III SA/Lu 356/10
WyrokWSA w Lublinie2010-12-20
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wartość celna towaru powinna być ustalona na podstawie ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, nawet jeśli pierwotne zgłoszenie celne zawierało inną kwotę, a wątpliwości co do tej kwoty zostały wyjaśnione w drodze międzynarodowej pomocy prawnej?Ratio decidendi
Organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru na podstawie ceny faktycznie zapłaconej, która została zweryfikowana przez szwajcarskie służby celne w ramach międzynarodowej pomocy prawnej. Dokumenty urzędowe pochodzące od zagranicznych organów celnych korzystają z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą, co czyni je wiarygodnym dowodem w postępowaniu celnym. W związku z tym, zarzuty skarżącej dotyczące sprzeczności w dokumentach i braku wyjaśnienia pewnych okoliczności nie mogły zostać uwzględnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia wartości celnej samochodu osobowego sprowadzonego ze Szwajcarii. Skarżąca zadeklarowała wartość na podstawie rachunku za wyposażenie, jednak organy celne, po weryfikacji z szwajcarskimi władzami celnymi, ustaliły faktyczną cenę zapłaconą za pojazd na wyższą kwotę. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, wskazując na sprzeczności w dokumentach i brak wyjaśnienia pewnych kwestii, a także podnosząc zarzuty proceduralne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca),, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Referent stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wartości celnej towaru oddala skargę
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 29 ust. 1 i ust. 3 lit. a, art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992, str. 1 ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Rozdział 2, Tom 2, str. 307), art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. z 2004 r. Nr 68, poz. 622), po rozpatrzeniu odwołania M. M. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2010 r., ustalającą wartość celną towaru objętego procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego z dnia 20 lipca 2007 r. na kwotę 188.939,00 zł.
W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Celnej ustalił, że w dniu 20 lipca 2007 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu według dokumentu SAD nr [...] sprowadzony ze Szwajcarii samochód osobowy marki Mercedes Benz S 320 CDI, rok produkcji [...], pojemność silnika 2987 cm3, nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego strona dołączyła m. in. rachunek nr [...] z dnia 11 lipca 2007 r. opiewający na kwotę 35 500 CHF, deklarację elementów dotyczących wartości celnej D.W.1, świadectwo pochodzenia EUR.1. Nr [...]. Zgłoszenie celne zostało przez organ celny przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą celną i określenie kwoty długu celnego na podstawie zadeklarowanych elementów kalkulacyjnych.
W dniu 24 sierpnia 2007 r. strona złożyła wniosek o zmianę zgłoszenia celnego w związku z otrzymaniem zwrotu podatku MWST, co oznacza, że faktycznie za pojazd zapłacona została mniejsza kwota (cena netto). W piśmie z dnia 2 października 2010 r. M. M. oświadczyła, że za samochód zapłaciła 32 992,56 CHF. Wyjaśniła również, że zostawiła sprzedawcy tytułem zabezpieczenia kwotę 3000 Euro, która została jej zwrócona.
Wobec tego, że rachunek nr [...] z dnia 11 lipca 2007 r. nie wskazywał rodzaju waluty, Naczelnik Urzędu Celnego w Lublinie przesłał ten rachunek szwajcarskim władzom celnym wymieniony do weryfikacji.
Władze celne Szwajcarii udzieliły odpowiedzi pismem z dnia 21 lutego 2008 r., z którego wynikało, że samochód został sprzedany za kwotę 35 000 CHF r. płatną gotówką. M. M. zażądała wówczas uzupełnienia weryfikacji. Kolejne pismo władz celnych szwajcarskich wystosowane zostało 15 września 2008 r. Z pisma tego wynikało, że samochód został sprzedany za kwotę 85 000 CHF, w tym 7,6 % podatku VAT oraz że wystawione zostały dwa rachunki: jeden na kwotę 35 500 CHF za wyposażenie i drugi na kwotę 50 000 CHF. Kupująca uiściła łącznie 85 500 CHF, z tym, że 83 000 CHF gotówką, a 3000 Euro zostało skarżącej zwrócone.
W związku z powyższymi ustaleniami M. M. zgłosiła dowód z zeznań świadków obecnych przy transakcji. Po przesłuchaniu świadków: H. M., M. M. i T. S., organ pierwszej instancji ponownie zwrócił się do szwajcarskich władz celnych o uzupełnienie wyników weryfikacji i ustalenie ceny faktycznie zapłaconej za samochód Mercedes Benz.
W piśmie z dnia 6 listopada 2009 r. szwajcarskie służby celne przedstawiły wyniki korespondencyjnego dochodzenia w sprawie. Ustalono, że pomiędzy firmą A. oraz M. M. została zawarta transakcja sprzedaży samochodu Mercedes Benz S 320 CDI. Firma A. wystawiła w dniu 11 lipca 2007 r. fakturę nr [...] na kwotę 50 000 CHF (łącznie z 7,6 % szwajcarskiego VAT w wysokości 3 531,60 CHF) jako fakturę za samochód oraz na życzenie Pana M. oddzielną fakturę nr [...] za wyposażenie. Ponieważ z faktury nr [...] nie wynikała sprzedaż przedmiotowego samochodu, faktura ta została anulowana notą nr [...] i wystawiono nową fakturę oznaczoną numerem [...]. Firma A., po otrzymaniu dokumentów celnych, wypłaciła bez pokwitowań Panu M., kwotę 3 000 EUR. Sporządzono przy tym notę nr [...] i wystawiono nową fakturę nr [...] bez podatku VAT. Wpłacona kaucja na poczet szwajcarskiego VAT (pokwitowanie nr [...]) oraz ponowna wypłata po dokonanym zgłoszeniu celnym nie została uwzględniona w księgowości firmy A.. Za samochód zapłacono faktycznie kwotę 83 000 CHF (faktura nr [...] na kwotę 50 000 CHF włącznie z 7,6% szwajcarskiego VAT w wysokości 3 531,60 CHF oraz faktura nr [...] na kwotę 33 000 CHF bez szwajcarskiego VAT). W szwajcarskiej deklaracji wywozowej zadeklarowano wartość wynoszącą 35 500 CHF (w celu otwarcia NCTS przedłożono spedytorowi jedynie fakturę nr [...]). Wraz z powyższym pismem szwajcarskie służby celne nadesłały rachunki, noty i wyciąg z dokumentacji księgowej potwierdzające powyższe ustalenia.
W tych okolicznościach Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. określił nową wartość celną importowanego pojazdu na kwotę 188.939 zł (83 000 CHF).
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M. M., wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniosła, że pisma szwajcarskiej administracji celnej są ze sobą sprzeczne, ponadto organy te nie wyjaśniły mechanizmu powstawania faktur. Strona skarżąca zwróciła również uwagę, że na fakturze nr [...] brak jest pieczątki sprzedawcy, jego podpisu oraz wskazania waluty, a także potwierdzenia zgłoszenia na granicy szwajcarskiej, natomiast dane adresowe są nieprawidłowe.
Rozstrzygając sprawę organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Przy czym ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności (art. 29 ust. 3 lit. a). Tylko w ściśle określonych sytuacjach organy celne mogą odstąpić od stosowania metody wartości transakcyjnej.
Organ wyjaśnił następnie, że przepis art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny umożliwia organom celnym przeprowadzenie kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów. W rozpoznawanej sprawie, w związku z wątpliwościami co do rzeczywistej wartości celnej importowanego pojazdu i rodzaju waluty, w jakiej podano wartość 35 500 na rachunku z dnia 11 lipca 2007 r. dołączonym do zgłoszenia celnego, organ celny postanowił zwrócić się do zagranicznych władz celnych z prośbą o ustalenie faktycznej wartości transakcyjnej towaru, przesyłając do weryfikacji dołączony do zgłoszenia celnego rachunek. Weryfikacja przeprowadzona została w oparciu o Protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będący załącznikiem do porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską, uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską.
Organ podkreślił, że pisma szwajcarskich władz celnych są dokumentami urzędowymi w świetle art. 194 Ordynacji Podatkowej i związane jest z nimi domniemanie prawdziwości ich treści. Zgodnie z postanowieniami art. 86 ust. 1 ustawy - Prawo celne, organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawione podmioty państwa obcego. Organ pierwszej instancji w oparciu o wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez szwajcarskie władze celne uznał, iż wartość pojazdu 35 500 CHF, wynikająca z rachunku z dnia 11 lipca 2007 r. nie stanowi całkowitej płatności za pojazd. Rachunek ten został wystawiony na życzenie kupującej i stanowi kwotę należną za wyposażenie pojazdu. Wartość ta została zadeklarowana w szwajcarskiej deklaracji wywozowej w celu otwarcia NCTS. Ceną faktycznie zapłaconą za importowany samochód jest kwota 83 000 CHF wynikająca z sumy faktur nr [...] na kwotę 50 000 CHF oraz nr [...] na kwotę 33 000 CHF. Obie faktury dotyczą sprzedaży pojazdu Mercedes Benz S 320 CDI o numerze nadwozia [...]. Powyższa kwota została ponadto wskazana w dokumentacji księgowej sprzedającego jako faktyczna kwota sprzedaży samochodu.
Organ mając uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącą wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu Celnego przyjął cenę 83.000 CHF ustaloną prze władze szwajcarskie. Uznał jednocześnie, że pisma administracji celnej Szwajcarii z dnia 15 września 2008 r. oraz z dnia 6 listopada 2009 r. są dokumentami urzędowymi (zgodnie z art. 194 Ordynacji podatkowej).
Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle dokumentów nadesłanych przez stronę szwajcarską zeznania świadków, twierdzących, że samochód został nabyty za kwotę 33 000 CHF nie są wiarygodne. Organ podniósł dodatkowo, że o zaniżeniu zadeklarowanej wartości celnej świadczy analiza cen katalogowych, z której wynika, że na rynku szwajcarskim cena sprzedaży samochodu marki Mercedes Benz S 320 CDI, rok produkcji 2006 wynosiła 78 700 CHF.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na powyższą decyzję złożyła M. M., wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, a także procedur weryfikacji wartości celnej towaru. Podniosła, że organ podejmował czynności, mimo że nie wszczął postępowania, a sprawa zaczęła się tylko przy okazji wniosku skarżącej o zwrot podatku VAT. W ocenie skarżącej organ odwoławczy nie wyjaśnił podstawowych w sprawie okoliczności, w szczególności dotyczących dokumentów wystawianych przez sprzedawcę samochodu. Skarżąca zwróciła uwagę na sprzeczności występujące w pismach szwajcarskich organów celnych i zarzuciła, że należało w związku z tym dokonać ustalenia wartości samochodu w inny sposób. Zarzuciła brak powołania biegłego rzeczoznawcy. Zarzuciła ponadto, że organ drugiej instancji nie wyjaśnił, dlaczego anulowana została faktura nr [...], dlaczego brak pieczątki sprzedawcy i jego podpisu na fakturze nr [...], dlaczego sprzedawca przefaksował na granicę szwajcarską tylko fakturę nr [...] oraz czy sprzedawca odprowadził 3531,60 podatku należnego skarbowi państwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że nie powołał biegłego, ponieważ wyniki weryfikacji wykazały, że pojazd sprzedano za kwotę 83 000 CHF. Co do braku pieczęci i podpisu sprzedającego na fakturze organ stwierdził, że brak ten nie oznacza, że faktura nie jest autentyczna. Organ podniósł także, że nie było potrzeby wydawania postanowienia o wszczęciu postępowania, ponieważ wniosek strony o zwrot należności celnych i podatkowych wszczął postępowanie w sprawie.
W załączniku do protokołu rozprawy, który wpłynął do Sądu w dniu 14 grudnia 2010 r. pełnomocnik skarżącej ponowił zarzuty zawarte w skardze, dodatkowo podnosząc, że w dniu 5 lipca 2010 r., kiedy umowa kupna samochodu miała być zawarta, skarżąca przebywała wraz z mężem na terenie Niemiec. W tym dniu zajęta została na granicy kwota 22 000 Euro przewożona przez małżonków, co wymagało zasięgnięcia porady adwokata. Na potwierdzenie tych okoliczności pełnomocnik skarżącej przedstawił dwa dokumenty w języku niemieckim.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania.
Organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie niniejszej i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zgodnie z art. 122 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "Ordynacja", której przepisy stosuje się do postępowania w sprawach celnych z mocy art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.). Organy zgromadziły i rozpatrzyły wyczerpująco materiał dowodowy (art. 187 § 1 Ordynacji), uwzględniając żądania strony co do przeprowadzenia dowodów (art. 188 Ordynacji), a całokształt zebranego materiału dowodowego poddały ocenie stosownie do wymogów art. 191 Ordynacji.
Organy prawidłowo ustaliły wartość celną samochodu osobowego marki Mercedes Benz S 320 CDI, rok produkcji 2006, pojemność silnika 2987 cm3, nr nadwozia WDD2210221A038912, sprowadzonego przez skarżącą ze Szwajcarii.
W myśl przepisu art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U.UE.L. 92.302.1, Dz.U. UE – sp. 02-4-307), dalej w skrócie w.k.c., wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, pod warunkiem że:
a) nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu lub użytkowaniu towarów przez kupującego inne niż ograniczenia, które:
– są nakładane lub wymagane przez prawo bądź przez władze publiczne we Wspólnocie,
– ograniczają obszar geograficzny, na którym towary mogą być odsprzedane,
lub
– nie mają istotnego wpływu na wartość towarów;
b) sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków lub świadczeń, których wartość, w odniesieniu do towarów, dla których ustalana jest wartość celna, nie może zostać ustalona;
c) jakakolwiek część dochodu z odsprzedaży, dyspozycji lub późniejszego użytkowania towarów przez nabywcę nie przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu, chyba że zgodnie z art. 32 może zostać dokonana odpowiednia korekta, i
d) kupujący i sprzedawca nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 2, być zaakceptowana na potrzeby celne.
Zgodnie z art. 29 ust. 3 litera a) w.k.c. ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Płatność niekoniecznie musi zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego. Płatność może być dokonana za pomocą akredytyw lub zbywalnych instrumentów płatniczych i może zostać dokonana bezpośrednio lub pośrednio.
Jeżeli istnieją określone koszty i opłaty, które podlegają odliczeniu lub doliczeniu do wartości transakcyjnej stosownie do art. 32 i 33 w.k.c., wartość transakcyjna powinna być skorygowana.
Wartość transakcyjna jest podstawową metodą ustalania wartości celnej przywożonych towarów. Odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną dopuszczalne jest w ściśle określonych sytuacjach i musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy.
W rozpoznawanej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że nie ma podstaw do odstąpienia od ustalenia wartości celnej przywiezionego przez skarżącą samochodu metodą wartości transakcyjnej. Zebrane w sprawie dowody pozwalały bowiem na ustalenie ceny faktycznie zapłaconej i nie zachodziły podstawy do uznania jej za rażąco zaniżoną. Bezpodstawny jest w tej sytuacji zarzut niepowołania biegłego w celu określenia wartości samochodu.
Wartość celna samochodu sprowadzonego przez skarżącą ze Szwajcarii ustalona została w wyniku weryfikacji zgłoszenia celnego przez szwajcarskie służby celne. Weryfikacja ta przeprowadzona została w oparciu o postanowienia Protokółu dodatkowego z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będącego załącznikiem do Porozumienia w formie wymiany listów między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską, uzupełniającego Umowę między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Konfederacją Szwajcarską (Dz.U.UE.L.97.169.77, Dz.U.UE-sp.02-8-306).
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organ celny może przyjąć jako dowód w postępowaniu dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Dokument uzyskany w taki sposób (pismo organów celnych) jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 Ordynacji.
Z przepisu art. 194 § 1 i 2 Ordynacji wynika, że dokumenty urzędowe to dokumenty sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej lub przez inne jednostki, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów uprawnione są do ich wydawania. Jeżeli więc dany dokument spełnia łącznie trzy owe przesłanki, a nadto sporządzony został w zakresie działania organu, od którego pochodzi, to taki dokument należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji i wówczas dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Przyjmuje się, że uznanie dokumentu zagranicznego za dokument urzędowy w rozumieniu tego przepisu jest uzależnione od uregulowań zawartych w wiążących Polskę umowach międzynarodowych. Taką umową międzynarodową, którą Polska jest związana od czasu uzyskania członkostwa UE jest Porozumienie zawarte pomiędzy Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską oraz protokół dodatkowy z dnia 9 czerwca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych, będący załącznikiem do Porozumienia.
Istota oraz zwiększona (szczególna) moc dowodowa dokumentu urzędowego odnosi się przede wszystkim do tego, co zostało w takim dokumencie "urzędowo stwierdzone". W doktrynie podnosi się, że zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, tj. prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). Dzięki domniemaniu zgodności z prawdą twierdzeń zawartych w dokumencie urzędowym (wiarygodności), które nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością, nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Co więcej, organ nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie, jak również nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 Ordynacji.
W rozpoznawanej sprawie szwajcarskie służby celne trzykrotnie udzielały polskim organom celnym wyjaśnień, dotyczących samochodu sprowadzonego przez skarżącą ze Szwajcarii.
W ocenie Sądu pisma szwajcarskiego organu celnego nie zawierają takich sprzeczności, które nakazywałyby zakwestionowanie dokonanych przez ten organ ustaleń, jak tego domaga się skarżąca. Wprawdzie w pierwszym piśmie z dnia 21 lutego 2008 r. stwierdzono, że samochód został sprzedany za kwotę 35 500 CHF zgodnie z fakturą nr [...], należy jednak zauważyć, że skarżąca dołączyła do zgłoszenia celnego tylko tę jedną fakturę na kwotę 35 500, bez określenia rodzaju waluty i pierwszy wniosek polskiego organu celnego o weryfikację, wystosowany dnia 10 października 2007 r. dotyczył tylko tej faktury oraz kwestii kwoty 3000 Euro, którą skarżąca miała zapłacić tytułem podatku. Dopiero na wniosek o uzupełnienie wyjaśnień organ celny szwajcarski ustalił, że poza wymienioną fakturą na kwotę 35 500 CHF (w tym 7,6 % podatku) istnieje jeszcze jedna faktura - nr [...] - na kwotę 50 000 CHF (w tym 7,6 % podatku) oraz że łącznie skarżąca zapłaciła za samochód gotówką 83 000 CHF, a kwota 3000 Euro została skarżącej zwrócona po nadesłaniu formularzy celnych (pismo z dnia 15 września 2008 r.). Ustalenie to organ celny szwajcarski podtrzymał w piśmie z dnia 6 listopada 2009 r., będącym odpowiedzią na kolejny wniosek o weryfikację wystosowany przez organ prowadzący postępowanie. W piśmie tym w sposób wyczerpujący wyjaśniona została kwestia ceny samochodu, wystawianych przez sprzedawcę faktur oraz kwoty szwajcarskiego podatku VAT.
Z pisma szwajcarskiego organu celnego z dnia 6 listopada 2009 r. wynika, że pomiędzy skarżącą M. M. a firmą A., została zawarta transakcja sprzedaży samochodu marki Mercedes Benz S 320 CDI, nr podwozia [...]. Firma sprzedająca wystawiła dwie faktury: jedną za samochód (wymieniona wyżej faktura nr [...]) i drugą – na życzenie nabywcy - za wyposażenie. Ta druga faktura, nosząca numer [...] została anulowana, ponieważ nie wynikała z niej sprzedaż samochodu wskazanego w umowie sprzedaży i wystawiono w jej miejsce fakturę nr [...], opisaną wyżej. Po otrzymaniu dokumentów celnych firma A. zwróciła nabywcy kwotę 3000 Euro i wystawiła kolejną fakturę – nr [...], nie obejmującą podatku VAT. Organ celny szwajcarski stwierdził ostatecznie, że za samochód zapłacono faktycznie, po rozliczeniu podatku, kwotę 83 000 CHF (50 000 CHF z faktury nr [...] i 33 000 CHF z faktury nr [...], wystawionej dopiero po dokonaniu zwrotu podatku). Pismo szwajcarskiego organu celnego z dnia 6 listopada 2009 r. stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 Ordynacji, albowiem pismo to zostało sporządzone w formie określonej przepisami prawa (tj. w formie przewidzianej w Protokole), przez powołane do tego organy władzy publicznej (tj. szwajcarskie organy administracyjne, do których wpłynął wniosek polskich organów o udzielenie pomocy), uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (tj. przepisów Protokołu, w tym m.in. art. 3 ust. 1 i 2 i art. 8) do jego wydania, a zatem w świetle art. 194 § 1 i 2 Ordynacji pismo to jest zagranicznym dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim "urzędowo stwierdzone". Dodać należy, że dokonane przez szwajcarski organ celny ustalenia są wynikiem przeprowadzonego przez ten organ postępowania wyjaśniającego i potwierdzone dołączonymi do pisma fakturami i dokumentami księgowymi.
Organy celne prowadzące postępowanie w sprawie niniejszej miały zatem podstawy do uznania okoliczności stwierdzonych przez szwajcarski organ celny za udowodnione. Prawidłowa jest też ocena, że w świetle dokumentów otrzymanych od szwajcarskich władz celnych zeznania zgłoszonych przez skarżącą świadków nie mogą być uznane za wiarygodne. Ocena ta nie narusza art. 191 Ordynacji, oparta została bowiem o wszechstronne rozważenie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie. Skarżąca nie przeprowadziła przeciwdowodu, pozwalającego na obalenie dowodu z dokumentu urzędowego, korzystającego z domniemania wiarygodności.
W tej sytuacji bezpodstawne są zarzuty skarżącej, że organ odwoławczy nie wyjaśnił podstawowych w sprawie okoliczności, w szczególności dotyczących dokumentów wystawianych przez sprzedawcę samochodu. Nie było również podstaw do ustalania wartości samochodu w inny sposób, skoro ustalona została cena transakcyjna.
Nie są także uzasadnione zarzuty dotyczące prowadzenia postępowania mimo braku postanowienia o jego wszczęciu. Obowiązujące przepisy nie wymagają wydawania przez organ odrębnego postanowienia o wszczęciu postępowania, a uprawnienie do przeprowadzenia kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów wynika z art. 78 w.k.c.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, że z ustaleń szwajcarskiego organu celnego wynika, że zarówno faktura nr [...], jak i faktura nr [...] dotyczą ceny wyposażenia samochodu, z tym że faktura nr [...] nie zawiera kwoty podatku MWST. Wystawienie tej drugiej faktury uzasadnione zostało faktem nadesłania dokumentów celnych. Okoliczność ta została zatem dostatecznie wyjaśniona w piśmie szwajcarskiego organu celnego z dnia 6 listopada 2009 r. Co do zarzutu braku pieczątki sprzedawcy i jego podpisu na fakturze nr [...], podzielić należy stanowisko organu, że brak ten nie oznacza, że faktura nie jest autentyczna. Natomiast kwestia odprowadzenia przez sprzedawcę kwoty 3531,60 podatku podniesiona w skardze nie jest przedmiotem ustaleń w sprawie niniejszej i nie ma wpływu na cenę transakcyjną, którą jest kwota faktycznie zapłacona przez kupującego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w załączniku do protokołu rozprawy, podkreślić należy, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie twierdziła, że nie przebywała w Szwajcarii w dacie zawarcia umowy i nie przedstawiła na tę okoliczność jakichkolwiek dowodów. Zebrany w sprawie materiał dowodowy również nie daje podstaw do takich ustaleń. Ubocznie podnieść należy, że powoływane przez skarżącą zajęcie w dniu 5 lipca 2007 r. na granicy kwoty 22 000 Euro, przewożonej przez małżonków M. oraz związana z tym konieczność zasięgnięcia porady adwokata nie podważają prawidłowych ustaleń organów w sprawie niniejszej. Okoliczności te nie wykluczają bowiem możliwości dokonania przez skarżącą transakcji w Szwajcarii.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło