II OZ 112/11

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 542/10 przywracającego termin do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi K. K. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego postanawia: oddalić zażalenie K. K. pismem z dnia 17 września 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego. Pismem z dnia 5 listopada 2010 r. Sąd wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie 2 egzemplarzy odpisów skargi oraz do uiszczenia wpisu sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący w dniu 16 listopada 2010 r. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia 4 stycznia 2011 r. złożył wniosek "o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy", wskazując, iż skarżący przebywa w zakładzie karnym i nie dysponuje żadnym odpisem skargi, a jej oryginał złożył w Sądzie. Podkreślił, że wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony zaledwie z jednodniowym uchybieniem 7-dniowego terminu na uzupełnienie braków formalnych. Wynikało to m.in. z okoliczności, że nie miał dostępu do stosownego formularza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 15/10, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przywrócił skarżącemu termin do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący uprawdopodobnił okoliczności wskazujące na brak jego winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W szczególności Sąd uwzględnił fakt, że skarżący jest pozbawiony wolności, a skargę w oryginale przesłał do Sądu. Jak sam wskazywał skarżący, nie dysponował on kopią skargi. M. M., pismem z dnia 19 stycznia 2011 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 stycznia 2011 r. zarzucając naruszenie art. 86 § 1 i art. 141 § 4 p.p.s.a. Uczestniczka postępowania wniosła o zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez odmowę przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, iż skarżący nie składał wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a jedynie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślono, iż uzasadnienie postanowienia jest zbyt lakoniczne, że nie da się z niego wywnioskować jakie fakty Sąd uznał za uprawdopodobniające przywrócenie terminu. Skarżący w piśmie z dnia 3 lutego 2011 r. wniósł o oddalenie zażalenia uczestniczki postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie do art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z przedmiotowym wnioskiem wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.) oraz dokonać czynności, której strona nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że pełnomocnik skarżącego w wystarczający sposób uprawdopodobnił brak winy skarżącego w niedopełnieniu w terminie przedmiotowej czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej ostatniej przesłanki należy mieć bowiem na uwadze obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie bez znaczenia pozostaje okoliczność pobytu skarżącego w zakładzie karnym. Niewątpliwie ma on bowiem ograniczone możliwości podejmowania czynności procesowych i nie dysponując odpisem skargi nie mógł przyjechać do siedziby Sądu celem sporządzenia tego odpisu. Można rozważać sytuację, w której skarżący w odpowiedzi na wezwanie mógł wystąpić do Sądu z pisemnym wnioskiem o sporządzenie wymaganego odpisu skargi. Należy mieć jednak na uwadze, że wniosek ten zgodnie z odrębnymi przepisami podlega opłacie kancelaryjnej, zaś skarżący w siedmiodniowym terminie do uzupełnienia braku formalnego skargi zwrócił się do Sądu z wnioskiem o zwolnienie go od wszelkich kosztów sądowych, albowiem nie posiada żadnych dochodów. Uznając zasadność tego wniosku referendarz sądowy postanowieniem z dnia 21 grudnia 2010 r. zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości. Okoliczność ta miała zatem miejsce już po upływie terminie do uzupełnienia braku formalnego skargi. Dodatkowo należy wskazać, iż pomimo błędnego nazwania wniosku z dnia 4 stycznia 2011 r., z jego treści wynikało, że skarżący wnosi o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.