II SA/Wa 1448/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-11
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy funkcjonariusz Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, ponownie przyjęty do służby po okresie przerwy, powinien zostać niezwłocznie zapoznany z przepisami regulującymi jego prawa i obowiązki, a jeśli nie zostanie zapoznany, czy istnieje jego słuszny interes w żądaniu zmiany rozkazu personalnego odmawiającego wypłaty wyrównania do uposażenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ nieprawidłowo zinterpretował § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy ABW. Przepis ten, poprzez wykładnię gramatyczną i celowościową, nakłada na przełożonego obowiązek zapoznania z prawami i obowiązkami każdego funkcjonariusza przyjmowanego do służby, niezależnie od tego, czy jest to przyjęcie po raz pierwszy, czy ponowne. Brak takiego zapoznania może stanowić podstawę do stwierdzenia słusznego interesu strony w żądaniu zmiany rozkazu personalnego.Stan faktyczny
Skarżący W.H. domagał się wypłaty zaległego wyrównania do uposażenia z tytułu zaliczenia okresu studiów do wysługi lat. Po odmowie wypłaty przez Szefa ABW, skarżący wnioskował o stwierdzenie nieważności rozkazu, a następnie o jego zmianę. Organ kolejno odmawiał stwierdzenia nieważności, odmawiał zmiany rozkazu, a następnie utrzymał w mocy rozkaz odmawiający zmiany. Skarżący złożył skargę do WSA, domagając się uchylenia rozkazów personalnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...]. Stwierdził, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Anna Mierzejewska, Andrzej Góraj (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi W. H. na rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany rozkazu personalnego o odmowie wypłaty wyrównania do uposażenia 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny, oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżony rozkaz personalny nie podlega wykonaniu w całości.
W.H. w dniu [...] maja 2009 r. złożył wniosek do organu – Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego dochodząc wypłaty zaległego wyrównania do uposażenia oraz innych świadczeń wynikających z tytułu zaliczenia okresu ukończonych studiów dziennych na Politechnice [...] do wysługi lat, uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy ABW. Skarżący wystosował kolejne pismo z dnia [...] lipca 2009 r. w takim samym przedmiocie, powołując się na nierozpatrzenie jego poprzedniego wniosku przez organ, a jednocześnie doprecyzował, że chodziło mu o wypłatę wyrównania do uposażenia za okres od dnia [...] listopada 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. i za okres od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] czerwca 2008 r. z tytułu zaliczenia okresu ukończonych studiów wyższych do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy ABW.
W odpowiedzi, Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego wydał rozkaz personalny z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] odmawiający wypłaty wyrównania do uposażenia za okres od dnia [...] listopada 2004 r. do dnia [...] sierpnia 2007 r. i za okres od dnia [...] lutego 2008 r. do dnia [...] czerwca 2008 r. z tytułu zaliczenia do wysługi lat rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2008 r. okresu ukończonych przez [...] W. H. studiów dziennych.
Skarżący pismem z dnia [...] września 2009 r. złożył do organu wniosek o stwierdzenie nieważności powyższego rozkazu personalnego, co skutkowało wydaniem przez organ rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] odmawiającego stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Szefa ABW nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2010 r. skarżący W.H. zwrócił się do organu o zmianę rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...].
Organ odnosząc się do powyższego wniosku wydał rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] odmawiający zmiany rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...]. Skarżący złożył w dniu [...] maja 2010 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Rozpatrując powyższy wniosek organ w dniu [...] lipca 2010 r. wydał rozkaz personalny o nr [...] utrzymujący w mocy rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...].
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozkazy personalne, wnosząc o ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając rozkazy personalne Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego za zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowy rozkaz personalny według powyższych kryteriów, uznać należy, iż powinien zostać wyeliminowany z obrotu prawnego jako wadliwy.
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy organ uzasadnił w sposób wyczerpujący brak istnienia po stronie skarżącego słusznego interesu strony – o jakim mowa w art. 154 k.p.a. – w żądaniu zmiany rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r.
Z powyższą materią ściśle związana jest kwestia tego, czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 120, poz. 1125 ze zm.) i czy w sposób uprawniony wywiódł brak obowiązku po swojej stronie zapoznania skarżącego przy ponownym przyjęciu go do służby, z przepisami prawa regulującymi prawa i obowiązki funkcjonariuszy. W braku bowiem tego pouczenia skarżący upatrywał istnienia "słusznego interesu strony" przemawiającego za zmianą rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. w trybie art. 154 k.p.a.
Zdaniem tut. Sądu organ nie wywiązał się z ww. obowiązku. Przede wszystkim podkreślenia wymaga okoliczność, iż organ oceniając kwestię słusznego interesu strony, dokonał niewłaściwej oceny istnienia po jego stronie obowiązku wynikającego z § 5 ust. 1 wyżej powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów.
Wbrew wywodom zawartym w skarżonym rozkazie personalnym, po ponownym przyjęciu skarżącego do służby jego bezpośredni przełożony winien niezwłocznie zapoznać go z przepisami regulującymi jego prawa i obowiązki. Za przyjęciem takiej interpretacji przemawia już wykładnia gramatyczna przedmiotowego przepisu rozporządzenia. Twórca tego aktu prawnego posłużył się zwrotem "przyjętego do służby funkcjonariusza". Takie sformułowanie wskazuje na to, że przepis ten odnosi się do każdego funkcjonariusza, który jest przyjmowany do służby. Przepis nie wprowadza rozróżnienia pomiędzy funkcjonariuszami przyjmowanymi do służby po raz pierwszy, a takimi, którzy zostali do tej służby przyjęci ponownie. Te bowiem okoliczności pozostają bez wpływu na realizację nadrzędnego celu jakim jest stworzenie stanu faktycznego polegającego na tym, że przyjęty do służby funkcjonariusz dysponuje pełną wiedzą w zakresie swoich praw i obowiązków wynikających ze stosunku służbowego.
Powyższa wykładnia znajduje też podstawę w ratio legis omawianego przepisu. Celem jego stworzenia było doprowadzenie do istnienia kompetentnej i rzeczowej służby, której funkcjonariusze znają swoje prawa i obowiązki. Prawodawca słusznie bowiem założył, iż w okresie gdy osoby te pozostawały poza służbą, mogły nie mieć pełnej świadomości w tym zakresie i to niezależnie od tego, czy przebywali poza służbą przed pierwszym do niej przyjęciem, czy też przed ponownym przyjęciem.
Do omawianej sytuacji nie można więc skutecznie stosować, wskazanej przez organ normy, iż "nieznajomość prawa szkodzi". W stosunku bowiem do funkcjonariuszy prawodawca nałożył na organ obowiązek pouczania ich o prawach i obowiązkach im przysługujących. Taki zaś obowiązek spoczywa na organie od chwili przyjęcia funkcjonariusza do służby.
Podkreślić również należy, iż organ w swoich aktach władczych winien posługiwać się sformułowaniami ustawowymi. Jak zaś słusznie podnosi skarżący ani ustawa o ABW, ani omawiane rozporządzenie nie znają określenia "reaktywacja stosunku służbowego". Nawet jednak posługując się powyższym, nieprawidłowym (bo nieznanym ustawie) sformułowaniem, to wbrew twierdzeniom organu nie niweluje ono obowiązku wynikającego z § 5 ust. 1 spornego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 2 lipca 2003 r. Reaktywacja stosunku służbowego jest bowiem pojęciem równoznacznym z "ponownym nawiązaniem tego stosunku", a więc ponownym przyjęciem do służby. Tym samym na przełożonym takiego funkcjonariusza, którego stosunek służbowy został reaktywowany, ciążył obowiązek wynikający z ww. przepisu.
Reasumując, w świetle powyższych rozważań uznać należy, iż organ w sposób nieuprawniony przyjął, iż w stosunku do skarżącego ponownie mianowanego w dniu [...] listopada 2004 r. na stanowisko służbowe, nie ma zastosowania § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy ABW. Wbrew twierdzeniom organu, funkcjonariusz winien bowiem zostać zapoznany przez bezpośredniego przełożonego z przepisami regulującymi jego prawa i obowiązki – niezwłocznie po przyjęciu go do służby w dniu [...] listopada 2004 r. – w tym między innymi z przepisami rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 października 2002 r. w sprawie zasad i trybów zaliczania okresów służby, pracy i innych okresów do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy ABW (Dz. U. Nr 172, poz. 1407 ze zm.), który to akt prawny wszedł w życie w okresie, gdy skarżący przebywał poza służbą – przed ponownym do niej powrotem.
W sytuacji więc, gdy w naruszeniu normy omawianego rozporządzenia skarżący upatrywał swojego słusznego interesu w domaganiu się zmiany rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r. organ ponownie rozpoznając sprawę będzie zobligowany do tego, aby ocenić czy z naruszenia § 5 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy ABW, wynika słuszny interes strony, o jakim mowa w art. 154 k.p.a., przemawiający za zmianą rozkazu personalnego z dnia [...] sierpnia 2009 r.
W tym stanie sprawy, uznając, że skarżony rozkaz personalny jest wadliwy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).
W oparciu o art. 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło