II FZ 815/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 października 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 796/10 pozostawiające bez rozpoznania wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 13 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 27 października 2011 r. w sprawie o sygn. I SA/Ol 796/10 przewodniczący Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie pozostawił bez rozpoznania wniosek Z.K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że pismem z dnia 15 września 2011 r. skarżący złożył wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie od rozpoznawania sprawy. Zarządzeniem przewodniczącego z dnia 16 września 2011 r., (doręczonym skarżącemu w dniu 19 września 2011 r.), wezwano go do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez wskazanie z imienia i nazwiska każdej z osób, której wniosek dotyczy oraz przytoczenie w stosunku do każdej z nich uprawdopodobnionej przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz. U. Nr 153,poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W piśmie z dnia 11 października 2011 r. skarżący podtrzymał złożony wniosek, formułując dodatkowo szereg ogólnikowych twierdzeń o braku zaufania do Sądu. . Na powyższe zarządzenie Z.K. wniósł zażalenie. Zaskarżając je w całości zarzucił mu między innymi "skandaliczne i zależne pozostawienie bez rozpoznania wniosku o wyłączenie zależnego Sądu". Wskazał także, że zarządzenie to narusza prawa zagwarantowane mu przez Konstytucję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, mającą zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania na niego jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania orzeczenia określonej treści. Sędzia sądu administracyjnego podlega wyłączeniu z mocy ustawy w przypadkach określonych w art. 18 § 1 p.p.s.a., to jest w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Sędzia jest także wyłączony od orzekania w sprawach, w których brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania- co do tej skargi (art. 18 § 3 p.p.s.a.) oraz (od 19 września 2009 r.) jeżeli brał udział w postępowaniu sądowym w sprawie skargi na decyzję, nie może orzekać w postępowaniu sądowym dotyczącym tej samej sprawy po wznowieniu postępowaniu administracyjnego ( art. 18 § 4 p.p.s.a.).W tym przypadku wyłączenie sędziego następuje z mocy prawa, bez konieczności wnioskowania przez stronę o jego wykluczenie. Ustawodawca przewidział również możliwość wyłączenia sędziego w tych przypadkach, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.). Wniosek strony winien spełniać wymogi pisma w postępowaniu sądowym oraz wskazywać personalia sędziego, przyczyny uzasadniające jego wyłączenie oraz wskazywać okoliczności uprawdopodobniające ich istnienie (art. 20 § 1 i art. 46 p.p.s.a., por. też postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt I OZ 674/08, opubl. w Lex pod nr 493831, z 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 241/08, opubl. w Lex pod nr 479290, z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt I OZ 649/07, opubl. w Lex pod nr 360333). Ustawa przewiduje bowiem możliwość wyłączenia konkretnego sędziego z przyczyn wiążących się z jego osobą. Niewskazanie sędziego z imienia i nazwiska oraz niewyjawienie przyczyn wyłączenia czyni niemożliwym rozpoznanie wniosku. Nie można bowiem w takim przypadku stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie jako istnienie okoliczności, która w odniesieniu do konkretnej osoby mogłaby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. Brak tych danych uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. W tym przypadku wniosek skarżącego ograniczał się do stwierdzenia: "wnoszę o wyłączenie Sądu Administracyjnego Wojewódzkiego w Olsztynie od prowadzenia sprawy z uwagi na fakt braku zaufania do Sądu". Wskazany w nim powód wyłączenia nie odpowiada żadnej z przesłanek, wymienionych w art. 18 § 1, § 3 i § 4 p.p.s.a. Nie było więc podstaw do wyłączenia sędziów z mocy ustawy. Pismo strony należało zaś, jak prawidłowo uczynił to przewodniczący, potraktować jako wniosek, o którym mowa w art. 20 § 1 p.p.s.a. Ponieważ nie zawierał on wszelkich niezbędnych danych, pozwalających na nadanie mu dalszego biegu, prawidłowo, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a. stronę skarżącą wezwano do uzupełnienia braków pisma, wskazując sposób wykonania zarządzenia, termin i pouczając o skutku niezastosowania się do wezwania. Strona skarżąca nie zastosowała się do wezwania w ustawowym terminie. Zasadnie więc pozostawiono jej wniosek bez rozpoznania, taki bowiem skutek przewiduje art. 49 § 2 p.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. zażalenie należało oddalić