VI SA/Wa 2020/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-17
Skład orzekający: Zbigniew Rudnicki, Andrzej Czarnecki, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej osobie nieupoważnionej do odbioru korespondencji skutkuje brakiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania i tym samym uniemożliwia stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania?Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej osobie nieupoważnionej do odbioru korespondencji, w szczególności pracownikowi zatrudnionemu przez adresata bez stosownego pełnomocnictwa, jest bezskuteczne i nie powoduje rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego organ odwoławczy nie ma podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż data doręczenia decyzji nie została ustalona w sposób pewny.Stan faktyczny
L. K. otrzymała decyzję Prezydenta m. W. z marca 2010 r. o nałożeniu kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego i umieszczenie reklamy. Decyzja została doręczona 7 kwietnia 2010 r. pracownikowi firmy zatrudnionemu przez L. K., który nie miał pełnomocnictwa do odbioru korespondencji. Odwołanie od decyzji zostało złożone 22 kwietnia 2010 r., czyli po upływie 14-dniowego terminu. SKO stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co zostało zaskarżone przez L. K. do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie SKO; stwierdził, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; zasądził od SKO na rzecz skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi L. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej L. K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO, Kolegium) w [...] z dnia [...] lipca 2010 r., wydanym po rozpoznaniu odwołania p. L. K. od decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. w przedmiocie nałożenia na kary pieniężnej w kwocie 6985,44 zł za zajęcie pasa drogowego ulicy W. w rejonie ul. A. i umieszczenie reklamy o powierzchni 4,32 m2 w okresie od [...] października 2009 r. do [...] grudnia 2009 r., działając na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu przypomniano, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r., Prezydent m. W. orzekł o nałożeniu na p. L. K. kary pieniężnej w kwocie 6985,44 zł. za zajęcie pasa drogowego ulicy W. w rejonie ul. A. i umieszczenie reklamy o powierzchni 4,32 m2 w okresie od [...] października 2009 r. do [...] grudnia 2009 r.
Z pocztowego dowodu doręczenia wynika, że decyzję doręczono adresatowi w dniu 7 kwietnia 2010 r. (wynika to zarówno z daty naniesionej obok podpisu odbiorcy przesyłki, jak i datownika urzędu pocztowego oddawczego). Odbiór przesyłki pokwitował pracownik firmy R., zobowiązując się do dostarczenia przesyłki adresatowi.
W dniu 22 kwietnia 2010 r. zostało złożone w Kancelarii ZDM odwołanie pełnomocnika p. L. K. od wskazanej decyzji.
Wobec wątpliwości co do sposobu złożenia odwołania (osobiście czy listownie), pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. SKO zwróciło się do ZDM o podanie informacji w tym zakresie.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. ZDM poinformował Kolegium, że odwołanie od decyzji zostało złożone osobiście w kancelarii ZDM, na dowód czego dołączono wydruk z systemu pocztowego Signum.
W wydruku w rubryce "data wpływu" wskazano: 2010-04-22, a w rubryce "przesyłka" - osobiście.
Rozpatrując niniejszą sprawę SKO zbadało zachowanie wymogów formalnych środka zaskarżenia.
Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
Decyzję doręczono na stronie w dniu 7 kwietnia 2010 r.; 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 21 kwietnia 2010 r. Wobec tego odwołanie zostało złożone po terminie.
Rozpoznanie odwołania złożonego z uchybieniem terminowi (nawet 1-dniowym), stanowiłoby rażące naruszenie prawa, albowiem oznaczałoby rozpoznanie odwołania od decyzji, która stała się ostateczna.
Skargę na powyższe postanowienie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik strony, zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 42 § 1 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez organ przy doręczaniu decyzji osobie fizycznej;
- art. 45 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie za skuteczne dokonanie doręczenia do rąk "pracownika firmy" zamiast do rąk osoby fizycznej;
- art. 46 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie okoliczności, że na potwierdzeniu odbioru znajduje się niepełny i nieczytelny podpis;
- art. 129 § 2 K.p.a. w zw. z art. 134 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że odwołanie od decyzji Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu.
W związku z podniesionymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a także zasądzenie zwrotu kosztów niniejszego postępowania.
