II SA/Wa 1374/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby funkcjonariusza Służby Celnej oddala skargę Dyrektor Izby Celnej w P., działając na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 105 pkt 10, art. 188 ust. 2, ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), w dniu [...] grudnia 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą zwolnił M. C. ze Służby Celnej. W uzasadnieniu decyzji organ podał m. in., że ww. decyzją Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] funkcjonariusz został zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych na okres 3 miesięcy od dnia doręczenia decyzji. Przyczyną zawieszenia był fakt prowadzenia przez Prokuraturę Krajową przeciwko funkcjonariuszowi postępowania przygotowawczego o popełnienie przestępstwa z art. 228 § 1 kk w zb. z art. 228 § 3 kk w zw. z art. 11 § 2 kk w zw. z art. 12 kk w zw. z art. 65 § 1 kk. Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. powyżej określony organ przedłużył okres zawieszenia funkcjonariusza do czasu zakończenia postępowania karnego. Zgodnie z art. 231 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w sprawach ze stosunku służbowego zaistniałych przed dniem wejścia jej w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych M. C. zostało prawomocnie zakończone w dniu [...] lipca 2009 r. (wówczas obowiązywała jeszcze ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej), natomiast postępowanie w sprawie zwolnienia go ze służby zostało wszczęte już za rządów nowej ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Zgodnie z art. 105 pkt 10 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w powyżej przytoczonym przepisie. Dwunastomiesięczny okres zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych upłynął z dniem 2 kwietnia 2009 r., a prowadzone przeciwko niemu postępowanie karne, które było przyczyną zawieszenia, nadal jest w toku. Szef Służby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania M. C., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 188 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.), w dniu [...] kwietnia 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m. in., że rozpatrując odwołanie organ może wydać decyzję odwoławczą tylko takiego rodzaju, jaki określony został w art. 138 § 1 i 2 Kpa (...). Organ odwoławczy nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja obarczona była jedną z wad określonych w art. 156 § 1 Kpa. Wbrew twierdzeniu odwołującego się, decyzja w przedmiocie zwolnienia ze służby nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Przedmiotem decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji w dniu [...] czerwca 2008 r. było przedłużenie okresu zawieszenia w obowiązkach służbowych, natomiast przedmiotem zaskarżonej decyzji jest zwolnienie ze służby w Służbie Celnej. W ocenie organu odwoławczego, okoliczności mające znaczenie w sprawie zwolnienia ze służby odwołującego się zostały przez organ pierwszej instancji dostatecznie wyjaśnione. Organ ten wydając zaskarżoną decyzję, mającą charakter decyzji fakultatywnej, rozważył zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony, jednakże mając na uwadze konieczność zapewnienia realizacji zadań w podległej jednostce podjął decyzję o zwolnieniu. Wobec wystąpienia w sprawie przesłanek określonych w art. 105 pkt 10 ustawy o Służbie Celnej, decyzja organu pierwszej instancji jest zgodna z prawem. Nie zawiera ona również cech dowolności mieszcząc się, w ocenie organu odwoławczego, w granicach uznania administracyjnego. Decyzja Szefa Służby Celnej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez M. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił w skardze, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 Kpa w zw. z art. 188 ust. 5 o Służbie Celnej, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa, art. 8 Kpa w zw. z art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej, art. 110 Kpa, art. 10 § 1 Kpa. Zarzucił on również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 231 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem obowiązującym w dniu jej wydania. W art. 105 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323) ustawodawca określił fakultatywne przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku: 1) niewywiązywania się z obowiązków służbowych w służbie stałej, stwierdzonego w dwóch następujących po sobie ocenach okresowych, między którymi upłynęło co najmniej 6 miesięcy; 2) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo inne niż określone w art. 104 ust. 1 pkt 2; 3) powołania do innej służby państwowej, a także objęcia funkcji z wyboru w organach wykonawczych samorządu terytorialnego; 4) nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy; 5) niewyrażenia zgody na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe; 6) nieobecności w służbie z powodu choroby trwającej dłużej niż rok; 7) warunkowego umorzenia postępowania karnego lub postępowania karnego skarbowego, jeżeli popełniony czyn stanowił przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe; 8) odmowy poddania się badaniom lekarskim, o których mowa w art. 130 ust. 1; 9) zaistnienia innej, niż określone w pkt 1-8, ważnej przyczyny, jeżeli dalsze pozostawanie w służbie nie gwarantuje należytego wykonywania obowiązków służbowych, w szczególności gdy wymaga tego dobro Służby Celnej lub gdy nastąpiła utrata zaufania niezbędnego do wykonywania obowiązków służbowych: zwolnienie funkcjonariusza ze służby może nastąpić w tym przypadku po zasięgnięciu opinii związku zawodowego funkcjonariuszy; 10) upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia; 11) osiągnięcia wieku 65 lat, jeżeli okres służby umożliwia mu uzyskanie prawa do emerytury, z osiągnięciem tego wieku. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Celnej stanowił pkt 10 powyżej przytoczonego przepisu. Zgodnie z tym przepisem, funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, jeżeli nie ustąpiły przyczyny będące podstawą zawieszenia. Użycie w tym przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Stąd też decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględnić zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes skarżącego (art. 7 Kpa). Skoro więc ustawodawca kwestie zwolnienia funkcjonariusza ze służby pozostawił uznaniu organu zwalniającego, to organ ten obowiązany jest ocenić zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle wszystkich okoliczności mogących mieć w sprawie zastosowanie, a nie jedynie w świetle niektórych z nich. Wynika to w szczególności z powołanego już wyżej art. 7 Kpa oraz przepisów art. 8 Kpa (obowiązek prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie do organów państwa), art. 10 § 1 i art. 81 Kpa (zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz dopuszczalność uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną, jeżeli strona miała możność przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów), art. 75 i art. 78 Kpa (dowodem jest wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodów, które należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy), art. 77 i 80 Kpa (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz wszechstronnej jego oceny), wreszcie art. 107 § 3 Kpa, określającego wymogi co do faktycznego uzasadnienia decyzji - szczegółowego omówienia i wskazania na udowodnione fakty, odnoszące się do danego funkcjonariusza. W niniejszej sprawie organ nie dopuścił się naruszenia wszystkich tych reguł procesowych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego potwierdzeniem jest przede wszystkim uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że zaistniała przesłanka określona w art. 105 ustawy o Służbie Celnej. Funkcjonariusz był bowiem zawieszony w pełnieniu obowiązków przez 12 miesięcy i pomimo upływu tego okresu nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia. Nie ulega wątpliwości fakt, iż w dniu wydania zaskarżonej decyzji postępowanie karne, prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi i z powodu którego był on zawieszony w czynnościach, nie zostało jeszcze zakończone. Tym samym organ w sposób zasadny wszczął postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Celnej zakończone zaskarżoną decyzją. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy stwierdzić, iż nie są one trafne. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut wydania decyzji o zwolnieniu przed ukończeniem postępowania karnego, z powodu którego skarżący został zawieszony w czynnościach służbowych. Należy wyjaśnić skarżącemu, iż decyzja o zwolnieniu została wydana na podstawie art. 105 pkt 10 cytowanej ustawy, który nie uzależnia zwolnienia ze służby od skazania prawomocnym wyrokiem karnym, a jedyną przesłanką jest pozostanie w zawieszeniu w czynnościach przez okres 12 miesięcy i nieustanie przyczyn zawieszenia. Powyższa przesłanka zaistniała, dlatego organ miał podstawę do zastosowania art. 105 pkt 10 ustawy. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 110 Kpa należy wskazać, że również ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 110 Kpa, organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Rację ma organ wskazując, iż owo związanie należy rozumieć jako sytuację, w której w nowo wydanej sprawie wszczętej przed organem nie zmieniły się istotne elementy poprzednio wydanej decyzji, wynikające z art. 107 § 1 Kpa, tj. nadal występują te same strony lub ich następcy prawni, nie zmieniła się podstawa prawna wydanej decyzji, podmiot inicjujący nowe postępowanie domaga się rozstrzygnięcia odmiennego od tego jakie zapadło w poprzedniej. W niniejszej sprawie brak takiego związania, ponieważ zaskarżona decyzja dotyczyła zwolnienia skarżącego ze służby i została wydana na podstawie art. 105 pkt 10 ustawy, natomiast decyzja o przedłużeniu zawieszenia w czynnościach służbowych wydana została w oparciu o art. 104 Kpa w zw. z art. 23 ust. 3, art. 81 ust. 1, ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.). Sąd nie dopatrzył się też uchybień wskazanych w pozostałych zarzutach skarżącego. Organ przeprowadził postępowanie z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego, prawidłowo zebrał i ocenił zgromadzony materiał dowodowy, czego wyraz dał w wydanym rozstrzygnięciu i uzasadnieniu zgodnym z art. 107 § 3 Kpa. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.