJ DOTYCZĄCE WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA LUB DOPUSZCZENIA JEJ DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU NIE PODLEGAJĄ ZASKARŻENIU ZAŻALENIEM JAKO SAMODZIELNYM ŚRODKIEM ZASKARŻENIA, ALE MOGĄ BYĆ ZASKARŻONE W PRZYPADKU WNIESIENIA ODWOŁANIA ZGODNIE Z ART. 142 K.P.A. (PATRZ J. BORKOWSKI, KOMENTARZ DO ART. 31 K.P.A. W B. ADAMIAK, J. BORKOWSKI "KODEKS POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO. KOMENTARZ" 12 WYDANIE, WYDAWNICTWO C. H. BECK WARSZAWA 2012 R., STR. 216). W STANIE FAKTYCZNYM NINIEJSZEJ SPRAWY POZOSTAJE KWESTIĄ BEZSPORNĄ, ŻE NIE ZOSTAŁO WYDANE FORMALNE POSTANOWIENIE O DOPUSZCZENIU STOWARZYSZENIA ZWYKŁEGO WSI RABOWICE DO UDZIAŁU W POSTĘPOWANIU W PRZEDMIOCIE ODMOWY STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI WIELKOPOLSKIEGO WOJEWÓDZKIEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO Z DNIA [...] STYCZNIA 2010 R. UMARZAJĄCEJ POSTĘPOWANIE ODWOŁAWCZE OD DECYZJI POWIATOWEGO INSPEKTORA NADZORU BUDOWLANEGO DLA POWIATU POZNAŃSKIEGO Z DNIA [...] PAŹDZIERNIKA 2009R., UMARZAJĄCEJ JAKO BEZPRZEDMIOTOWE POSTĘPOWANIE ADMINISTRACYJNE W SPRAWIE ZGODNOŚCI Z PRZEPISAMI REALIZACJI PRZYŁĄCZA WODOCIĄGOWEGO ZLOKALIZOWANEGO NA DZIAŁKACH NR EWID. 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 I 9, POŁOŻONYCH PRZY UL. O. W RABOWICACH, GM. SWARZĘDZ. NACZELNY SĄD ADMINISTRACYJNY NIE PODZIELIŁ ARGUMENTU SKARGI KASACYJNEJ, ŻE SKORO STOWARZYSZENIE OTRZYMYWAŁO ROZSTRZYGNIĘCIA PINB, ZAŚ ORGAN TEN PRZYJMOWAŁ JEGO OŚWIADCZENIA, AUTOMATYCZNIE NASTĄPIŁO DOPUSZCZENIE ORGANIZACJI DO UDZIAŁU W SPRAWIE NA PRAWACH STRONY. WOBEC POWYŻEJ PRZYTOCZONYCH ROZWAŻAŃ NALEŻAŁO PODZIELIĆ STANOWISKO ZAPREZENTOWANE PRZEZ SĄD I INSTANCJI W UZASADNIENIU ZASKARŻONEGO WYROKU, ŻE SAM FAKT DORĘCZENIA DECYZJI PODMIOTOWI DZIAŁAJĄCEMU W SPRAWIE NIE POWODUJE NADANIE MU PRZYMIOTU STRONY. PRZYMIOT TEN WINIEN BYĆ KAŻDORAZOWO BADANY PRZEZ ORGANY ADMINISTRACJI I ZWIEŃCZONY WYDANIEM FORMALNEGO ROZSTRZYGNIĘCIA, PRZEWIDZIANEGO W ART. 31 § 2 K.P.A. Ponadto zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec przytoczonej powyżej argumentacji należało uznać, że w niniejszej sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w punkcie a i c powołanego przepisu, zatem Sąd nie mógł wydać rozstrzygnięcia innego, niż określone w art. 151 p.p.s.a., który mówi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. W związku z tym nie znajdują uzasadnienia zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 31 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. Wobec powyższego nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut niedostrzeżenia przez Sąd I instancji wydania przez organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony. W konsekwencji Sąd za nieuzasadniony uznał również zarzut naruszenia zasady proporcjonalności określonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którą ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i prawa nie mogą naruszać ich istoty. Sąd rozpatrując kwestię spełniania przez organizację społeczną wymogów formalnych w zakresie dopuszczenia jej do udziału w sprawie, nie dopatrzył się naruszenia czy też ograniczenia jej konstytucyjnych wolności i praw. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.