Jednocześnie na zasadzie art. 106 § 3 p.p.s.a. pełnomocnik strony wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, albowiem dowody te są niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowodują nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie; dokumentami tymi są:
- poświadczona za zgodność z oryginałem kserokopia dowodu osobistego A. W. - na okoliczność, że osoba, która odbierała decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. nazywa się A. W.,
- pisemne oświadczenie p. L. K. z dnia [...].08.2010 r. - na okoliczność, że L. K. nigdy nie udzieliła pełnomocnictwa do odbioru korespondencji zatrudnionemu przez siebie pracownikowi: A. W.
Nadto na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a. pełnomocnik wniósł o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, ponieważ L. K. jest jedyną stroną postępowania, a niniejsza skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż doręczenie stronie skarżącej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Odrębnym pismem pełnomocnik wniósł o wstrzymanie, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Wniosek ten, w ocenie pełnomocnika, uzasadnia fakt, że w przypadku wykonania zaskarżonego postanowienia i decyzji skarżącej zostałaby wyrządzona niepowetowana szkoda majątkowa, zwłaszcza że z uzasadnienia skargi wynika, że zasługuje ona na uwzględnienie.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podniósł, że zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów postępowania, o których mowa poniżej.
Przede wszystkim decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. została doręczona w sposób niezgodny z przepisami K.p.a. W świetle art. 42 § 1 K.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy potwierdzenia odbioru wynika, że adresatem powyższej decyzji Prezydenta m. W. jest "R.", B., co sugeruje, że jest to jednostka organizacyjna lub osoba prawna. Tymczasem treść decyzji jednoznacznie wskazuje, że podmiotem, do którego skierowano decyzję, jest p. L. K., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą "R.", ul. B., [...] B., a co za tym idzie, to do niej - jako osoby fizycznej - powinna być zaadresowana decyzja i to ona powinna ją otrzymać.
W przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. została doręczona "do rąk pracownika firmy R.", jak określił to organ administracji w zaskarżonym postanowieniu, czyli z zastosowaniem art. 45 K.p.a. Przepis ten statuuje zasadę, że jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym doręcza się pisma w lokalu ich siedziby do rąk osób uprawnionych do odbioru pism. W przepisie tym określa się podmioty, do których ma on zastosowanie tylko przez wskazanie ich rodzaju. W przeciwieństwie do doręczeń pism osobom fizycznym, które mogą być kilku rodzajów (właściwe, zastępcze, domniemanie doręczenia), doręczenie pism podmiotom wymienionym w art. 45 K.p.a. może być tylko jednego rodzaju - doręczenie właściwe. Tym samym przyjąć należy, iż doręczenia "decyzji pracownikowi firmy" dokonano zamiast do rąk p. L. K., która jest osobą fizyczną, czyli z obrazą art. 45 K.p.a.
Z ugruntowanego w tej materii orzecznictwa i stanowiska doktryny wynika, że nie jest jednostką organizacyjną, w rozumieniu art. 45 K.p.a. przedsiębiorstwo prowadzone przez osobę fizyczną w ramach działalności gospodarczej wpisanej do rejestru przedsiębiorców (por. Borkowski [w:] Adamiak/Borkowski, KPA. Komentarz, 6 wyd., Warszawa 2004, art. 45, Nb 2). Ponadto w tezie wyroku NSA z 19.12.1997 r., I SA/Gd 942-943/97 (Fiskus 1998, nr 15, s. 32) wyrażono pogląd, że przedsiębiorstwo prowadzone w ramach działalności gospodarczej przez osobę fizyczną ani nie ma osobowości prawnej, ani też nie jest jednostką organizacyjną w rozumieniu art. 45 K.p.a., a wobec tego nie można stosować zasad doręczenia uregulowanych w tym przepisie (doręczenie powinno być dokonane zgodnie z art. 42). Z kolei zgodnie z postanowieniem SN z dnia 14 listopada 2002 r., III RN 115/02, OSNP 2004, nr 1, nr 3, doręczenie pisma osobie fizycznej w jej miejscu pracy (art. 42 § 1 K.p.a.) może być dokonane wyłącznie adresatowi.
Doręczenie decyzji nastąpiło także z naruszeniem art. 46 § 1 K.p.a., który stanowi, że odbierający pismo potwierdza doręczenie mu pisma swym podpisem ze wskazaniem daty doręczenia. Wprawdzie cytowany przepis nie precyzuje z jakich elementów powinien składać się podpis osoby odbierającej pismo, lecz uzasadnione jest posiłkowanie się w tym zakresie przepisami ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do treści art. 65 § 2 p.p.s.a. do doręczenia pism w postępowaniu sądowym przez pocztę stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym. Sposób doręczania pism sądowych został określony w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz.U. nr 62, poz. 697 z późn. zm.). W świetle § 5 pkt 1 w/w rozporządzenia osoby, o których mowa w § 4 (min. adresat, dorosły domownik - przyp. autora skargi), potwierdzają odbiór przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru przez wpisanie daty otrzymania przesyłki i umieszczenie czytelnego podpisu zawierającego imię i nazwisko.
W rozpoznawanej sprawie wyżej opisany tryb nie został zachowany, ponieważ z akt sprawy wynika, że przesyłka była awizowana w dniu 1.04.2010 r., a na rewersie potwierdzenia odbioru w miejscu odbioru przesyłki obok daty 7.04.2010 r. znajduje się nazwisko osoby odbierającej "W.", brak jest natomiast imienia "A.".. Poza tym, co warto podkreślić, L. K. nigdy nie upoważniła A. W. do odbioru w jej imieniu korespondencji, co wynika ze złożonego przez nią pisemnego oświadczenia, stanowiącego załącznik do niniejszej skargi. Tak więc pracownik Urzędu Pocztowego w B. nie miał prawa - wobec braku stosownego pełnomocnictwa pocztowego - wydać A. W. korespondencji zaadresowanej do L. K. Wzór takiego pełnomocnictwa jest określony w Regulaminie świadczenia powszechnych usług pocztowych, który stanowi Załącznik do Zarządzenia Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej z dnia 28 listopada 2007 r., opublikowanego na stronie internetowej www.poczta-polska.pl (wzór nr 12). Bez takiego pełnomocnictwa pracownik urzędu pocztowego nie może wydać przesyłki pocztowej osobie innej niż adresat.
Przepis art. 129 § 2 K.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie zaś z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
W związku z powyżej przedstawioną argumentacją przyjąć należy, iż doręczenie decyzji z dnia [...] marca 2010 r. do rąk pracownika nieupoważnionego do odbioru korespondencji, zatrudnionego przez L. K. - wbrew dyspozycji art. 42 § 1 K.p.a. było bezskuteczne, a co za tym idzie nie rozpoczął biegu 14-dniowy termin do wniesienia odwołania od powyższej decyzji i w konsekwencji organ administracji przedwcześnie stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie.
Kolegium stwierdziło, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, z przyczyn następujących.
a) Zarzucając jednoczesne naruszenie art. 45 K.p.a. oraz 46 § 1 K.p.a. skarżący popada w swoistą sprzeczność. W uzasadnieniu skargi bowiem dowodzi, iż z jednej strony nastąpiło naruszenie art. 45 K.p.a. poprzez doręczenie pisma do rąk osoby uprawnionej do odbioru korespondencji (której - jak twierdzi, skarżąca nie ustanawiała), a z drugiej strony dowodzi, iż skarżąca jest osoba fizyczną, co oznacza, iż tryb doręczania z art. 45 w ogóle nie powinien mieć miejsca.
Nie polega na prawdzie twierdzenie skarżącego, ze adresatem decyzji organu I instancji był "R. ul. B., [...] B.", gdyż adresata owej decyzji w samej decyzji określono:
"L. K. R. B. , [...] B.".
