V SA/Wa 1244/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Protokolant ref. staż. - Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2011r. sprawy ze skargi T. G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia... marca 2010 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania; oddala skargę. T. G. – prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] stycznia 2010 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego wydał decyzję nr [...], którą to decyzją nałożył na Skarżącego karę z tytułu wnioskowania o refundację wyższą od refundacji stosowanej, w łącznej kwocie [...] zł. Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 05.02.2010 r. W decyzji Skarżący został pouczony o przysługującym mu, na podstawie art. 127 i 129 Kpa, prawie do wniesienia odwołania od powyższej decyzji do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oraz o treści art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą (Dz. U. Nr 97, poz. 963, z późn. zm.), iż termin do wniesienia odwołania uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem odwołanie wpłynie do Agencji Rynku Rolnego. Odwołanie Skarżącego od wymienionej powyższej decyzji Prezesa ARR wpłynęło do Agencji Rynku Rolnego w dniu 23.02.2010 r., tj. po terminie do złożenia odwołania. Prezes ARR przekazał odwołanie Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 26.02.2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, biorąc pod uwagę przepisy art. 129 § 2 Kpa oraz art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą, uznał że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu, który w niniejszej sprawie zgodnie z ww. przepisami upłynął w dniu 19.02.2010 r. Organ odwoławczy, mając powyższe na względzie zgodnie z treścią art. 134 kpa, wydał w dniu [...].03.2010 r. postanowienie nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezesa ARR z dnia [...].01.2010 r. nr [...]dotyczącej nałożenia kary w wysokości [...] zł z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana. W uzasadnieniu postanowienia wskazał na przepisy regulujące kwestię terminu składania pism w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych dotyczących obrotu towarowego z zagranicą, tj. art. 129 Kpa i art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą. Wyjaśnił również, że art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą wyłącza zastosowanie instytucji przywrócenia terminu (art. 58-60 Kpa), w związku z tym postanowienie jest ostateczne. Postanowienie to zostało doręczone Skarżącemu w dniu 24 marca 2010 r. Pismem z dnia 23 kwietnia 2010 r. Skarżący złożył skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniu zarzucił: 1) naruszenie art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie art. 57§5 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie. Wskazał, iż ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą w art. 39a pkt. 1 przewiduje jedynie możliwość nakładania kar na importerów nasion konopi i nie reguluje kwestii nadawania i egzekwowania innych kar administracyjnych, w szczególności opartych na odrębnych aktach prawnych, a w konsekwencji nie znajduje ona zastosowania w kwestii odwołania od decyzji nakładającej taką karę jaka znalazła zastosowanie w niniejszej sprawie. W tym zakresie jak podnosi odpowiednie zastosowanie powinna mieć ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o Agencja Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, która w art. 11 pkt. 5 lit. e. określa, iż Agencja Rynku Rolnego administruje obrotem z zagranicą towarami rolnymi w ramach Wspólnej Polityki Rolnej oraz towarami przetworzonymi nieobjętymi załącznikiem I do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (towary z grupy non-aneks I), w szczególności przez nakładanie i egzekwowanie kar administracyjnych. Ustawa ta wskazuje, iż do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Nie został zatem wyłączony art. 57 § 5 kpa, zgodnie z którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że nie są one zasadne. Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą zgodnie z treścią art. 1, określa zasady administrowania obrotem towarami z zagranicą oraz, w zakresie uzupełniającym przepisy prawa wspólnotowego, obrót towarami z krajami trzecimi dokonywany na podstawie przepisów tego prawa. Od dnia 1 maja 2004 r. obowiązują w Polsce wprost przepisy prawa wspólnotowego szczegółowo regulujące zasady stosowania systemu przyznawania refundacji wywozowych do produktów rolnych. Aktualnie kwestie te regulują rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE), nr 3448/93 w odniesieniu do systemu przyznawania refundacji wywozowych dla niektórych produktów rolnych wywożonych w postaci towarów nieobjętych załącznikiem I do Traktatu oraz kryteriów dla ustalenia wysokości kwot takich refundacji (Dz. U. L 172 z 5.7.2005, str. 24—75, z późn. zm.) i nr 612/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U. L 186 zł 7.7.2009, str. 1—58, z późn. zm.). W prawie wspólnotowym określonych zostało szereg działań administracyjnych mających na celu sprawdzenie czy obrót towarami rolnymi realizowany jest zgodnie z wymogami prawa. Szczególna kontrola administracyjna dotyczy wywozu dokonywanego z pomocą środków wspólnotowych, tj. z refundacją wywozową. Przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009 ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych określają warunki, których spełnienie warunkuje nabycie uprawnienia do refundacji. Rozporządzenie to nakazuje również organom administracji odpowiedzialnym za prawidłowe stosowanie prawa wspólnotowego stosowanie sankcji (kar) administracyjnych w przypadku nieprzestrzegania przez eksporterów reguł wspólnotowych. Reguły te przewidują bowiem przyznanie refundacji wywozowych w oparciu o obiektywne kryteria odnoszące się w szczególności do ilości, rodzaju i cech (jakościowych) wywożonego towaru, o czym stanowi motyw 57 preambuły ww. rozporządzenia. Administrowanie obrotem towarami rolnymi z zagranicą obejmuje zatem działania związane m.in. z wydawaniem pozwoleń na przywóz i wywóz produktów rolnych, dotyczących rozliczenia wykonania udzielonych pozwoleń oraz naliczenia i wypłaty refundacji wywozowych, jak również nakładania i egzekwowania kar administracyjnych określonych w przepisach prawa wspólnotowego. Tym samym nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącego, że art. 39a ustawy o administrowaniu obrotem z zagranicą wskazuje jedynie na możliwość nakładania kar na importerów nasion konopi i nie reguluje kwestii nadawania i egzekwowania innych kar. Postępowania w zakresie administrowania obrotem z zagranicą towarami rolnymi prowadzi, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1702, z późn. zm.), Agencja Rynku Rolnego. Art. 7 ust. 1 tejże ustawy wskazuje, iż "do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji przez dyrektorów oddziałów terenowych oraz Prezesa Agencji, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Nie został natomiast wyłączony art. 57 § 5 Kpa, zgodnie którym termin uważa się za zachowany, jeżeli przed upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Jednakże art. 7 stanowi również, że “jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej ‘...". W niniejszej sprawie przepisami odrębnymi są m.in. przepisy ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą i one to mają zastosowanie wraz z zastrzeżeniami z niej wynikającymi. Zgodnie z art. 4 tej ustawy "Z zastrzeżeniem warunków i zasad określonych w przepisach prawa wspólnotowego, w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 10, art. 57 § 5, art. 58- 60, art. 75, art. 76 § 2 i 3, art. 77 § 2-4, art. 78-88 oraz art. 97-103". Tym samym art. 4 w/pow utawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą ustawy ma zastosowanie do wszystkich spraw dotyczących administrowania obrotem z zagranicą towarami rolnymi, w tym także do odwołań od decyzji Prezesa ARR wydanych w tym zakresie. Odwołanie Skarżącego dotyczyło decyzji Prezesa ARR z dnia [...].01.2010 r. Nr [...] nakładającej karę w wysokości [...] zł tytułem wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana, a więc niewątpliwie sprawy dotyczącej obrotu towarowego z zagranicą rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym przy jej rozstrzyganiu ma zastosowanie m.in. ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą w tym przepis art. 4 tej ustawy dotyczący m.in. terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. A zatem należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, iż w świetle obowiązującego stanu prawnego należy uznać, że zarzut naruszenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą przez bledną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie jest bezzasadny. W mniejszej sprawie Skarżący otrzymał decyzję organu l instancji w dniu 5 lutego 2010 r., a pismo stanowiące odwołanie sporządził 19 lutego 2010 r. Pismo to wpłynęło do ARR w dniu 23 lutego 2010 ., a więc zgodnie z art. 4 ustawy o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą wyłączającym stosowanie art. 57 § 5 Kpa, miało to miejsce po upływie terminu do jego wniesienia wynikającego z art. 129 § 2 Kpa. Zgodnie z art. 129 Kpa i art. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o administrowaniu obrotem towarowym z zagranicą termin ten upłynął w dniu 19 lutego 2010 r. Okoliczność wniesienia przez stronę odwołania po terminie nakłada na organ II instancji obowiązek wydania postanowienia zgodnego z treścią art. 134 Kpa tj. stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stosując się do obowiązujących przepisów postępowania administracyjnego wydał takie postanowienie w dniu [...] marca 2010 r. Tym samym należy stwierdzić, iż bezpodstawny jest również zarzut naruszenia art. 57 § 5 Kpa, poprzez jego niezastosowanie. W związku z powyższym, stwierdzając, że zarówno przeprowadzone postępowanie administracyjne jak i wydane postanowienie są prawidłowe - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ("DzU" Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.