II SAB/Wa 333/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. H. na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 2 października 2010 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia odrzucić skargę D. H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, drogą elektroniczną, skargę na bezczynność Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w zakresie rozpoznania wniosku z dnia 2 października 2010 r. w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. W treści skargi (w miejscu podpisu) skarżący wskazał, że skarga opatrzona została bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego certyfikatu. Podpis elektroniczny został pozytywnie zweryfikowany przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy piśmie z dnia 15 listopada 2010 r. zwrócił skarżącemu (za pośrednictwem operatora publicznego) skargę, wzywając jednocześnie do jej podpisania i zwrotu do Sądu w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczone zostało stronie w dniu 19 listopada 2010 r. Skarżącego pouczono o treści m.in. art. 46 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stanowiącego o wymogach formalnych pisma wnoszonego do Sądu. W odpowiedzi z dnia 26 listopada 2010 r. nadesłanej do Sądu drogą elektroniczną, opatrzonej bezpiecznym podpisem elektronicznym (podpis zweryfikowany), skarżący poinformował, że skarga na bezczynność została podpisana bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu zgodnie z ustawą o podpisie elektronicznym. Skarżący podał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 powołanej ustawy, dane w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu są równoważne pod względem skutków prawnych dokumentom opatrzonym podpisami własnoręcznymi, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. W ocenie skarżącego przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wprost i wyraźnie nie nakazują sygnowania pism odręcznie. Nadto, ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne z dniem 17 czerwca 2010 r. poszerzyła krąg podmiotów o m.in. sądy administracyjne. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący powołał się także na Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/93/WE z dnia 13 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania lub bezczynności skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego. Stosownie natomiast do art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis strony należy do wymogów koniecznych pisma procesowego wnoszonego do Sądu. W sytuacji nieuzupełnienia, na wezwanie Sądu, tego braku formalnego, nie można mówić o skutecznym złożeniu skargi. Wymogu tego nie spełnia opatrzenie pisma bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że podpis elektroniczny nie stanowi podpisu, o którym mowa w art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. a pismo złożone do sądu administracyjnego opatrzone takim podpisem nie wywołuje skutków prawnych (postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2008 r. sygn. akt I OPP 25/08, postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt I OPP 4/10, postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2010 r. sygn. akt I OPP 65/09; nsa.gov.pl). W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające m.in. przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Ponadto ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) w art. 36 pkt 3 i pkt 5 dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego tj. art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje dana ustawa. W przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Wskazać równocześnie należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji, sąd administracyjny nie jest zobowiązany do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których mowa w powołanej ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Wobec tego, że skarżący nie wykonał wezwania Sądu z dnia 15 listopada 2010 r. i nie nadesłał skargi podpisanej własnoręcznym podpisem, stwierdzić należało, że skarga z dnia 25 października 2010 r. nie spełnia wymogu formalnego, co uniemożliwia nadanie jej biegu. Z tego względu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 46 § 1 pkt 4 i art. 57 § 1 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji.