II SA/Wa 1791/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie wzywające do opróżnienia z rzeczy i osób lokalu mieszkalnego pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusu opróżnienia lokalu 1. uchyla zaskarżone postanowienie 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Minister Obrony Narodowej działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w dniu [...] września 2010 r. wydał postanowienie nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do złożenia zażalenia przez J. G. od postanowienia wzywającego do opróżnienia lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że postanowieniem Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. J. G. został wezwany do opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego w L. [...] wraz z osobami, których prawa reprezentuje i wszystkimi rzeczami, w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w celu opróżnienia lokalu. Przesyłka pocztowa zawierająca ww. rozstrzygnięcie wraz z tytułem wykonawczym nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r., pomimo dwukrotnego awizowania (w dniach [...] i [...] marca 2010 r.), nie została podjęta przez zobowiązanego w terminie. W związku z powyższym została zwrócona do organu egzekucyjnego w dniu [...] kwietnia 2010 r. (data wpływu do [...] Urzędu Wojewódzkiego [...] : [...] kwietnia 2010 r.). Następnie J. G. w dniu [...] kwietnia 2010 r. odebrał ww. dokumenty osobiście w siedzibie [...] Urzędu Wojewódzkiego [...]. Na powyższe postanowienie w dniu [...] kwietnia 2010 r. J. G. wniósł osobiście zażalenie, w którym – nie kwestionując istnienia zobowiązania wobec Wojskowej Agencji Mieszkaniowej – podniósł, iż był żołnierzem zawodowym przez 13 lat, a obecnie jest osobą bezrobotną i utrzymuje się z pomocy MOPS. Wniósł o pomoc w uzyskaniu lokalu zastępczego bądź socjalnego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie – od dnia jego ogłoszenia. Zaskarżone postanowienie zostało uznane za doręczone stosownie do postanowień art. 42 – 44 § 1 k.p.a. J. G. w dniu [...] kwietnia 2010 r. wniósł zażalenie od przedmiotowego postanowienia wzywającego do opróżnienia lokalu mieszkalnego, składając je w Kancelarii Głównej Zakładu Obsługi Administracji przy [...] Urzędzie Wojewódzkim w likwidacji, a więc z przekroczeniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. Postanowienie Ministra Obrony Narodowej stało się przedmiotem skargi wniesionej przez J. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wskazał, iż interpretacja istniejących przepisów jest jasna, jednak gorzej jest z ich realizacją. Poczta Polska dokumentując na przesyłkach daty doręczeń czy awizowań nie do końca jest bowiem w zgodzie ze sobą. Zdarza się, że dostaje drugie awizo z pominięciem pierwszego, czy też dwa na raz i nie jest odosobnionym przypadkiem takiego działania Poczty Polskiej. Odnosząc się do zaistniałej sytuacji podniósł, iż ma prawo gdzieś wyjechać, a mieszka sam i w takiej sytuacji nie ma nikogo, kto mógłby go powiadomić o przesyłce. Po powrocie znalazł w skrzynce pocztowej powtórne awizo, więc niezwłocznie udał się na Pocztę Polską, a następnie do siedziby [...] Urzędu Wojewódzkiego. Zażalenie wnosi się w ciągu siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia, więc uważa, że nie uchybił temu terminowi. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie zważył, co następuje: W rozpoznawanej sprawie, organ, powołując się na dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, tj. adnotacje urzędu pocztowego o dwukrotnym awizowaniu przesyłki odpowiednio na kopercie zawierającej postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. i na zwrotnym potwierdzeniu jej odbioru, uznał, że doszło do doręczenia zastępczego określonego w art. 44 k.p.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4). Zdaniem Sądu, powyżej przytoczony przepis należy interpretować kompleksowo, tzn. że ocena spełnienia się skutku prawnego, o którym mowa w § 4 może być dokonana wyłącznie na podstawie związku tego przepisu z § 1, a więc w oparciu o stwierdzenie, że pismo było przechowywane przez pocztę przez okres czternastu dni w jej placówce pocztowej i musi być ono powiązane z ustaleniem, że spełnione zostały w okresie biegu tego terminu wszystkie pozostałe warunki wynikające zarówno z § 2, jak i § 3 przedmiotowego przepisu. Za taką wykładnią przemawia budowa art. 44 k.p.a. Po pierwsze, do § 1 nawiązuje wprost § 2, a z kolei do tego paragrafu nawiązuje paragraf kolejny. Po drugie, § 4 określa wyłącznie dzień, który przyjmuje się za termin doręczenia pisma, pomimo jego faktycznego nieodebrania przez adresata oraz postanawia, jak należy z nim postąpić. Po trzecie, przy założeniu, że domniemanie prawne doręczenia pisma wiąże się tylko z upływem przewidzianego czasu jego przechowywania w placówce pocztowej, wówczas należałoby stwierdzić, że zbędne są regulacje zawarte w § 2 i 3 art. 44 k.p.a. Podkreślić należy, że każdy przepis spełnia określoną rolę i nie może on być pomijany, chyba, że wynika to wprost z innego przepisu. Jakiekolwiek odstępstwo od zasad przewidzianych dla doręczania zastępczego może wywołać określone skutki procesowe, jak też w sprawie prawa materialnego. Zdaniem Sądu, pisma nie można uznać za doręczone w rozumieniu art. 44 § 4 k.p.a., w sytuacji gdy powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru zostanie pozostawione adresatowi w miejscu, o którym mowa w § 2 przedmiotowego przepisu, przed upływem terminu przewidzianego na jej podjęcie, określonego w pierwszym zawiadomieniu. Zgodnie z art. 57 § 1 k.p.a., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu. Do obliczania tak określonego terminu poprzedzającego możliwość dokonania powtórnego zawiadomienia, nie wlicza się dnia, w którym dokonano pierwszego zawiadomienia. Zatem skoro w niniejszej sprawie pierwsze awizo pozostawiono u skarżącego w dniu [...] marca 2010 r. to termin do odbioru przesyłki upłynął w dniu [...] marca 2010 r. o północy, co oznacza, że awizo powtórne należało pozostawić w dniu [...] marca 2010 r. Jak natomiast wynika z akt sprawy, zawiadomienie takie zostało dokonane już w dniu [...] marca 2010 r. natomiast zwrócone do organu w dniu [...] kwietnia 2010 r., a więc przedwcześnie. W konsekwencji tego organ niewłaściwie przyjął, że decyzja została skutecznie doręczona skarżącemu. Ponadto z akt sprawy wynika, w jaki sposób doszło do powtórnego awizowania przesyłki, bowiem na kopercie co prawda jest adnotacja o jej powtórnym awizowaniu, ale brak jest tego potwierdzenia na druku dowodu doręczenia. Reasumując stwierdzić należy, że zażalenie zostało wniesione od postanowienia, które nie weszło do obrotu prawnego. Organ rozpoznając sprawę ponownie powinien przede wszystkim ustalić, czy przedmiotowe postanowienie weszło do obrotu prawnego, w jakiej dacie i czy złożone przez skarżącego zażalenie zostało wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 k.p.a. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 lit. C i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.