II GZ 329/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2343/10 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 2343/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił M. P. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Sąd pierwszej instancji wskazując na treść art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Przyjął, że skarżąca nie wykazała, aby spełniona została przesłanka określona w powołanym przepisie warunkująca przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Powyższa ocena sformułowana została w związku z następującymi okolicznościami faktycznymi sprawy. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata wskazując, iż jest posiadaczką domu o powierzchni 200 m2 i nieruchomości rolnej o pow. 11,15 ha. Nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności i przedmiotów wartościowych. Oświadczyła, że nie uzyskuje dochodów, a jej sytuacja materialna jest bardzo trudna z powodu choroby i licznych zwolnień. Skarżąca wzywana była do udzielenia konkretnych informacji dotyczących wydatków, dochodów, składników majątku oraz wskazujących na jej sytuację materialną. W zakreślonym terminie nie złożyła dodatkowych oświadczeń co spowodowało brak możliwości porównania wysokości obciążeń finansowych z jakimi skarżącą powinna się liczyć w postępowaniu sądowym z jej rzeczywistymi możliwościami płatniczymi. Na powyższe postanowienie M. P. złożyła zażalenie wnosząc o jego zmianę. W uzasadnieniu skarżąca odniosła się do sprawy przyznania dopłat bezpośrednich na zasiew nasion i inne zabiegi agrotechniczne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzależnione jest od wykazania przez wnioskującego o przyznanie mu tego prawa, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zatem to wnioskodawca ma wykazać, iż jego stan majątkowy, osiągane dochody oraz sytuacja rodzinna nie pozwalają mu na poniesienie żadnych kosztów związanych ze sprawą sądowoadministracyjną. W przypadku gdy oświadczenie w tym zakresie będzie zdaniem sądu rozpoznającego wniosek niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy, może on w oparciu o art. 255 powołanej ustawy wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących stan majątkowy, dochody i stan rodzinny wnioskodawcy. W niniejszej sprawie skarżąca wnosząc o przyznanie jej prawa pomocy złożyła oświadczenie o stanie majątku i dochodach, które uznane zostało przez Sąd pierwszej instancji jako niewystarczające dla dokonania prawidłowej i rzetelnej oceny jej rzeczywistej sytuacji materialnej. Wobec tego wezwano skarżącą w terminie siedmiu dni od otrzymania wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia, o którym mowa w powołanym art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jak wskazał to Sąd pierwszej instancji, a co wynika również z analizy akt sprawy, skarżąca pomimo pouczenia jej o negatywnych konsekwencjach niewykonania tego wezwania nie złożyła wskazanych przez Sąd dokumentów. Wobec tego Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, że skarżąca wnioskując o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym nie wykazała istnienia przesłanki warunkującej ustanowienie dla niej tego uprawnienia. M. P. uchylając się bowiem od udzielenia Sądowi pierwszej instancji odpowiedzi na postawione pytania i przedstawienia wymienionych w wezwaniu dokumentów uchybiła ciążącemu na niej obowiązkowi wykazania, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.