III SA/Wa 1190/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Marika Krawczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. oddala skargę UZASANIENIE Zaskarżonym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60, ze zm., dalej jako O.p.) Dyrektor Izby Skarbowej w W. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania złożonego przez T. sp. z o.o. w likwidacji od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] grudnia 2009 r. określającej Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2009 r. Z akt sprawy wynika, że ww. decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego W. została doręczona stronie w trybie art. 150 § 1 pkt 1 O.p w dniu 18 stycznia 2010 r. Natomiast w dniu 25 stycznia 2010 r. pełnomocnik strony otrzymał w Urzędzie Skarbowym kserokopię tej decyzji. Spółka, pismem z [...] lutego 2010 r., złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Dyrektor Izby Skarbowej w W., zakwestionowanym postanowieniem stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. W ocenie Dyrektora, stwierdzenie uchybienia terminu do złożenia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Zdaniem Dyrektora, w sprawie miało miejsce zastępcze doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego W., a próba doręczenia decyzji organu pierwszej instancji za pośrednictwem poczty podjęta została w dniu 4 stycznia 2010 r. i powtórnie w dniu 12 stycznia 2010 r. Według Dyrektora, sporna decyzja została skutecznie doręczona w dniu 18 stycznia 2010 r. w trybie zastępczym uregulowanym w art. 150 § 1 pkt 1 O.p. Zdaniem Dyrektora, termin do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 O.p, rozpoczął bieg w dniu 19 stycznia 2010 r. (wtorek), a zakończył w dniu 1 lutego 2010 r. (poniedziałek). Dlatego, zdaniem Dyrektora, strona, wnosząc w dniu [...] lutego 2010 r. odwołanie, uchybiła terminowi do jego wniesienia. Według Dyrektora, fakt wydania kserokopii decyzji pełnomocnikowi Strony w dniu 25 stycznia 2010 r., nie może być uznany za skuteczne doręczenie spornej decyzji. Spółka, w skardze z 2 marca 2010 r., wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 O.p, poprzez uznanie, że pismo z dnia 29 grudnia 2009 r., zawierające decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W., zostało doręczone stronie lub jej pełnomocnikowi. Ponadto autor skargi wskazywał na naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 150 § 1 O.p poprzez przyjęcie, że doszło do spełnienia przesłanek wskazanych w tym przepisie, tj., do dwukrotnego zawiadomienia pełnomocnika strony o pozostawieniu pisma w miejscu wskazanym w pkt. 1 lub 2 powołanego przepisu. Skarżąca wskazała, że w dniu [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wydał podważaną przez Skarżącego decyzję, a w dniu 25 stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącej odebrał osobiście kopię decyzji w Urzędzie Skarbowym W. Do tego dnia nie miał wiedzy na temat tego, że dana decyzja została wydana i została już wysłana przez organ pocztą. Nadto, zdaniem strony, sam organ, w dniu 25 stycznia 2010 r., nie miał wiedzy co do tego, kiedy pismo zostało wysłane, kiedy mogło dotrzeć do Skarżącego, jak też wiedzy w kwestii terminu ostatecznego doręczenia. Strona wskazała, że zasadniczym sposobem doręczenia jest dostarczenie pisma adresatowi. Dopiero, gdy adresat jest nieobecny, pismo doręcza się, zgodnie z art. 149 O.p., za pokwitowaniem, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Przy czym i tak koniecznym jest umieszczenie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata zawiadomienia o doręczeniu pisma wskazanej osobie. Zdaniem strony, pomimo twierdzeń organu podatkowego, że poczta podjęła 4 stycznia 2010 r., próbę doręczenia decyzji organu pierwszej instancji, to w tym dniu pełnomocnik skarżącej przebywał pod adresem wskazanym na piśmie, ale nie otrzymał żadnego pisma. Stąd, nie można stwierdzić, iż zaistniała niemożność dostarczenia pisma. Taka sama sytuacja miała miejsce 12 stycznia 2010 r. Skarżąca wskazała, że dla uznania skutecznego doręczenia decyzji w trybie zastępczym organ musi wykazać, że placówka pocztowa zawiadomiła adresata w sposób niebudzący wątpliwości o nadejściu pisma i miejscu, gdzie może je odebrać. Strona poinformowała, ze adresat nie otrzymał ani pierwszego, ani drugiego zawiadomienia, informującego o złożeniu przesyłki w placówce poczty. Co więcej, zawiadomienie o pozostawaniu pisma nie zostało umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Skoro nie dopełniono czynności w zakresie doręczenia, nie można uznać, że z upływem ostatniego dnia okresu 14 dni, doręczenie uważa się za dokonane. Argumentując powyższe, Skarżący powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w W., w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje; Skarga jest niezasadna. Na wstępie należy wskazać, że organ odwoławczy, zgodnie z art. 228 § 1 O.p ma obowiązek przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania odwołania sprawdzić, czy zostało ono wniesione w terminie. Rozpoznanie odwołania złożonego po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia spowodowałoby bowiem naruszenie wyrażonej w art. 128 1 O.p zasady trwałości decyzji ostatecznych. Termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt 1 O.p). Ustalenie daty doręczenia decyzji jest zatem kwestią zasadniczą. Zgodnie z wyrażoną w art. 126 O.p zasadą sprawy podatkowe załatwiane są pisemnie. Każdy wydany w sprawie akt administracyjny winien zostać doręczony adresatowi. Doręczenie, w zależności od rodzaju pisma, powoduje powstanie różnorodnych skutków w sferze praw i obowiązków adresata. Uchylanie się adresata od odbioru pism, doręczanych mu zgodnie z przepisami prawa nie wpływa na dalsze postępowanie ani na wadliwość czynności podejmowanych w jego toku. W myśl przepisu art. 144 O.p organ doręcza pisma, (takie jak wezwania, postanowienia, decyzje, protokoły itp.), za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. W pewnych sytuacjach natomiast ustawodawca przewidział tzw. fikcję prawną doręczenia. Otóż stosownie np. do treści przepisu art. 150 § 1 O.p., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni- §1. Z kolei zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Pismo wraz z adnotacją włącza się do akt sprawy. Art. 150 1 O.p wprowadza fikcję doręczenia, zatem dla określenia skuteczności takiego doręczenia istotne znaczenie ma właściwe wypełnienie obowiązków przez doręczyciela. Ogólnie na gruncie art. 150 O.p. przyjmuje się, że jeżeli tylko doręczyciel prawidłowo postąpi, tj. wskaże na formularzu potwierdzenia odbioru przyczyny złożenia pisma urzędowego w urzędzie pocztowym (placówce pocztowej), wskaże gdzie złożył awizo, oraz zakreśli gdzie można odebrać przesyłkę, to na podstawie tak wypełnionego zwrotnego poświadczenia odbioru można domniemywać, że powstały warunki do zastosowania trybu doręczenia pisma przewidzianego w art. 150 O.p. Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy wynika, że warunki formalne do uznania doręczenia decyzji w trybie art. 150 O.p. zostały spełnione. Prawidłowo dokonano awizowania w dniu 4 stycznia 2010 r. a następnie 12 stycznia 2010 r. Prawidłowo umieszczono informację o miejscu pozostawieniu awiza. Umieszczono podpis osoby doręczającej, dokonującej ww. czynności. Zatem, mając powyższe na uwadze słusznie organ uznał, że decyzja została doręczona w dniu 18 stycznia 2010 r. a 14 dniowy termin do wniesienia odwołania zaczął biec od 19 stycznia 2010 r. i upływał w dniu 1 lutego 2010 r. Odwołanie wniesiono natomiast w dniu [...] lutego 2010 r. Z zestawienia tych dat wynika, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony. Ponadto, bez znaczenia w niniejszej sprawie był fakt odebrania kserokopii decyzji przez pełnomocnika Skarżącej w dniu 25 stycznia 2010 r. Procedura doręczania za pomocą Poczty Polskiej rozpoczęła się 4 stycznia 2010 r. W trakcie doręczania nie można już zmieniać procedury doręczenia, jeżeli okoliczności i przepisy prawa nie dają ku temu podstaw. Z kolei o tym, że procedura doręczania za pomocą operatora publicznego została rozpoczęta, pełnomocnik skarżącej dowiedział się w dniu 25 stycznia 2010 r. przy odbiorze kopii decyzji w siedzibie organu podatkowego. Pełnomocnik poprosił, żeby wydano jemu kopie decyzji, ponieważ nie podjął awizowanej przesyłki. Zatem pełnomocnik miał świadomość o istnieniu awiza i przesyłki. Skoro tak, to w jego interesie należało uzyskanie informacji od organu, kiedy rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. W takiej sytuacji, można też było złożyć wniosek o przywrócenie terminu, czego nie uczyniono w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia w sprawie jest również to, że pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p w związku z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. nr 130 poz. 1188 ze zm.), co oznacza, że stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Jest oczywiście możliwe przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentów urzędowych (art. 194 § 3 ord. pod), ale nie przez samo zaprzeczenie jego treści ze strony adresata. Zresztą nic takiego w sprawie nie miało miejsca a zarzuty ograniczyły się do twierdzenia, że 4 i 12 stycznia 2010 r. przebywał w miejscu pracy i nie miał świadomości o istnieniu awiza. W zestawieniu z treścią notatki służbowej sporządzonej przez organ podatkowy w dniu 25 stycznia 2010 r. ten ostatni argument również jest bezzasadny. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji.