II SA/Kr 1152/10

WyrokWSA w Krakowie2010-12-21

Skład orzekający: Małgorzata Brachel-Ziaja, Joanna Tuszyńska, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na przebudowie pomieszczenia gospodarczego na łazienkę, wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, powinny być kwalifikowane jako "przebudowa" w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego, a tym samym postępowanie w sprawie ich legalizacji powinno być prowadzone w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego, czy też jako "budowa" lub "odbudowa" wymagające zastosowania art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 k.p.a. Organy nie ustaliły bowiem dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie rozpatrzyły go wystarczająco, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności, organy nie wyjaśniły wystarczająco rodzaju wykonanych robót budowlanych, co uniemożliwiło prawidłową kwalifikację prawną i wybór właściwego trybu postępowania (art. 48 vs. art. 50-51 Prawa budowlanego).
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej inwestorowi zainstalowanie wentylacji mechanicznej w łazience, w związku z robotami budowlanymi polegającymi na przebudowie pomieszczenia gospodarczego na łazienkę w budynku mieszkalnym. Inwestor wykonał te roboty bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżąca E.M. zarzucała organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację robót jako "przebudowy" i zastosowanie niewłaściwego trybu postępowania. Organy obu instancji wydały decyzje nakładające obowiązek wykonania czynności w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. Sąd orzekł również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi E.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 29 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej E.M. kwotę 740,00 zł (siedemset czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 2 i art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r- Prawo budowlane (jednolity tekst z 2006 r. Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) nakazał inwestorowi D.T. zainstalowanie wentylacji mechanicznej w pomieszczeniu łazienki w celu doprowadzenia robót budowlanych polegających na przebudowie pomieszczenia gospodarczego na pomieszczenie łazienki w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na dz. nr 1 przy ul. [...] w B. do stanu zgodnego z prawem. Termin wykonania prac zakreślono do dnia 30 listopada 2009r. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że postępowanie zostało wszczęte z wniosku E.M. z dnia 2 września 2005r. Organ ustalił, że na działce nr 1 przy ul. [...] w B. zlokalizowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny. Budynek wykonany jest w konstrukcji drewnianej oraz murowanej, przykryty dachem dwuspadowym w części głównej oraz jednospadowym w części gdzie znajduje się łazienka. W budynku wykonano roboty polegające na jego dociepleniu (na podstawie uzyskanego pozwolenia na budowę), a także wykonano podmurówkę z cegły pełnej oraz pustaków, wymianę pokrycia dachowego na blachę. Na istniejącym fundamencie przebudowano pomieszczenie łazienki, wykonano nad łazienką nową więźbę dachową. Wymiary zewnętrzne pomieszczenia łazienki to 410 x 193 cm. Pomieszczenie łazienki posiada wysokość przy ścianie zewnętrznej 210 cm i 230 cm przy ścianie wewnętrznej od strony głównego budynku, a więc średnia wysokość pomieszczenia wynosi 220 cm, co jest zgodne z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ ustalił również, że roboty budowlane polegające na przebudowie pomieszczenia gospodarczego na łazienkę były wykonywane przez I.M. , poprzednią właścicielkę nieruchomości, a następnie kontynuowane przez D.T. w latach 1997-2005, bez uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzją Burmistrza Miasta B. z dnia [...] sierpnia 1997 I.M. uzyskała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: remont istniejącego obiektu gospodarczego, dobudowanego do budynku nr [...] przy ul. [...] wraz z adaptacją na łazienkę. Decyzja ta była ważna do 15 sierpnia 1999r. W ocenie organu, wykonane roboty polegające na przemurowaniu istniejącego pomieszczenia drewnianego pełniącego funkcję gospodarczą, wykonaniu instalacji i urządzeniu w nim łazienki stanowią przebudowę obiektu. Natomiast wykonanie podmurówki obiektu stanowi prace o niewielkim stopniu skomplikowania mieszczące się w zakresie bieżącej konserwacji obiektu. Inwestor nie wykonał nowych fundamentów, a jedynie zabezpieczył fundamenty istniejące (przedmiotowy budynek wykonany jest w konstrukcji drewnianej). Wykonanie przebudowy pomieszczenia na łazienkę w stanie prawnym obowiązującym w trakcie budowy wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec faktu, że decyzja taka nie została wydana zasadne było przeprowadzenie postępowania w trybie art. 50 i 51 ustawy prawo budowlane. Jak wynika z przedłożonej przez inwestora ekspertyzy technicznej, roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi, za wyjątkiem zainstalowania wentylacji mechanicznej w łazience i wykonania rur spustowych. W toku postępowania inwestor zamontował rury spustowe. Nadto organ ustosunkował się do uwag wniesionych w toku postępowania przez stronę postępowania E.M. . W szczególności wyjaśnił, że budynek usytuowany jest w odległości 0,80 m od granicy z działką sąsiednią i powierzchnia jego zabudowy nie uległa zmianie od czasu, gdy został wybudowany kilkadziesiąt lat temu. Nadto organ nadzoru nie jest uprawniony do ustalenia przebiegu granicy w sytuacji, gdy granica jest sporna. Odwołanie od ww. decyzji wniosła E.M. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 7 kpa polegające na nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; - art. 77 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego; - art. 48 ustawy prawo budowlane, poprzez nie wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, pomimo jego wybudowania bez wymaganego pozwolenia; - art. 51 ustawy prawo budowlane, poprzez wydanie decyzji po upływie terminu 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót, a ponadto poprzez jego zastosowanie pomimo braku ku temu podstaw; - art. 50 ustawy prawo budowlane, poprzez jego zastosowanie, pomimo, iż na kanwie niniejszego postępowania nie sposób mówić o przypadku "innym niż określone w art. 48 ust. 1 ustawy prawo budowlane". W uzasadnieniu podniosła, że zasady sytuowania budynków na działce budowlanej reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy rozporządzenia, zgodnie z dyspozycją § 2 tego aktu, należy stosować przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych. W związku z powyższym należy uznać, że usytuowanie budynku narusza §12 rozporządzenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z [...] lipca 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w części, w której określa ona termin wykonania czynności w celu doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy w ten sposób, że "nałożył na D.T. obowiązek zainstalowania wentylacji mechanicznej w pomieszczeniu łazienki w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na dz. nr 1 przy ul. [...] w B. w terminie do dnia 30 września 2010 roku". W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i rozważania prawne zawarte w uzasadnieniu organu I instancji. Podkreślił, że inwestor nie wybudował nowego obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, lecz prowadził roboty budowlane polegające na przemurowaniu istniejącego pomieszczenia drewnianego pełniącego funkcje gospodarcze, a także wykonaniu instalacji i urządzenia w nim łazienki. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt.7a ustawy prawo budowlane, przeprowadzone roboty budowlane należy uznać za przebudowę. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w działaniu organu I instancji naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Nadto wyjaśnił, że art. 48 lub 49b ustawy prawo budowlane można stosować wyłącznie w sytuacji, w której bez wymaganej decyzji pozwolenia na budowę lub zgłoszenia powstał nowy obiekt budowlany lub jego część. W sytuacji gdy wykonane roboty budowlane nie doprowadziły do powstania nowego obiektu budowlanego lub jego nowej części zastosowanie znajduje procedura określona art. 50-51 ustawy prawo budowlane. W przypadku robót budowlanych polegających na przebudowie, a wykonanych zgodnie ze sztuką budowlaną i warunkami technicznymi, jednakże bez uzyskania uprzednio przez inwestora pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do wydania decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się do zarzutu nie zachowania wymaganej przepisami odległości budynku od granicy z działką sąsiednią organ odwoławczy podniósł, że trudno wymagać, aby budynek, który ma około 90 lat i odpowiada zasadniczo zasadom sztuki budowlanej, jednocześnie podlegał zasadom sytuowania budynku inwestora na działce budowlanej określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto przedmiotem postępowania nie jest kwestia legalności samego wybudowania obiektu budowlanego przez inwestora, jego usytuowania, a jedynie dokonanie ustaleń w zakresie prawidłowości przeprowadzenia robót budowlanych na istniejącym pomieszczeniu gospodarczym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. wniosła E.M. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania. W skardze powieliła zarzuty podniesione w odwołaniu, dodatkowo wskazując na naruszenie art. 50 w zw. z art. 3 pkt 7a ustawy prawo budowlane poprzez przyjęcie, że roboty wykonane w przedmiotowej nieruchomości stanowiły "przebudowę", podczas gdy w rzeczywistości w budynku zmieniono charakterystyczne parametry takie jak kubaturę, powierzchnię zabudowy , wysokość, szerokość oraz kondygnacje. W odpowiedzi na skargę, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podniósł, że zarzut naruszenia art. 48 ustawy prawo budowlane jest bezprzedmiotowy, gdyż budynek zlokalizowany na działce nr 1 w B. został zrealizowany około 100 lat temu. W świetle art. 103 ustawy prawo budowlane z 1994 r. art. 48 nie może stanowić podstawy orzeczenia nakazu rozbiórki z powodu wybudowania go bez pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Stosownie do treści art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uchyla zaskarżoną decyzję administracyjną wówczas, gdy decyzja uchybia przepisom prawa materialnego, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy, gdy jest dotknięta wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego, jak również wtedy, gdy narusza przepisy postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art.133 § 1 ustawy, sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że podstawą orzekania jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego prowadzonego przez nie postępowania. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że wydana ona została z naruszeniem przepisów postępowania, a to art.7 kpa i art.77 kpa, gdyż organy nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego sprawy, nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie rozpatrzyły go wystarczająco, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po pierwsze, zauważyć należy, że organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w związku z pismem skarżącej z dnia 2.09.2005 r. (k.[...] akt administracyjnych), dotyczącym niezgodnego z prawem prowadzenia remontu budynku położonego na działce nr 1 przy ul. [...] w B. Z kolei, jak wynika z zawiadomień o przeprowadzeniu oględzin z dnia 13.09.2005 r. (k.[...]) i z dnia 5.11.2005 r. (k.[...]) organ wszczął postępowanie w sprawie "robót na działce nr 1 przy ul. [...] w B". W protokole oględzin z dnia 21.11.2005 r. zapisano, że roboty wykonane na tej działce polegają na: przebudowaniu pomieszczenia gospodarczego na pomieszczenie łazienki, wykonaniu nowego dachu z więźbą dachową, podmurowania ścian, wykonaniu docieplenia, nowych fundamentów, dokonaniu wymiany ścian oraz na wstawieniu okien. Tymczasem, po przeprowadzeniu tych oględzin, w zawiadomieniu z dnia 25.11.2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. poinformował strony o wszczęciu postępowania "w sprawie istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę – docieplenia budynku mieszkalnego na działce nr 1 w B. ", podając w uzasadnieniu, że odstępstwo polega na zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, gdyż z pomieszczenia gospodarczego powstało pomieszczenie łazienki. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, w związku z wydanym w dniu 28.11.2005 r. postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku, organ nakazał inwestorowi złożenie ekspertyzy technicznej robót budowlanych poszczególnych branż, wykonanych podczas realizacji docieplenia. Dlatego też inwestor przedłożył organowi "Ekspertyzę techniczną wykonanych robót polegających na dociepleniu budynku mieszkalnego", sporządzoną przez J.C. (k.[...]). Pomimo późniejszej zmiany zakresu prowadzonego postępowania organ poprzestał na tej analizie. Zaznaczyć również należy, że przy piśmie z dnia 4.09.2006 r. (k.[...]) pełnomocnik inwestora przedłożył kserokopię pisma Urzędu Miejskiego w B. z dnia 24.06.2003 r., z którego wynika, że Burmistrz Miasta B. przyjął zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych (z dnia 25.04.2003 r.) polegających na wymianie pokrycia dachu, wykończenia ścian szczytowych tynkiem na styropianie oraz budowie ogrodzenia od ul.[...]. Organy nie wyjaśniły, czy wykonane roboty budowlane, a jeżeli tak, to które, mieściły się w zakresie tego zgłoszenia, czy też je przekraczały. Z akt administracyjnych wynika również, że w dniu 26.05.2009 r. skarżąca zawiadomiła organ nadzoru budowlanego o wykonywaniu na działce nr [...] podpiwniczenia budynku. Tymczasem, jak podano w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jedynie sprawę wykonania robót budowlanych wewnątrz budynku przez A.P.-T. w okresie letnim 2006 r., wyłączono do odrębnego rozstrzygnięcia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że w sposób nieuzasadniony organ ograniczył zakres prowadzonego postępowania do "robót budowlanych polegających na przebudowie pomieszczenia gospodarczego na pomieszczenie łazienki oraz wykonania podmurówki". Wskazać w związku z tym należy, że przepisy prawa budowlanego nie normują expressis verbis kwestii inicjatywy wszczęcia postępowania w sprawach tzw. samowoli budowlanej. Skoro jednak przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków - wszczęcie postępowania następuje z urzędu, a zakres tego postępowania nie jest wyznaczony inicjującym je pismem strony (por. Wyrok NSA z dnia 12.09.2010 r, sygn. II OSK 1944/10). Dlatego też, po odnotowaniu w protokołach oględzin zakresu wykonanych samowolnie robót budowlanych, rzeczą organu nadzoru budowlanego było prowadzenie postępowania w sprawie wszystkich robót, a nie - wybiórczo wybranych - niektórych z nich. Po drugie, przechodząc do oceny wydanej w sprawie decyzji, której zakresem objęto jedynie roboty polegające na przebudowie pomieszczenia łazienki, podkreślenia wymaga, że zgodnie z przepisem art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Wykonane przez inwestora roboty budowlane, których dotyczy wydana decyzja, nie mieszczą się w zakresie tych zwolnień i wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Dlatego też prawidłowa jest ocena organów, że przedmiotowe roboty budowlane zostały wykonane samowolnie, gdyż dla ich dokonania konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji był przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (jednolity tekst z 2006 r. Dz. U. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.). Przepis art. 50 ust. 1 pkt 1) Prawa budowlanego stanowi, że w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Zgodnie zaś z art. 51 ust.1 pkt 2) Prawa budowlanego właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Z kolei, w myśl art.51 ust.7 ustawy przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. Tak więc w pierwszej kolejności rozważenia wymagało, czy organ właściwie zakwalifikował roboty budowlane wykonane przez inwestora. Należy w tym miejscu zauważyć, ustawa Prawo budowlane przewiduje trzy tryby likwidacji skutków samowoli budowlanej: tryb określony w art.48, tryb z art.49 b oraz tryb przewidziany przepisami 50 – 51 ustawy. Tryby te są trybami rozłącznymi, stosowanymi w odmiennych stanach faktycznych. Na podstawie art. 48 Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Na podstawie art. 49 b ustawy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2 rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Z kolei tryb określony w przepisach art.50 – 51 ustawy znajduje zastosowanie, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Zgodnie z przepisem art.3 pkt 6) ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. W myśl punktu 7) tego przepisu robotami budowlanymi są: budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji (pkt 7 a). Z powyższego wynika zatem, że w sytuacji samowolnego wykonania robót budowlanych, polegających na budowie obiektu budowlanego lub jego części, bez wymaganego pozwolenia właściwym trybem jest tryb określony w art. 48, względnie art.49 b Prawa budowlanego, a w przypadku dokonania "przebudowy" obiektu budowlanego lub jego części organy winny prowadzić postępowanie według trybu uregulowanego w przepisach art.50 – 51 Prawa budowlanego, gdyż jest to przypadek inny niż określony w art.48 i 49 b Prawa budowlanego. W kontrolowanej sprawie podstawą przyjęcia przez organ nadzoru budowlanego, że postępowanie winno być prowadzone w trybie art.50 – 51 Prawa budowlanego było ustalenie, że wykonane roboty budowlane stanowią "przebudowę" części obiektu budowlanego. Ustalenie to zostało dokonane z naruszeniem art.7 i art.77 k.p.a. Fakty ustalone przez organ nie są bowiem wystarczające do przyjęcia takiej kwalifikacji wykonanych przez inwestora robót. Nie można na ich podstawie stwierdzić, czy wykonane roboty budowlane stanowiły przebudowę, budowę czy też odbudowę części obiektu budowlanego. Zauważyć bowiem należy, że w protokole oględzin z dnia 21.11.2005 r. (k.