VI SA/Wa 1906/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi OOO [...] z siedzibą w K. (Federacja Rosyjska) na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz OOO [...] z siedzibą w K. (Federacja Rosyjska) kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] nałożył na OOO [...] z siedzibą w K. (nazywaną dalej Spółką, skarżącą) karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Organ pouczył skarżącą, iż od wydanej decyzji służy odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, które strona jest zobowiązana wnieść w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, za pośrednictwem organu, który ją wydał (kopia decyzji, k. – 26 akt administracyjnych). Decyzja została przesłana na adres ustanowionego w sprawie pełnomocnika do doręczeń w kraju i doręczona w dniu 6 maja 2010 r. (kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji, k. – 25 akt adm.) Pismem z dnia 17 maja 2010 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (odwołanie, k. – 31- 32 akt adm.). Zostało ono złożone w Urzędzie Pocztowym w Rosji w dniu 18 maja 2010 r., a do polskiego Urzędu Pocztowego korespondencja wpłynęła w dniu 24 maja 2010 r. (koperta, k. -12 akt adm.). Główny Inspektor Transportu Drogowego postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. Nr [...], na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej nazywany "k.p.a."), stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Główny Inspektor Transportu Drogowego podał, ze zgodnie z art. 93 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) od decyzji o nałożeniu kary pieniężnej przysługuje stronie odwołanie w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. W razie przekroczenia terminu do wniesienia odwołania decyzja staje się ostateczna. Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 6 maja 2010 r. W związku z powyższym termin do wniesienia odwołania upływał w dniu 20 maja 2010 r. Odwołując się do treści art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a., organ odwoławczy zauważył, że strona wniosła odwołanie pismem nadanym w Urzędzie Pocztowym w Rosji w dniu 18 maja 2010 r. Pismo to wpłynęło do siedziby polskiej placówki pocztowej w dniu 24 maja 2010 r. W tym stanie rzeczy, organ odwoławczy uznał, że odwołanie zostało złożone po upływie 14 - dniowego terminu przysługującego na wniesienie odwołania. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 lipca 2010 r. Pismem z dnia 10 sierpnia 2010 r. (nadanym w polskim urzędzie pocztowym w dniu 12 sierpnia 2010 r.) skarżąca Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, ze w trakcie kontroli, która miała miejsce w dniu 7 sierpnia 2009 r. funkcjonariusze inspekcji transportu drogowego postawili stronie zarzut wykonywania przewozu kabotażowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. Nr [...] nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego ponownie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł. Pismem z dnia 17 maja 2010 r. Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, które organ odwoławczy uznał za złożone "po terminie". Strona skarżąca podkreśliła, że mając świadomość, iż odwołanie należy wnieść w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, tj. do dnia 20 maja 2010 r., złożyła je w dniu 18 maja 2010 r., nie mając wiedzy, iż w tym terminie odpowiedź musi być nadana w polskiej, a nie w rosyjskiej placówce pocztowej. Wskutek tego organ odwoławczy uznał, iż odwołanie zostało przesłane z uchybieniem terminu do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga OOO [...] z siedzibą w K. jest uzasadniona, gdyż w trakcie przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia procedury administracyjnej, w szczególności art. 107 § 1 k.p.a., który uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zgodnie z treścią art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od dniej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. W przedmiotowej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. zawierała pouczenie odnośnie trybu wnoszenia odwołania (do Głównego Inspektora Transportu Drogowego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję) oraz terminu, w jakim odwołanie powinno być złożone, tj. 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Pouczenie zawarte w decyzji można byłoby uznać za prawidłowe, gdyby było skierowane do polskiego podmiotu. Natomiast w przedmiotowej sprawie decyzja wraz z pouczeniem o podanej treści była skierowana do podmiotu zagranicznego, który był świadomy obowiązku dotrzymania 14 dniowego terminu wskazanego w pouczeniu decyzji (co strona podkreśliła w uzasadnieniu skargi), ale nie posiadał wiedzy o treści art. 57 § 5 pkt 2 i pkt 3 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego lub złożone w polskim urzędzie konsularnym. Pouczenia o treści art. 57 § 5 pkt 2 i 3 k.p.a. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie zawierała. Należy jednocześnie zauważyć, że skarżąca działa osobiście bez pomocy zawodowego pełnomocnika. Skarżąca Spółka, stosując się do treści spornego pouczenia, złożyła odwołanie w dniu 18 maja 2010 r. w jednym z urzędów pocztowych znajdujących się na terenie Rosji (v. data stempla pocztowego, k. 12 akt administracyjnych), pozostając w przekonaniu, iż dochowała ustawowego terminu. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że postępowanie organu administracji stanowiło naruszenie art. 112 k.p.a., mówiącego, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Pouczenie wobec skarżącej – podmiotu zagranicznego, działającego bez zawodowego pełnomocnika winno zawierać pouczenie o treści art. 57 § 5 pkt 2 i 3 k.p.a. Brak pouczenia w tym zakresie powodowało, że w niniejszej sprawie pouczenie co do terminu, w jakim odwołanie należy wnieść, było niepełne, a tym samym błędne, skoro następnie organ odwoławczy właśnie na podstawie cytowanego przepisu przyjął, skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu (vide: B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawn. C.H. BECK, W-wa 2005, s. 534). Powołany art. 112 k.p.a. stanowi rozwinięcie 9 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Podkreślić należy, że obowiązek udzielania informacji stronie obejmuje cały tok postępowania, tj. od chwili jego wszczęcia, aż do jego zakończenia decyzją. Z powyższego przepisu wynika także, że strona postępowania administracyjnego nie może ponieść szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa. Skoro zasada określona w art. 9 k.p.a. dokonuje wyłomu w fundamentalnej zasadzie stanowiącej, że ingorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi), to skarżąca Spółka nie może być obciążana negatywnymi konsekwencjami braku udzielenia przez organ administracji niezbędnej informacji, iż za datę wniesienia pisma nadanego w zagranicznym urzędzie pocztowym uważa się datę przekazania przesyłki przez ten urząd – polskiemu urzędowi pocztowemu. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1lit. c), art. 152 i art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.