Oczywiście określenie nazwy firmy skarżącej można uznać za zbędne, nie zmienia to jednak faktu, iż na pierwszym miejscu jako adresata określono osobę fizyczną.
b) Niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 42 § 1 K.p.a., gdyż pismo doręczono właśnie w miejscu pracy (firmie) skarżącej.
c) Nie doszło do naruszenia art. 45 K.p.a., gdyż brak jest powodów aby zakwestionować odebranie korespondencji przez A. W. jako domownika adresata - która zobowiązała się oddać przesyłkę adresatowi - tym bardziej, że taką właśnie adnotację poczyniono na dowodzie doręczenia. Przy braku takiego oświadczenia doręczyciel nie pozostawiłby przecież korespondencji osobie nieuprawnionej.
d) Drobne naruszenie art. 46 § 1 K.p.a. pozostało bez wpływu na wynik ustaleń, wszak nawet przy braku imienia kwitującej zostało bez żadnych wątpliwości ustalone, że pismo odebrała A. W. Zresztą skarżąca nie wskazuje, aby w siedzibie firmy urzędowała inna osoba o tym samym nazwisku, a więc nie mogło być żadnych wątpliwości w tej kwestii.
e) Godzi się także zauważyć, iż wszystkie wcześniejsze doręczenia, jak i doręczenia w sprawie [...] były dokonywane w ten sam sposób i L. K. nie zakwestionowała na poczcie faktu, iż A. W. nie jest osobą upoważnioną do odbierania korespondencji, ani nie wskazywała innego sposób doręczania jej pism.
f) Nie doszło do naruszenia art. 129 § 2 i 134 K.p.a., gdyż odwołanie złożone właśnie 1 dzień po terminie.
Podsumowując, w ocenie SKO w [...], wszystkie działania prawne podejmowane obecnie, mają na celu jedynie uchylenie się od skutków zaniedbania strony (pełnomocnika) w terminowym złożeniu odwołania, tym bardziej, że obecnie składane oświadczenie o braku upoważnienia do odbioru korespondencji stoi w jaskrawej sprzeczności z wcześniejszą praktyką-pełnej akceptacji takiego sposobu doręczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.
Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na postanowienie SKO w [...] z dnia [...] lipca 2010 r., stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez p. L. K., którym to postanowieniem utrzymano w mocy decyzję Prezydenta m. W. z dnia [...] marca 2010 r. o nałożeniu kary pieniężnej w kwocie 6985,44 zł. na stronę za zajęcie pasa drogowego ulicy W. w rejonie ul. A.i umieszczenie reklamy o powierzchni 4,32 m2 w okresie od [...] października 2009 r. do [...] grudnia 2009 r.,
Zaskarżonemu postanowieniu strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania (K.p.a.), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 42 § 1 (poprzez jego niezastosowanie przez organ przy doręczaniu decyzji osobie fizycznej); art. 45 (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie za skuteczne dokonanie doręczenia do rąk "pracownika firmy" zamiast do rąk osoby fizycznej); art. 46 § 1 (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie okoliczności, że na potwierdzeniu odbioru znajduje się niepełny i nieczytelny podpis); art. 129 § 2 w zw. z art. 134 (poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i stwierdzenie, że odwołanie od decyzji Prezydenta m.st. Warszawy zostało wniesione z uchybieniem terminu).
Zgodnie z art. 109 K.p.a. - w brzmieniu ustalonym w art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o zmianie ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 40, poz. 230, z dnia 16 marca 2010 r.; ustawa weszła w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia):
"Art. 109. § 1. Decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej.
§ 2. W przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 decyzja może być stronom ogłoszona ustnie."
Tak więc, po dokonanej zmianie, uwzględniającej postęp informatyzacji, decyzję administracyjną doręcza się: 1) na piśmie, 2) za pomocą środków komunikacji elektronicznej, 3) w szczególnej sytuacji, o której mowa w art. 14 § 2 K.p.a. – poprzez ogłoszenie stronom ustnie.
Należy przy tym wyjaśnić, że doręczenie decyzji za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie jest równoznaczne z ogłoszeniem tejże decyzji na stronie internetowej organu. Strona powinna otrzymać decyzję na wskazany przez siebie adres internetowy i - jak stanowi art. 107 § 1 - jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu.
Dalej – decyzja powinna być doręczona stronie w sposób określony w K.p.a. (Rozdział 8.Doręczenia); kwestia ta a w rozpatrywanej sprawie charakter węzłowy.
Zgodnie z art. 127 § 1 K.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. W myśl art. 129 § 2 K.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie.
Zgodnie z art. 57 § 1 K.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. W "Komentarzu..."B. Adamiak, J. Borkowski, str. 516, stwierdza się, że: "Termin czternastodniowy liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) decyzji należy rozumieć doręczenie (ogłoszenie) w sposób unormowany w art. 39 – 40. Przy obliczaniu czternastodniowego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym doręczono(ogłoszono) decyzję (art. 57 § 1)."
W rozpatrywanej sprawie decyzję doręczono na stronie w dniu 7 kwietnia 2010 r.; 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 21 kwietnia 2010 r., a odwołanie złożono dnia 22 kwietnia 2010 r. Oznacza to, że obliczony zgodnie z przedstawionymi zasadami termin do złożenia odwołania został przekroczony o 1 dzień; wobec tego odwołanie zostało złożone po terminie. Konstatacja ta jest jednak prawdziwa tylko wtedy, gdy data doręczenia decyzji, tj. 7 kwietnia została ustalona w sposób pewny, bez jakichkolwiek wątpliwości.
Kodeks w rozdziale 8. Doręczenia wyraźnie rozróżnia sposób doręczania pism osobom fizycznym (art. 42 K.p.a.) oraz jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym (art. 45 K.p.a.).
Jak jednak podnosi pełnomocnik strony skarżącej, występowała ona w sprawie jako osoba fizyczna. W powołanym wyżej "Komentarzu..." str. 261, stwierdza się, że: "Osoba fizyczna będzie podmiotem, któremu należy doręczyć pismo zgodnie z postanowieniami art. 42 – 44 również wtedy, gdy prowadzi przedsiębiorstwo (firmę) wpisane do ewidencji działalności gospodarczej. W takim przypadku na niej spoczywają prawa i obowiązki, o których rozstrzyga się w postępowaniu administracyjnym, a nie na przedsiębiorstwie, gdyż nie mają do niego zastosowania przepisy KH...".
Oznacza to m.in., że w rozpatrywanym przypadku powinno mieć miejsce doręczenie właściwe, do rąk adresata, w jego mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 K.p.a.). Zgodnie z art. 43 K.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.
Tymczasem w rozpatrywanej sprawie decyzja została doręczona p. A. W. – pracownikowi, któremu skarżąca, zgodnie z jej oświadczeniem nigdy nie udzieliła pełnomocnictwa do odbioru korespondencji. Tak więc w sprawie zostały naruszone – wbrew twierdzeniom Kolegium - również zasady doręczania pism jednostkom organizacyjnym i organizacjom społecznym (art. 45 K.p.a.).
Zgodzić się należy również z pełnomocnikiem skarżącej, że w rozpatrywanej sprawie miało miejsce także naruszenie art. 46 § 1 K.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie okoliczności, że na potwierdzeniu odbioru znajduje się niepełny i nieczytelny podpis.
W tym stanie rzeczy, wobec istotnych wad doręczenia decyzji stronie skarżącej, nie było podstaw do przyjęcia – jako daty pewnej – dnia doręczenia decyzji na dzień 7 kwietnia 2010 r., a co za tym idzie – uznania, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Nie było zatem podstaw do zastosowania w sprawie art. 134. K.p.a., tzn. stwierdzenia przez organ odwoławczy, w drodze postanowienia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu przewidzianego w art. 134 K.p.a. (niepubl. wyrok NSA z 21 marca 1997 r., sygn. art. SA/Łd 2990/95). W związku z tym, stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego. Jak wskazał NSA w niepublikowanym wyroku z 29 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Gd 1482/96, w sytuacji, gdy skarżący wniósł odwołanie z uchybieniem terminu, organ nie ma innej możliwości, jak tylko stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania, co wynika z przepisu art. 134 Kpa. Nie jest to zależne od swobodnego uznania organu, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Podobny pogląd przyjął NSA w wyroku z 15 listopada 1995 r., sygn. akt SA/Ka 2111/94.
Przedstawione poglądy są jednak zasadne, gdy uchybienie terminu zostało stwierdzone przez organ odwoławczy w sposób pewny, nie budzący wątpliwości.
Jak wyżej wskazano, nie miało to miejsca w rozpatrywanej sprawie, a więc brak było podstaw do stwierdzenia – w trybie art. 134 K.p.a. – uchybienia terminu do złożenia odwołania.
Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło