V SA/Wa 1302/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Małgorzata Rysz, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 01 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie: uznania za bezzasadne zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. ([...]) Dyrektor Izby Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]. Swoje rozstrzygnięcie oparł na następujących ustaleniach i rozważaniach: Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] w dniu [...] sierpnia 2002 r. wystawił wobec Z. B. m.in. tytuł wykonawczy o numerze [...] którym objął zaległości z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego za miesiąc kwiecień 2002 r. Klauzula wykonalności temu tytułowi nadana została w dniu 12 listopada 2002 r. W dniu 15 listopada 2002 r. zobowiązany złożył wniosek o restrukturyzację posiadanych należności w związku z czym do czasu wydania decyzji o zakończeniu postępowania restrukturyzacyjnego organ egzekucyjny nie podejmował czynności w celu realizacji tytułu. W dniu 16 września 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] działając jako organ egzekucyjny dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę Z. B.. Zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia zostało doręczone zobowiązanemu w dniu 22 września 2008 r. W dniu 26 września 2008 r. Z. B. wniósł zarzuty na podstawie art. 33 pkt. 1,7 i 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a mianowicie zarzut: 1. wykonania egzekwowanego obowiązku, 2. braku uprzedniego doręczenia upomnienia, 3. zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, oraz wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Z uwagi na konieczność uzyskania ostatecznego stanowiska wierzyciela Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w administracji o takie stanowisko co do złożonych przez zobowiązanego zarzutów. Po dokonaniu analizy rozliczeń na koncie płatnika dotyczących składek wierzyciel odrzucił zarzut dotyczący wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym oraz braku doręczenia upomnienia. Postanowienie o którym mowa doręczono zobowiązanemu w dniu 21 listopada 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w oparciu o postanowienie z dnia [...] listopada 2008 r. (nr [...]) wydał w dniu [...] lipca 2009 r. postanowienie nr [...] w którym uznał za bezzasadne podniesione przez zobowiązanego zarzuty. Postanowienie to zostało doręczone w dniu 12 lipca 2009 r. W dniu 24 lipca 2009 r. Z. B.wniósł zażalenie, które dodatkowo uzupełnił pismem z dnia 26 sierpnia 2009 r. Zarzucił, iż wydane przez wierzyciela postanowienie nie spełnia kryteriów prawidłowego ustosunkowania się do zarzutów dłużnika. Wierzyciel nie może tych zarzutów potraktować zbiorowo. Każdy z nich wymaga bowiem szczegółowego omówienia. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej powyższe zażalenie nie podważa prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego w I instancji. Zgodnie z art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, w administracji organ egzekucyjny po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów a jeżeli zarzuty są uzasadnione o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Podstawą zarzutu mogą być jednak tylko te okoliczności które zostały wymienione w art. 33 pkt. 1-10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po przytoczeniu treści ww. przepisu organ odwoławczy przypomniał, iż w sprawie niniejszej zobowiązany wniósł do Urzędu Skarbowego w [...] trzy zarzuty. 1. zarzut wykonania obowiązku objętego tytułem wykonawczym o nr [...], 2. zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, 3. zarzut zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] słusznie uznał za bezzasadne zarzut z pkt. 1. Organ egzekucyjny rozpatrując ten zarzut związany jest stanowiskiem wierzyciela. Nie jest natomiast uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia podstaw do uwzględnienia zarzutów i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. Za słusznością uznania tego zarzutu za bezzasadny przemawia również fakt, iż kserokopie przelewów stanowiące załączniki do zgłoszenia przez zobowiązanego zarzutów dotyczą wpłat za inne okresy składkowe niż ten objęty przedmiotowym tytułem wykonawczym. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej trafnie uznano za bezzasadny zarzut dotyczący braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia. Z akt sprawy wynika, bowiem, że ZUS upomnieniem nr [...] (z dnia [...] lipca 2002 r.) dokonał stosownego powiadomienia strony. Chybiony jest również zarzut dotyczący zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego tj. zajęcia wynagrodzenia za prace w firmach "[...]" sp. z o.o. i "[...]" sp. z o.o. Nie zasługuje, bowiem na uwzględnienie argumentacja skarżącego, że uciążliwość ta wynika z ustanowienia jednocześnie hipoteki przymusowej kaucyjnej, która w jego ocenie w sposób wystarczający zabezpiecza roszczenia wierzyciela albowiem obciąża nieruchomości będące jego własnością. Organ podkreślił, iż w świetle obowiązujących przepisów prawa taka hipoteka nie jest zaliczana do środków egzekucyjnych, bowiem nie mieści się w katalogu wymienionym w art. 1a pkt. 12 ustawy egzekucyjnej. Mając na względzie kryterium przewidziane w art. 7 § 1 ustawy egzekucyjnej podkreślono, że najmniej uciążliwa dla zobowiązanego jest egzekucja z pieniędzy. W pierwszej kolejności zastosowano właśnie ten rodzaj egzekucji a następnie egzekucję z rachunku bankowego. Ponieważ obie okazały się nieskuteczne w dalszej kolejności zastosowano kolejny środek w postaci egzekucji z wynagrodzenia za pracę. Zastosowanie tego środka nie spowodowało jednak dla zobowiązanego żadnych negatywnych następstw, także w postaci pogorszenia sytuacji materialnej, bowiem okazało się, że zajęcia te nie zostały zrealizowane, ponieważ strona nie pobierała żadnego wynagrodzenia z tytułu pełnionej funkcji Prezesa w obu spółkach. Wszystko to oznaczało, że zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego należało uznać za bezzasadny. Odnosząc się do argumentacji przytoczonej w zażaleniu wskazano, że postanowienie z dnia [...] listopada 2008 r. wydane przez ZUS a zawierające stanowisko wierzyciela zostało doręczone stronie 21 listopada 2008 r. (jego odbiór potwierdziła księgowa T. W.). Z kolei, co do twierdzenia strony, że została ona pozbawiona prawa do jego zaskarżenia, odwołano się do treści art. 83 c ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z którego wynika, że od postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela wydanego w formie postępowania egzekucyjnego zażalenie nie przysługuje. Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zaskarżył Z. B.. Z treści skargi wynika, że podtrzymuje on wszystkie zarzuty, które sformułował dotychczas. W jego ocenie zaskarżone postanowienie jak i postanowienie wydane przez organ I instancji są niezgodne z prawem a więc powinny zostać uchylone. Sąd zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem postanowienia wydane w obu instancjach nie naruszają prawa. Analiza jej treści prowadzi do wniosku, że w istocie nie wnosi ona żadnych nowych istotnych argumentów a podtrzymuje jedynie te, które skarżący formułował wcześniej tzn. toku postępowania poprzedzającego wniesienie skargi. Zdaniem sądu zostały one poddane właściwej ocenie ze strony organu odwoławczego, która nie nosi cech dowolności. Co istotne została ona uzupełniona przekonującą argumentacją prawną, którą należy podzielić. Skarżący w tym postępowaniu administracyjnym konsekwentnie formułował następujące zarzuty: 1. zarzut wykonania obowiązku objętego spornym tytułem wykonawczym; 2. zarzut braku uprzedniego doręczenia upomnienia; 3. zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 4. zarzut braku należytego ustosunkowania się przez wierzyciela (w postanowieniu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] do trzech ww. zarzutów sformułowanych przez dłużnika (skarżącego). Ocena zarzutów, o których wyżej mowa przedstawia się następująco: Zarzut pierwszy był bezzasadny albowiem skarżący wbrew czynionym sugestiom nie uiścił należności, której dotyczył tytuł wykonawczy z dnia [...] sierpnia 2002 r. o nr [...]. Przemawia za tym wynik analizy rozliczeń na koncie płatnika, której wierzyciel dokonał na dzień 14 października 2008 r. Wynika z niej, iż nadal istnieje zadłużenie z tytułu składek na Ubezpieczenie Społeczne i Fundusz Pracy za okres objęty ww. tytułem wykonawczym. Próba wykazania przez zobowiązanego, iż jest inaczej okazała się bezskuteczna albowiem przedstawione przez niego kserokopie przelewów będące załącznikiem do przedstawionych zarzutów dotyczyły wpłat za inne okresy składkowe niż ten, którego dotyczył tytuł wykonawczy o numerze [...] (miesiąc kwiecień 2002 r.). Zarzut opisany w pkt. 2 jest bezzasadny, dlatego ponieważ z akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż dłużnik otrzymał stosowne upomnienie (przed wystawieniem tytułu wykonawczego). Nosiło ono datę 1 lipca 2002 r. a oznaczono go numerem [...]. Jego odbiór potwierdziła T. W. – księgowa w jednej ze spółek, w której dłużnik był Prezesem. W tym miejscu zauważyć trzeba, że skarżący nie wykazał, iż nie była ona uprawniona do odbioru korespondencji, której skarżący był adresatem a która przesyłana była na adres spółki. Zupełnie niezrozumiały jest zarzut trzeci, a mianowicie zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, iż zabezpieczenie nieruchomości dłużnika przymusową hipoteka kaucyjną nie wyklucza możliwości prowadzenia egzekucji z wynagrodzenia za prace. Poza tym – co słusznie podnosi organ – hipoteka tego rodzaju nie jest środkiem egzekucyjnym przewidzianym przez ustawodawcę w art. 1a pkt. 12 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jej ustanowienie służy jednak zabezpieczeniu interesów wierzyciela który może domagać się zaspokojenia z nieruchomości obciążonej taką hipoteką od każdoczesnego jej właściciela. Niewątpliwie zaspokojenie z nieruchomości dłużnika jest dla niego najbardziej uciążliwe i najdalej idące w skutkach. Zajęcie wynagrodzenia za pracę skarżącego było więc w realiach przedmiotowej sprawy w pełni uzasadnione. Owa zasadność jawi się wręcz jako oczywista także dlatego że wcześniejsze próby zastosowania środka o którym mowa nie mogły być nadmiernie uciążliwe także dlatego iż de facto nie doprowadziły do wyegzekwowania żądanych kwot. Jak się bowiem okazało pracodawcy dłużnika udzielili informacji z których wynikało, że będąc Prezesem dwóch spółek ("[...]" i "[...]") nie uzyskał on żadnego wynagrodzenia. Zarzut czwarty jest nieuzasadniony dlatego ponieważ wierzyciel zajął stanowisko co do wszystkich zarzutów dłużnika. Stanowiska tego nie można skutecznie podważyć tylko dlatego, że odnosiło się ono także do zarzutów poprzedzających wydanie innych tytułów wykonawczych opiewających na kwoty związane z niepłaceniem należności na Ubezpieczenie Społeczne i Fundusz Pracy w innych okresach. Bliźniacze podobieństwo spraw których przedmiot jest prawie identyczny jak w sprawie niniejszej zwolnił organ od formułowania takich samych argumentów w osobnych pismach. W istocie podobne stanowisko zaprezentował skarżący podnosząc w skardze, iż wnosi o łączne rozważenie wszystkich jego skarg od każdego z postanowień albowiem istnieje pomiędzy nimi łączność przedmiotowa i podmiotowa. Podstawą wyroku sądu jest art. 151 p.p.s.a.