IV SA/Wa 2068/10
WyrokWSA w Warszawie2010-12-28
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran, Agnieszka Góra – Błaszczykowska, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji położonej w otulinie parku narodowego, uzasadniona potencjalnym negatywnym wpływem na ekosystem i migrację zwierząt, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji w otulinie parku narodowego, uzasadniona zagrożeniem dla ekosystemu, migracji zwierząt i wartości przyrodniczych, jest zgodna z prawem. Organy uzgadniające, dysponując specjalistyczną wiedzą, mają prawo oceniać wpływ planowanej inwestycji na chroniony obszar, a ochrona parku narodowego i jego otuliny ma priorytetowe znaczenie.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. H. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i garażowo-inwentarskiego na działce położonej w otulinie Parku Narodowego. Dyrektor Parku Narodowego odmówił uzgodnienia projektu decyzji, wskazując na negatywny wpływ inwestycji na korytarz ekologiczny, migrację zwierząt oraz ekosystemy bagienne. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie Ministra, zarzucając naruszenie zasady proporcjonalności i przekroczenie kompetencji organów.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra – Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi W. H. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy - oddala skargę -
Minister Środowiska, zwany dalej Ministrem, postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] Parku Narodowego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego, budynku garażowo-inwentarskiego w zabudowie zagrodowej, na terenie nieruchomości, obejmującej część działki o nr ewid. [...] położonej w miejscowości T. gmina D., w otulinie [...] Parku Narodowego (dalej WPN) i przylegającej do granicy WPN, zgodnie z wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. i jego modyfikacją w dniu [...] kwietnia 2009 r., złożonym przez W. H.
Minister wyjaśnił, że pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. Wójt Gminy D. zwrócił się do Dyrektora WPN o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego oraz budynku garażowo-inwentarskiego w zabudowie zagrodowej, na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości T. gmina D. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor WPN postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r. odmówił uzgodnienia.
Jak ustalił organ pierwszej instancji, działka numer ewidencyjny [...] położona jest w całości w otulinie WPN, w zlewni i geo-ekosystemie Jeziora T., na terenie użytkowanym rolniczo niezabudowanym, o charakterze otwartym. Od strony północnej przedmiotowa działka przylega do rowu melioracyjnego (działka nr [...]), a od strony południowej graniczy z drogą gminną (działka nr [...]) biegnącą wzdłuż granicy WPN. Za drogą rozciąga się ekosystem leśny, a za nim łąka trzęślicowa. Od strony wschodniej działka nr [...] graniczy z działką nr [...] (grunty orne kl. IVa), a od strony zachodniej z działką nr [...] (grunty orne kl. IVa). Działka nr [...] znajduje się w odległości 700-1000 m od projektowanej drogi ekspresowej [...] i planowanego przejścia dla zwierząt dużych i wraz z otaczającymi gruntami stanowi projektowany korytarz ekologiczny o znaczeniu lokalnym, symbol "2L" W. – [...] Bagno. [...] Bagno to enklawa stanowiąca obszar ochrony ścisłej, najbliższe zabudowania od projektowanej inwestycji to miejscowość J. (ok. 900m) oraz miejscowość T. (ok. 1400m).
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
Na dowód, że przedmiotowy obszar spełnia rolę korytarza ekologicznego w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm., dalej ustawa o ochronie przyrody), organ przytoczył wyniki inwentaryzacji zwierzyny z dnia [...] lutego 2009 r. przeprowadzonej na terenie sąsiadujących kompleksów [...] Bagno i W. Ograniczając się jedynie do zwierzyny grubej, reprezentowanej przez gatunki parzystokopytne łącznie w obu kompleksach, stwierdzono 42 jelenie, 98 saren i 74 dziki. Jednocześnie sporządzono dokumentację fotograficzną obrazującą, że migracja zwierzyny między wspomnianymi kompleksami odbywa się przez teren działki nr [...] i najbliższego sąsiedztwa.
Dyrektor WPN stwierdził, że z przyrodniczego punktu widzenia droga gruntowa (działka nr [...]) o szerokości 4m nie stanowi buforu między terenem planowanej inwestycji a obszarem WPN. Droga ta jest wykorzystywana sporadycznie, jedynie w sezonie prac polowych i nie spełnia wymogów drogi publicznej. Intensyfikacja ruchu na tej drodze, związana z zasiedleniem działki [...] zmieni charakter terenu i zmusi znaczną ilość zwierząt do przeniesienia się w inne miejsca. Dotyczy to również dużej ilości ptaków podlegających ochronie ścisłej na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. Nr 220 poz. 2237), tj.: dzięciołów, sikor, pokrzewki, piegży, trznadla, świergotka łąkowego, drozda śpiewaka, kosa, zięby, sójki i jemiołuszki, których miejsca gniazdowania oraz żerowania były stwierdzone na przedmiotowym obszarze lub jego bezpośredniej bliskości. Pola, na których ma być realizowana inwestycja, są również miejscem odpoczynku licznych gatunków migrujących takich jak gęsi, kaczki, czajki i gołębie grzywacze.
Na terenie uroczyska [...] Bagno, stanowiącego enklawę WPN, będącego jednocześnie częścią Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk Natura 2000 "Ostoja [...]" [...] i Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków "Ostoja [...]" [...], bytują następujące gatunki wymienione w Załączniku 1 Dyrektywy Ptasiej (Dyrektywa 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikich ptaków: żuraw, błotniak stawowy, kania ruda, dzięcioły.
Według organu pierwszej instancji zabudowa siedliskowa na tym terenie zagraża stabilności populacji bytujących tam gatunków jak i stabilności całego ekosystemu. Z rozeznania terenowego organu wynika, że wielu właścicieli gruntów byłoby zainteresowanych zmianą sposobu użytkowania gruntów w kierunku umożliwienia ich zabudowy. Jakakolwiek zabudowa w tym obszarze pociąga za sobą rozbudowę całej
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
infrastruktury: wodociągów, kanalizacji, gazociągów, czy choćby napowietrznych linii
energetycznych.
Dyrektor WPN przywołał ponadto zapisy w Planie Ochrony WPN na lata 1998 -2017, który jakkolwiek ze względów formalnych przestał obowiązywać, to jest ciągle aktualny merytorycznie. Organ pierwszej instancji wskazał na opisaną w planie konieczność zapewnienia możliwości przemieszczania się zwierzyny m.in. poprzez zabezpieczenie drożności korytarza ekologicznego na terenie planowanej inwestycji. W ramach projektu Planu Ochrony dla WPN z 2006 r., na terenie Parku wyznaczono korytarze ekologiczne o znaczeniu krajowym, regionalnym i lokalnym. Dyrektor stwierdził, że efektywność przejścia dla zwierzyny planowanego nad trasą [...] zależy od drożności korytarza ekologicznego, przebiegającego przez teren objęty przedmiotowym uzgodnieniem. Obszar, na którym planowana jest przedmiotowa inwestycja, jest w rozeznaniu organu jedynym terenem, po którym może migrować zwierzyna z WPN. W opinii organu uzgadniającego, zabudowa korytarza ekologicznego w miejscu, gdzie planowana jest inwestycja, pogorszy jego funkcjonalność lub całkowicie pozbawi go funkcji, którym ma służyć. Wybudowanie budynków mieszkalnych i garażowo-inwentarskich w niezabudowanym terenie otuliny WPN, o kluczowej roli łącznika ekologicznego, godzi w interes ochrony przyrody, a zatem i w interes społeczny.
Organ pierwszej instancji podniósł ponadto, że w uzgadnianym projekcie warunków zabudowy przewiduje się odprowadzanie ścieków do zbiornika bezodpływowego, a źródło dostaw wody określono jako ujęcie indywidualne. W ocenie organu stanowi to jaskrawy przykład lekceważenia zagrożeń stwarzanych takim rozwiązaniem gospodarki wodno-ściekowej dla pobliskich unikalnych ekosystemów bagiennych, które objęto najwyższymi prawnymi formami ochrony, a o których przetrwaniu decyduje ilość i jakość wody gruntowej w obszarze zlewni.
Dyrektor WPN wskazał dodatkowo na jeszcze jeden aspekt związany z przedmiotowym projektem. Uzgodnienie inwestycji na działce nr [...] pociąga za sobą rozbudowę drogi gminnej o nr ewid. [...]. Wynika to z pism Wójta Gminy D. z dnia [...] listopada 2007 r. i [...] maja 2009 r., w których stwierdza się, iż do spełnienia wymogów, przewidzianych dla drogi publicznej, konieczne jest poszerzenie drogi i uzyskanie zgody zarządcy drogi na jej użytkowanie. W opinii organu "upublicznienie" drogi nr ewid. [...], biegnącej w bezpośrednim sąsiedztwie Obszaru Ochrony Ścisłej [...] Bagno podwyższa istotnie negatywne oddziaływanie przedmiotowej inwestycji na cele ochrony, dla których utworzono WPN.
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
Dyrektor WPN przywołał również wnioski z opracowania na temat lokalizacji zabudowy zagrodowo-siedliskowej we wsi T. dla działki o nr ewid. [...] (po podziale: [...] i [...]), wykonanego na zlecenie organu uzgadniającego przez [...] K. K., biegłego Wojewody [...], eksperta [...]: rozpoczęta na analizowanym terenie urbanizacja pogłębi dalszą izolację WPN w przestrzeni regionu, a niezabudowanie ostatnich już terenów otwartych wokół Parku umożliwi jego dalszą ochronę. Z tych względów lokalizacja jakichkolwiek inwestycji na działce [...] (po podziale [...] i [...]) i działkach sąsiednich nie może mieć miejsca.
Podsumowując Dyrektor WPN podniósł, iż całościowa analiza danych przyrodniczych i materiałów kartograficznych przedmiotowego obszaru wskazuje, iż nie ma możliwości realizacji planowanej inwestycji w sposób, który nie ograniczałby migracji zwierząt i nie wpływał negatywnie na faunę i florę enklawy WPN - Obszaru Ochrony Ścisłej [...] Bagno. Zgodnie z art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, otulina jest strefą ochronną, graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi, wynikającymi z działalności człowieka, a przedmiotowa inwestycja, zaplanowana w otulinie WPN niesie ze sobą zagrożenia dla wartości, dla których Park został utworzony. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ww. ustawy zabrania się podejmowania działań, mogących w znaczący sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w znaczący sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Co prawda w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody bezwzględny zakaz budowy obiektów i urządzeń innych niż służące celom parku dotyczy tylko terenu parku, to zgodnie z określeniem otuliny podanym w art. 5 pkt 14 ustawy, niedopuszczalna jest również budowa obiektów i urządzeń w otulinie parku, jeśli miałoby to zagrażać ekosystemom parku i chronionym na jego obszarze wartościom.
Po rozpatrzeniu zażalenia W. H., Minister postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora WPN z dnia [...] czerwca 2009 r.
Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, Dyrektor WPN ma prawo i obowiązek przeciwdziałać niepożądanym i szkodliwym dla chronionego obszaru zmianom walorów przyrodniczych i krajobrazowych na terenie otuliny. Inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy zagraża tym walorom
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
w następujących aspektach: 1. zmniejszenie powierzchni biologicznie czynnej; 2. zmniejszenie różnorodności biologicznej obszaru objętego zabudową i zagospodarowaniem siedliska; 3. zmniejszenie obszaru siedlisk dostępnych dla chronionych gatunków ptaków związanych z terenami otwartymi; 4. obciążenie krajobrazu dodatkowymi elementami infrastruktury tj.: linie energetyczne, zbiorniki na nieczystości, utwardzone dojazdy i powierzchnie podwórza, ogrodzenia posesji; 5. rozczłonkowanie obszaru terenów otwartych; 6. zmiany w stosunkach wodnych obszaru zasilania w wodę OOŚ (Obszaru Ochrony Ścisłej) "[...] Bagno" poprzez sczerpywanie wody przez ujęcie indywidualne i zagrożenie obniżenia poziomu wód gruntowych, 7. wprowadzenie zagrożenia zanieczyszczenia wód gruntowych zasilających OOŚ poprzez zastosowanie prymitywnego systemu gospodarki ściekowej; 8. zwiększenie emisji zanieczyszczeń powietrza spalinami z systemu CO. i samochodowymi; 9. wprowadzenie niepokoju hałasem, zwiększonym ruchem dojazdowym i penetracją otoczenia
Minister uznał, że Dyrektor WPN wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko względem przedmiotowej inwestycji. W sposób logiczny i jasny wyjaśnił liczne aspekty oddziaływania planowanej inwestycji na przyrodę WPN, popierając swoje stanowisko ustaleniami kolejnych wizji lokalnych, analizą przyrodniczą wykonaną na użytek przedmiotowego postępowania przez powołaną w tym celu komisję oraz opinią ekspercką [...] K. K.
Minister wskazał, że jakkolwiek art. 6 ust 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowi, że: "każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich", to w jego opinii postanowienie Dyrektora WPN z dnia [...] czerwca 2009 r. nie narusza gwarantowanego powyższym przepisem prawa, ponieważ: 1. obszar na którym leży działka nie posiada ważnego planu zagospodarowania przestrzennego; 2. uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy przedmiotowej działki naruszyłoby chroniony prawem interes publiczny, bo takim właśnie jest ochrona zagrożonych wyginięciem gatunków roślin i zwierząt lub siedlisk przyrody, na terenie parku narodowego, zgodnie z art. 6 pkt 9b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.).
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
W ocenie organu odwoławczego przedmiotowa inwestycja posiada większość cech zidentyfikowanych jako zagrożenia dla chronionego obszaru, będącego miejscem planowanej lokalizacji. Zasiedlenie działki nr [...] niezaprzeczalnie prowadzi do zwiększonej penetracji siedlisk. Opisane zjawisko jest udziałem samych mieszkańców, ich gości, interesantów, oferentów usług oraz zwierząt domowych (psy, koty i inne). Zwiększa się przy tym ruch pojazdów mechanicznych, będących ważnym czynnikiem śmiertelności płazów, gadów i innych zwierząt. Pojazdy jak i budynek mieszkalny przyczyniają się do podniesienia emisji hałasu wprowadzając dodatkowy element niepokoju na tym terenie, który pełni rolę lęgowej ostoi szeregu gatunków ptaków. Niezwykle istotny jest problem zanieczyszczeń przedmiotowego obszaru. Emisja spalin samochodowych, spaliny z systemu grzewczego, środki ochrony roślin, nawozy mineralne i organiczne używane w ogrodzie, detergenty używane do mycia samochodu, wycieki oleju samochodowego lub paliwa, zwiększenie potencjalnego zagrożenia wyciekiem ścieków bytowych są nieodzownymi konsekwencjami założenia siedliska mieszkalnego, a ich istnienie w bezpośredniej bliskości OOŚ "[...] Bagno" jest nie do zaakceptowania z punktu widzenia interesu ochrony jego czystości.
Skargę na postanowienie Ministra z dnia [...] września 2010 r. wniósł W. H., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie zasady proporcjonalności wyrażonej w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wniósł o uchylenie postanowień organu pierwszej i drugiej instancji.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie należy do kompetencji Dyrektora WPN wprowadzanie ograniczeń zabudowy danego terenu na przyszłość, bowiem kompetencja taka przysługuje organom gminy jako tzw. władztwo planistyczne. Ponadto, sama okoliczność, że działka inwestora leży w całości w otulinie WPN nie ma żadnego znaczenia prawnego. W otulinie parku narodowego można bowiem wprowadzić jedynie zakaz w postaci strefy ochronnej zwierząt łownych (art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przyrody). Na temat innych zakazów obowiązujących w otulinie parku narodowego ustawa milczy. Stwierdzony i niekwestionowany fakt, że spotyka się tam różne gatunki pospolitego ptactwa, nie może uzasadniać odmowy ustalenia warunków zabudowy dla pojedynczego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując \y stanowisko zawarte w postanowieniu z dnia [...] września 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga musiała zostać oddalona, albowiem zaskarżone postanowienie jest prawidłowe. Na wstępie podnieść należy, że konieczność uzgadniania decyzji z dyrektorem parku narodowego, w przypadku gdy planowana inwestycja znajduje się na obszarze położonych w granicach parku i jego otuliny, wynika z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w zw. z art. 53 ust.4 pkt 7) tej ustawy. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji istnieje obowiązek uzgodnienia tej decyzji m.in. z dyrektorem parku narodowego - w odniesieniu do obszarów położonych w granicach parku i jego otuliny.
Uzgodnienie, dokonywane w trybie art. 106 Kpa, jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ administracji, mający wydać decyzję w postępowaniu głównym. Organ uzgadniający ocenia jedynie projekt decyzji i będzie to najczęściej organ właściwy w sprawach będących przedmiotem uzgodnienia, a zatem wyspecjalizowany, stąd też do jego właściwości przechodzi kontrola zgodności zamierzenia inwestycyjnego z daną regulacją materialnego prawa administracyjnego. Organ uzgadniający nie może wyjść przy tym poza ustawowo określony zakres uzgodnienia, a oceny dokonuje z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulującego daną kwestię (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne, Komentarz, red. prof. Zygmunt Niewiadomski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2006, str. 425).
W ocenie Sądu organom prowadzącym postępowanie nie można zarzucić naruszenia przepisów regulujących postępowanie administracyjne, określonych w Kpa, czy też przepisów prawa materialnego mających w tej sprawie zastosowanie. W tym
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
stanie rzeczy nie można uznać, że kontrolowane rozstrzygnięcia organów obu instancji
mają charakter dowolny.
Zdaniem Sądu, organy orzekające w zakresie uzgodnień, są to organy zatrudniające osoby z odpowiednią wiedzą w dziedzinie ochrony obszarów, położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny, i z mocy prawa dbające o zachowanie ich substancji. Jakkolwiek ciężar zebrania materiału dowodowego spoczywa na organie administracji publicznej to jednak uczestnicy postępowania mają prawo składania raportów, wyjaśnień, opinii, itp. mogących mieć wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. Nie można także stwierdzić, że organ odwoławczy nie odniósł się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu od postanowienia organu I instancji. W ocenie Sądu Minister choć syntetycznie, to jednak odniósł się do wszystkich podnoszonych zarzutów.
Niezwykle istotną kwestią wynikającą z przepisów Kpa - konkretnie art. 19 i 20 Kpa jest obowiązek przestrzegania przez organy swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Oznacza to, że organ może decydować jedynie w kwestii, które na podstawie przepisów prawa administracyjnego materialnego upoważniają go, względnie zobowiązują, do rozstrzygania wymienionych w tych przepisach spraw indywidualnych w formie decyzji. Przepisy prawa ustrojowego określające zadania, które organ powinien wykonywać lub wyznaczające zakres problematyki, którą organ powinien się zajmować, nie ustanawiają właściwości rzeczowej organu w rozumieniu art. 20 Kpa. W niniejszej sprawie organy mogły więc decydować o tym jedynie, czy planowane przedsięwzięcie nie narusza wartości istotnych dla parku narodowego i jego otuliny, z uwagi na usytuowanie planowanej inwestycji na obszarze objętym ochroną.
Postępowanie uzgodnieniowe jest bowiem postępowaniem wpadkowym w sprawie dotyczącej warunków zabudowy. Ograny uzgadniające nie mogą naruszać swojej właściwości i zajmować stanowiska w kwestiach, pozostających w kompetencji organu administracji, wydającego decyzje o warunkach zabudowy (patrz na ten temat wyrok NSA z dnia 2 czerwca 1998 r. sygn. IV SA/Wa 767/98, ONSA-OZ 2000/1/29).
Organy orzekające w sprawie, jako podmioty wyspecjalizowane w kwestii ochrony parków narodowych i ich otulin, negatywnie zaopiniowały planowaną inwestycję stwierdzając (m.in.), że jej realizacja zagrozi stabilności ekosystemów i całkowicie zmieni charakter terenu, w tym jego wartości krajobrazowe. Wybudowanie na tym terenie jakiegokolwiek budynku zapoczątkuje starania innych osób o uzyskanie pozwolenia na budowę na zasadzie sąsiedztwa. Nie ma więc racji skarżący pisząc, że "organ musi ograniczyć się do istniejącego stanu rzeczy, a nie jest władny do
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
wybiegania w potencjalną możliwość zapoczątkowania (...) zabudowania obszaru w przyszłości". Otóż zdaniem Sądu właśnie po to ustawodawca wprowadził instytucję uzgodnień, aby wyspecjalizowane organy mogły zaprezentować własne poglądy, oparte o specjalistyczną wiedzę i doświadczenie zawodowe pozwalające - w sprawie niniejszej- również na projektowanie skutków faktycznych określonych działań organów administracji. Nie tylko organ, ale każdy podmiot prawa, dokonujący jakiejkolwiek czynności prawnej, musi projektować i przewidywać również jej przyszłe skutki. Brak przewidywania skutków prawnych stanowi jedną z największych bolączek i wad czynności organów stosujących jak i stanowiących prawo. Zatem ten "zarzut" skarżącego wobec organu w istocie jest dowodem na prawidłowość działania organów uzgadniających i w ocenie Sądu stanowi pochwałę organu, świadcząc o rzeczywistym zaangażowaniu organu w ochronę parku narodowego.
Nie jest też trafny zarzut skargi, że nie leży w zakresie kompetencji organu wprowadzanie ograniczeń zabudowy danego terenu na przyszłość, gdyż organ uzgadniający w ogóle nie posiada takich uprawnień. O charakterze prawnym uzgodnień Sąd wypowiedział się wyżej, a w tym miejscu podkreślić tylko trzeba, że organy uzgadniające nie mogą wprowadzać żadnych ograniczeń zabudowy terenu, lecz tylko wypowiadają się na tematy, na które posiadają wiedzę specjalistyczną. Zarzut dotyczący ochrony własności nie może być rozpoznawany na tym etapie postępowania, idącego tylko postępowaniem uzgodnieniowym.
W ocenie Sądu sformułowania użyte w uzasadnieniach postanowień świadczą o tym, że organy orzekające w sprawie wzięły pod uwagę wszystkie aspekty, dotyczące ochrony parków narodowych i ich otulin i słusznie odmówiły uzgodnienia projektowanej inwestycji, mając na uwadze ochronę [...] Parku Narodowego.
W ocenie Sądu ochrona parku narodowego i jego otuliny powinna mieć priorytetowe znaczenie, co w sprawie niniejszej oznacza, iż nie można prowadzić na obszarze objętym ochroną planowanej przez skarżącego inwestycji.
Całkowicie bezzasadny jest zarzut skargi, iż w ustawodawca milczy na tematów zakazów, obowiązujących w otulinie, "za wyjątkiem zakazu w postaci strefy ochronnej zwierząt łownych", o którym mowa w art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o ochronie przyrody. Otóż art.5 pkt 14) ustawy o ochronie przyrody zawiera definicję legalną słowa "otulina", określając ją jako "strefę ochronną graniczącą z formą ochrony przyrody i wyznaczoną indywidualnie dla formy ochrony przyrody w celu zabezpieczenia przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka". Treść tej definicji wskazuje, że skoro otulina ma "zabezpieczać przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z
Sygn. akt IV SA/Wa 2068/10
działalności człowieka", to zakazane są czynności, stanowiące zarówno bezpośrednie jak i pośrednie zagrożenie dla tej otuliny. To, że zdaniem skarżącego "ptactwo, o jakim mowa w postanowieniach obydwu organów administracji (...) występuje wszędzie", nie oznacza, że można je niszczyć, poczynając właśnie od miejsca planowanej przez skarżącego inwestycji, leżącego - bezspornie- w otulinie parku narodowego.
Nie ma racji pełnomocnik skarżącego twierdząc na rozprawie, że ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. 2003, poz.80, nr 717 ze zm.) nie przewiduje uzgodnienia projektu decyzji, w związku z czym mylnie został oznaczony przedmiot sprawy. Otóż zgodnie z art. 60 ust. 1 tej ustawy, decyzję o warunkach zabudowy wydaje, z zastrzeżeniem ust. 3, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4, i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Zatem organom uzgadniającym przesyła się - jeszcze nie- decyzję, ale jej projekt, o którym mowa w ust.4 art. 60. W jego treści ustawodawca literalnie użył słowa "projekt". Przepis art.60 ust. 4 brzmi bowiem: "sporządzenie projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy powierza się osobie wpisanej na listę izby samorządu zawodowego urbanistów albo architektów". Następnie, art.53 ust.4 ustawy stanowi, że decyzje, o których mowa w art. 51 ust. 1, wydaje się po uzgodnieniu. Zatem łączna analiza treści cytowanych przepisów musi prowadzić do wniosku, że uzgodnieniu podlegają projekty decyzji. Wydanie decyzji następuje dopiero po uzgodnieniu.
Również pozostałe zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, jako nie mające oparcia w treści zaskarżonych postanowień ani w materiale dowodowym, zgromadzonym w sprawie.
Reasumując należy stwierdzić, że Sąd, dokonując kontroli kwestionowanego rozstrzygnięcia nie dopatrzył się, aby stanowisko organów orzekających w sprawie przekroczyło granice uznania administracyjnego lub miało charakter arbitralny czy dowolny, lub też by organy orzekające w sprawie przekroczyły swoją kompetencję rzeczową. Organy obu instancji swe rozstrzygnięcia poparły racjonalnymi wnioskami, odnosząc się przy tym do podnoszonych zarzutów.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło