II FZ 819/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 września 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1131/10 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 30 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z dnia 30 sierpnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w G. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. określającą K. C.zobowiązanie podatkowe w podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 80.000 zł. Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, do której załączyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2011 r. (Sygn. akt I SA/Gd 1131/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Od tego postanowienia wniesiono zażalenie, które zostało odrzucone postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011 r. na podstawie art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) ze względu na nieopłacenie w terminie wpisu od zażalenia. Pismem z dnia 28 kwietnia 2011 r. pełnomocnik skarżącej ponownie złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu powołano się na niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zwrócono także uwagę, że wysokość zaległości podatkowej wynikającej z zaskarżonej decyzji przekracza możliwości finansowe skarżącej oraz, że na jej majątku ustanowiono hipotekę przymusową. Wojewódzki Sad Administracyjny postanowieniem z dnia 5 września 2011 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdzono, że wniosek skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ nie zostały przedstawione w nim okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. W ocenie sądu pierwszej instancji wnioskodawczyni nie uzasadniła dostatecznie swojego stanowiska, ponieważ ograniczyła się jedynie do wskazania, że nie posiada środków umożliwiających pokrycie zaległości podatkowej. Sąd pierwszej instancji zwrócił także uwagę, że za wstrzymaniem wykonania nie przemawia sam fakt prowadzenia wobec skarżącej licznych postępowań egzekucyjnych oraz dokonania na jej majątku zabezpieczenia w postaci ustanowienia hipoteki przymusowej. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej pismem z dnia 16 września 2011 r. wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: – art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnej odmowie wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. nr [...] z dnia 30 sierpnia 2010 r. oraz decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w G. nr UKS [...] z dnia 26 marca 2009 r. – art. 134 § 1 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowania polegające na zaniechaniu przez sąd pierwszej instancji dokonania pełnej i prawidłowej oceny akt sprawy i wniosku o wstrzymanie wykonania – art. 163 § 1 i § 2 w zw. z art. 141 § 4 w zw. z art. 166 w zw. z art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na sporządzeniu przez sąd pierwszej instancji nieprawidłowego uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. W związku z powyższym autor zażalenia wniósł o zmianę w całości zaskarżonego postanowienia i orzeczenie, co do istoty sprawy poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z dnia 30 sierpnia 2010 r. oraz decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w G. z dnia 26 marca 2009 r. ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w G. na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli instancyjnej dokonywanej w postępowaniu zażaleniowym przez Naczelny Sąd Administracyjny jest zgodność z prawem orzeczeń wydawanych przez wojewódzkie sądy administracyjne. Co do zasady NSA nie rozpoznaje ponownie sprawy merytorycznie, a jedynie bada czy przy wydaniu zaskarżonego orzeczenia nie doszło do naruszenia przepisów obowiązującego prawa. Przedmiotem rozstrzygnięcia NSA w postępowaniu zażaleniowym nie jest więc istota sprawy wpadkowej, a jedynie ocena legalności postępowania przed sądem pierwszej instancji. Przechodząc do istoty rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że zgodnie z ogólną zasadą wprowadzoną art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w określonych okolicznościach po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu sąd ten może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Do wykazania, że istnieje takie zagrożenie konieczne jest wskazanie na czym konkretnie polegałoby to naruszenie oraz przedstawienie dokumentów źródłowych, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 206). Zgodnie natomiast z 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem niezbędnym takiego rozstrzygnięcia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających wstrzymanie. W rozpoznawanej sprawie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia sprowadza się do określenia, czy WSA słusznie stwierdził, że skarżącą nie przedstawiała nowych okoliczności uzasadniających uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że skarżąca nie wykazała zaistnienia nowych okoliczności, które świadczyłyby o możliwości wstrzymania lub odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Pełnomocnik skarżącej we wnioskach o wstrzymanie wykonania z dnia 30 września 2010 r. oraz z dnia 5 września 2011 r. zaprezentował te same fakty, które jego zdaniem miałby warunkować uwzględnienie żądanie wnioskodawczyni: przekroczenie możliwości płatniczych, trudna sytuacja majątkowa, utrata środków utrzymania, zabezpieczenie na majątku skarżącej. Dodatkowe wskazanie, że odmowa wydania zaświadczenia o "niezaleganiu w podatkach" uniemożliwiła wnioskodawczyni wzięcie udziału w przetargach publicznych oraz pogorszyła jej sytuacji w relacjach z bankiem nie mogło wpłynąć na wynik sprawy. Odmowa wydania takiego zaświadczenia w przypadku postępowania związanego z zaległościami podatkowymi wynika z przedmiotu toczącego się sporu, który dotyczy właśnie zaległości podatkowych. Z tego powodu jest to okoliczność znana sądowi, która jest uwzględniania z urzędu w sprawach toczących się we wskazanym zakresie i dlatego też powołanie się na nią nie mogło zostać uznane za zmianę okoliczności sprawy. Należy podkreślić, że warunki określone w cytowanym art. 61 § 4 p.p.s.a. dotyczą zaistnienia nowych okoliczności albo ujawnienia dotąd nieznanych, a nie zmiany strategii argumentacyjnej autora zażalenia. Sąd pierwszej instancji słusznie również stwierdził, że w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty, które poświadczają sytuację majątkową skarżącej. Załączone: zawiadomienie o wpisie hipoteki, tytuł wykonawczy, upomnienie w postępowaniu egzekucyjnej, informacja o zmianie oprocentowania kredytu i korespondencja z organami podatkowymi nie pokazują całościowo sytuacji finansowej skarżącej, tylko poświadczają jedynie ciążące na niej zobowiązania. WSA prawidłowo również uzasadnił postanowienie z dnia 5 września 2011 r. spełniając wymogi zawarte w art. 141 § 4 p.p.s.a. zgodnie, z którym uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd pierwszej instancji wskazał podstawę prawną rozstrzygnięcia i odniósł się do argumentacji zawartej we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Uwzględniając powyższe okoliczności należało dojść do wniosku, że ocena dokonana w zaskarżonym postanowieniu jest trafna. Prawidłowo zatem sąd pierwszej instancji uznał, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania aktu prawnego. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.