I FSK 1541/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Wasilewska (sprawozdawca), Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA del. Grzegorz Gocki, Protokolant Marek Kleszczyński, po rozpoznaniu w dniu 24 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi "G.P." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (poprzednio: Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "G." spółka z o.o. w S.) o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1629/10 oddalającym skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "G." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 194/10 w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "G." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2004 r. 1) wznawia postępowanie, 2) uchyla wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2011 r. sygn. akt I FSK 1629/10 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Sz 194/10, 3) uchyla decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 stycznia 2010 r. nr [...] oraz decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 6 listopada 2009 r. nr [...], 4) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w S. na rzecz "G. P." spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. kwotę 1.730 zł (słownie: jeden tysiąc siedemset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego za wszystkie instancje. Wyrokiem z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1629/10, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Przedsiębiorstwa Wielobranżowego G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. (zwanej dalej w skrócie "Spółką") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Sz 194/10, wydanego w sprawie ze skargi tejże Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 stycznia 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad 2004 r. W wyroku tym NSA, odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego, wskazał, że zgodnie z § 6 pkt 1 art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 8, poz. 60 ze zm.) bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego zostaje zawieszony z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z akt sprawy wynika zaś, że postanowieniem z 18 grudnia 2009 r., nr [...], wszczęto dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe określone w art. 76 § 2 w związku z art. 6 § 2 Kodeksu karnego skarbowego, polegające na wprowadzeniu w błąd Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. przez spółkę "G." w złożonej w dniu 20 grudnia 2004 r. deklaracji dla podatku od towarów i usług według wzoru VAT-7 za listopad 2004 r., poprzez podanie danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym przez co narażono na nienależny zwrot podatku w kwocie 2.120 zł. Tym samym bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (nadwyżki podatku naliczonego nad należnym) za listopad 2004 r. został zawieszony. W ocenie NSA podnoszona przez autora skargi kasacyjnej okoliczność, że podatnik dowiedział się o wszczętym dochodzeniu w lutym 2010 r. nie ma tutaj znaczenia. Przepisy ustawy Ordynacja podatkowa odnoszące się do zawieszenia biegu terminu przedawnienia nie uzależniały w tym przypadku ziszczenia się omawianej przesłanki od faktu zawiadomienia podatnika. Pełnomocnik skarżącej Spółki pismem z dnia 16 października 2012 r., wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego powyższym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W ocenie autora skargi w sprawie doszło do naruszenia art. 208 § 1 oraz art. 70 § 1 i art. 59 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuwzględnienie faktu przedawnienia zobowiązania podatkowego dotyczącego zobowiązania podatkowego za listopad 2004 r. w związku z uznaniem przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt P 30/11, że przepis art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej jest niezgodny z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o wznowienie postępowania i uchylenie w całości zaskarżonych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, a także o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 stycznia 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 6 listopada 2009 r. i umorzenie postępowania. Niezależnie od tego wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów całego postępowania, łącznie z kosztami zastępstwa procesowego. Uzasadniając postawiony zarzut autor skargi wskazał, że podatnik nie otrzymał jakiejkolwiek informacji o wszczętym dochodzeniu. O tym fakcie dowiedział się dopiero w lutym 2010 r. W tych warunkach zobowiązanie podatkowe za listopad 2004 r. uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2009 r., w związku z czym postępowanie podatkowe winno zostać umorzone. Termin zapłaty podatku VAT za listopad 2004 r. upłynął z dniem 27 grudnia 2004 r., natomiast decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 11 stycznia 2010 r. wpłynęła do skarżącego w dniu 18 stycznia 2010 r., czyli po terminie przedawnienia. W ocenie autora skargi z powyższego jednoznacznie wynika, że zobowiązanie podatkowe skarżącego wygasło z dniem 31 grudnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie strona, opierając skargę o art. 272 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", wskazała na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 17 lipca 2012 r. wyroku o sygn. akt P 30/11, w którym zakwestionowano konstytucyjność przepisu art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r. do 31 sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał podkreślił, że zgodnie z art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Wszczęcie takiego postępowania następuje w drodze postanowienia, które nie jest ogłaszane lub doręczane podatnikowi, gdyż do momentu przedstawienia mu zarzutów nie jest on stroną toczącego się postępowania karnoskarbowego. Nie jest jemu również doręczane postanowienie o umorzeniu postępowania "w sprawie", a zatem, jeżeli nie zostaną mu przedstawione zarzuty, może on w ogóle nie dowiedzieć się o tym, że zostało wszczęte postępowanie "w sprawie", które spowodowało zawieszenie biegu terminu przedawnienia jego zobowiązania podatkowego. W rozpatrywanej sprawie, wbrew wywodom prezentowanym konsekwentnie przez organy podatkowe i zaaprobowanym następnie przez WSA w Szczecinie oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1629/10, okoliczność wskazująca, że podatnik dowiedział się o wszczętym przeciwko niemu dochodzeniu dopiero w lutym 2010 r. miała istotne znaczenie dla rozpatrywanej sprawy. Determinowała ona bowiem kwestię zawieszenia terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Skoro decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w S. została wydana w dniu 11 stycznia 2010 r., zaś skarżący dowiedział się o wszczętym przeciwko niemu dochodzeniu dopiero w lutym 2010 r., to w świetle wywodów Trybunału zawartych w wyroku z dnia z dnia 26 października 2011 r. należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana w warunkach przedawnienia zobowiązania podatkowego. Niekonstytucyjność podstawy prawnej orzeczeń sądów administracyjnych oraz rozstrzygnięć organów podatkowych obu instancji zapadłych w sprawie, przy nie budzącym wątpliwości stanie faktycznym sprawy, uzasadniało konieczność ich uchylenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 1 P.p.s.a.