VI SAB/Wa 69/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. L. na bezczynność Ministra Sportu i Turystyki w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowoadministracyjne; 2. zasądzić do Ministra Sportu i Turystyki na rzecz I. L. kwotę 1077 złotych (słownie: tysiąc siedemdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Dnia 26 października 2010 r. - data prezentaty Kancelarii Ministra Sportu i Turystyki (zwany dalej Ministrem) skarżąca – I. L. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Ministra w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o odrzucenie bądź o oddalenie skargi. Uzasadniając odrzucenie wskazał, że skarżąca przed wniesieniem rzeczonej na wstępie skargi na bezczynność nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 37 § 1 k.p.a. (nie złożyła zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie), czym naruszyła postanowienia art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., Nr 153, poz. 1270 ze zm.), cytowana dalej jako p.p.s.a., wobec czego - zdaniem Ministra, przedmiotowa skarga winna zostać odrzucona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W dalszej części odpowiedzi na skargę organ wskazał, że rozpoznał wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji i decyzją z [...] listopada 2010 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wobec czego nie pozostaje w zarzucanej mu bezczynności, a to uzasadnia oddalenie skargi. Sąd wezwał Ministra do wskazania w jakiej dacie decyzja z [...] listopada 2010 r. została doręczona skarżącej. W odpowiedzi Minister nadesłał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji, z którego wynikało, że w imieniu skarżącej odebrał ją jej pełnomocnik dnia 15 listopada 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd w pierwszej kolejności zobowiązany jest odnieść się do wniosku Ministra o odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej i rozstrzygnąć kwestię, czy rzeczona na wstępie skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania: 1. decyzji administracyjnych; 2. postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty; 3. postanowień w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4. innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z bezczynnością organu mamy zatem do czynienia wówczas, gdy organ zobowiązany do podjęcia przewidzianej prawem czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym przez przepisy prawa. Sądy administracyjne rozpatrują skargi na bezczynność organów wyłącznie w przypadku postępowań, które mogą zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnych, postanowień w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończących postępowanie, a także postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, lub też innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W niniejszej sprawie skarga dotyczy bezczynności Ministra w rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, zatem bezczynności w wydaniu decyzji administracyjnej w oparciu o art. 157 k.p.a. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Podkreślić należy, że wskazany przez Ministra w odpowiedzi na skargę art. 52 p.p.s.a. wymaga wcześniejszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa wówczas, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia, a przedmiotem skargi są akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4. Zarzut bezczynności nie dotyczy powołanego przepisu. Niniejsza skarga odnosi się bowiem do bezczynności Ministra w wydaniu decyzji administracyjnej – tj. art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 września 2010 r. sygn. akt VISA/Wa 381/10). Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. odnosi się zaś do aktów i czynności, do których nie mają zastosowania przepisy prawa procesowego, zatem nie ma on zastosowania do decyzji oraz bezczynności w tym zakresie. Z tego też względu Sąd nie podziela poglądu Ministra w zakresie dopuszczalności skargi i naruszenia przez skarżącą art. 52 p.p.s.a. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie warunkiem skutecznego wniesienia skargi na bezczynność Ministra, który jest naczelnym organem administracji państwowej, nie było ani uprzednie wezwanie tego organu do usunięcia naruszenia prawa, ani tym bardziej złożenie zażalenia, o którym mowa w art. 37 k.p.a. Sąd w tym zakresie podziela stanowisko zawarte w negatywnej glosie prof. Barbary Adamiak do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 1997 r. IV SAB 31/97 (OSP 1998/10/185). Minister jest ostatnim ogniwem w administracyjnym toku instancji, a zatem od rozstrzygnięcia tego organu nie przysługują środki zaskarżenia oparte na bezwzględnej dewolucji kompetencji. Brak jest natomiast – co wymaga podkreślenia – przepisu szczególnego, który przewidywałby możliwość wniesienia zażalenia w przypadku bezczynności naczelnego organu administracji publicznej. Zasadny jest zatem pogląd, że w przedmiotowej sprawie skarżąca nie miała obowiązku wniesienia zażalenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga jest dopuszczalna. Przechodząc do rozpoznania sprawy należy wskazać, że: 1. przedmiotowa skarga została skutecznie złożona za pośrednictwem Ministra dnia 26 października 2010 r.; 2. skarga została sporządzona i niesiona przez profesjonalnego pełnomocnika – adwokata; 3. wraz z wniesieniem skargi uiszczony został od niej należny wpis w kwocie 100 złotych; 4. po wniesieniu skargi, ale przed przekazaniem jej do Sądu, Minister decyzją z [...] listopada 2010 r. (doręczona 15 listopada 2010 r.) rozpoznał wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji i odmówił wszczęcia postępowania w tym zakresie; 5. skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy, w tym decyzją z [...] listopada 2010 r. wpłynęła do Sądu 29 listopada 2010 r. (data prezentaty Sądu k. 64 akt). Z powyższych faktów wynika więc, że w dniu wniesienia skargi – tj. 26 października 2010 r. Minister pozostawał w zarzucanej mu bezczynności, bowiem decyzję wydał [...] listopada 2010 r., jednakże w chwili przekazania sprawy do Sądu (29 listopada 2010 r.) Minister nie pozostawał już w bezczynności, gdyż decyzja została skutecznie doręczona 15 listopada 2010 r. Stosownie do treści art. 149 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na bezczynność zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Z przepisu tego wynika więc, że wydanie w niniejszej sprawie przez Ministra decyzji z [...] listopada 2010 r. (doręczonej 15 listopada 2010 r.), wyłącza możliwość uwzględnienia skargi na bezczynność nawet wówczas, gdyby decyzja podjęta została z naruszeniem terminu przewidzianego do jej wydania. W takim wypadku Sąd winien umorzyć postępowanie w sprawie ze skargi na bezczynność, jako bezprzedmiotowe (zob. J.P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. - Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 216 i cyt. tam orzecznictwo). Sąd mając na uwadze powyższe, tj. że w niniejszej sprawie Minister wydał decyzję, a zatem skarga na bezczynność stała się bezprzedmiotowa, umorzył postępowanie sądowoadministracyjne na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a. W niniejszej sprawie należy również wskazać, że wydanie dnia [...] listopada 2010 r. decyzji, tj. wydanie jej już po skutecznym wniesieniu skargi (26 października 2010 r.), stanowiło de facto uwzględnienie przedmiotowej skargi przez Ministra w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. Wobec tego Sąd postanowił zasądzić od Ministra, na rzecz skarżącej kwotę 1077 złotych i w tym zakresie działał w oparciu o treść art. 201 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c. w zw. z § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 2002 r., nr 163, poz. 1348 ze zm.).