[...] akt administracyjnych) w zakresie robót objętych decyzją zapisano: "pomieszczenie łazienki przebudowane jest na istniejącym fundamencie z bloczków PGS" oraz że inwestor wykonał "podmurowanie ścian". W rym samym protokole znajduje się jednakże oświadczenie skarżącej, że inwestor wykonał "nowe fundamenty", "częściowo wymienił ściany, okna, całą więźbę dachową". Organ przyjął, że inwestor nie wykonał nowych fundamentów, ale nie wskazał na podstawie jakich dowodów dokonał takiego ustalenia i dlaczego nie uznał oświadczenia skarżącej. Zwrócić również należy uwagę, że w zażaleniu (k.[...]) skarżąca zarzucała, że przedmiotowe roboty budowlane polegały m.in. na "wykonaniu dobudowy łazienki". Nadto, w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez J.C. , obejmującej "prace polegające na dociepleniu budynku mieszkalnego w B. na działce 1 " (k.[...]) znalazło się stwierdzenie, że "konstrukcja .... łazienki od strony wschodniej murowana z pustaków PGS. Podmurówka wykonana jest z cegły pełnej na zaprawie cementowo-wapiennej oraz pustaków". Do twierdzeń tych organ w ogóle się nie odniósł. Zastrzeżenia budzi również protokół oględzin z dnia 29.08.2006 r. (k. [...]). Jego ostatnia strona została zakreślona, w taki sam sposób jak nie zapisane części wcześniejszych stron, a pomimo to dokonano na niej zapisu. Nadto, organ ustalił stan faktyczny m.in. na podstawie oświadczenia I.M. (k.[...]), które , jak się wydaje, pozostaje w sprzeczności z dokumentacją zdjęciową przedstawioną przez skarżącą, w szczególności ze zdjęciem przedstawiającym dom inwestora w 2000 r. (zgodnie z twierdzeniem skarżącej). Organ nie wyjaśnił tych rozbieżności. Nie wiadomo również na jakiej podstawie organ I instancji ustalił, że powierzchnia zabudowy budynku inwestora nie uległa zmianie od czasu, gdy został wybudowany kilkadziesiąt lat temu, pomimo że - jak sam stwierdził – I.M. uzyskała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji: remont istniejącego obiektu gospodarczego, dobudowanego do budynku nr [...] przy ul. [...] wraz z adaptacją na łazienkę Zaznaczenia w związku z tym wymaga, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne było, przede wszystkim, szczegółowe ustalenie rodzaju prac wykonanych przez inwestora, w tym określenie, czy wykonał nowe fundamenty pod istniejącą wcześniej dobudówką, czy przed wymurowaniem ścian łazienki (co jest widoczne na znajdujących się w aktach sprawy zdjęciach) rozebrał ściany drewniane. Gdyby tak się okazało, wykonanych robót nie można byłoby kwalifikować jako przebudowy, gdyż przebudować można tylko obiekt budowlany lub jego część, która istnieje. W takiej sytuacji postępowanie organu nadzoru budowlanego winno być prowadzone na podstawie art.48 Prawa budowlanego. Nadto, wadliwy jest pogląd organu, że właściwe było jedynie dokonanie przez organ ustaleń w zakresie prawidłowości przeprowadzenia robót budowlanych na istniejącym pomieszczeniu gospodarczym. Fakt znacznego zbliżenia tego pomieszczenia do granicy powinien bowiem wzbudzić refleksję organu co do legalności jego usytuowania. Gdyby bowiem okazało się, że dobudówka powstała nielegalnie, niedopuszczalne byłoby sanowanie takiej samowoli przez legalizację jej "przebudowy" czy "odbudowy". Przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy rzeczą organu nadzoru budowlanego będzie uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w wyżej wskazanym kierunku, a po szczegółowym ustaleniu samowolnie wykonanych przez inwestora robót właściwe ich zakwalifikowanie, co determinować będzie wybranie właściwego trybu postępowania. Organ nadzoru budowlanego ustali również dokładny zakres prac objętych zgłoszeniem, o którym mowa w piśmie Urzędu Miejskiego w B. z dnia 24.06.2003 r. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art.135 ustawy orzeczono jak w punkcie I sentencji. Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło