II GW 13/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Rafał Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku o wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sprawie ze skargi "I." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na informację P. F. R. R. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia odrzucić wniosek. Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 633/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyznaczenie sądu administracyjnego właściwego do rozpoznania sprawy ze skargi "I." Sp. z o.o. z siedzibą w B. na informację P. F. R. R. z dnia [...] września 2010 r., nr [...], w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wskazał, że P. F. R. R. w B., działająca w imieniu P. A. R. P. w W., wydała wspomnianą informację z dnia [...] września 2010 r. o negatywnej ocenie złożonego w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, Działanie 8.1 "Wspieranie działalności w dziedzinie gospodarki elektronicznej" wniosku "I." Sp. z o.o. o dofinansowanie projektu. Na negatywną ocenę wniosku spółka złożyła w trybie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, ze zm.) dwie oddzielne skargi: jedną do WSA w Białymstoku (sygn. akt I SA/Bk 514/10), a drugą do WSA w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 2290/10). Sprawę wywołaną skargą wniesioną do WSA w Warszawie, Sąd ten postanowieniem z dnia 26 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 2290/10, przekazał według właściwości do rozpoznania WSA w Białymstoku, wskazując w uzasadnieniu, że siedziba P. F. R. R. mieści się na terenie województwa podlaskiego, a zatem właściwy do jej rozpoznania jest WSA w Białymstoku. Z kolei sprawę wywołaną skargą wniesioną do WSA w Białymstoku, Sąd ten postanowieniem z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I SA/Bk 514/10, przekazał do rozpoznania WSA w Warszawie, wskazując w uzasadnieniu, że P. F. R. R. w B., w ramach realizacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka dla Działania 8.1, pełni funkcję regionalnej instytucji finansującej i nie może być w tej sprawie traktowana jako organ administracji publicznej, zaś takim organem jest P. A. R. P. z siedzibą w W., a zatem właściwym miejscowo do rozpoznania tej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wymienione wyżej postanowienia obu Sądów zostały doręczone stronom w tym samym czasie i z uwagi na brak środków zaskarżenia 16 listopada 2010 r. stały się prawomocne. W wyniku tego doszło do jednoczesnego i wzajemnego związania się przez WSA w Białymstoku i WSA w Warszawie wydanymi postanowieniami o przekazaniu tej samej sprawy, zgodnie z art. 59 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; zwanej dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 30e ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, brak bezpośredniej regulacji prawnej, która odnosiłaby się do tego typu przypadków, nie może stanowić uzasadnienia do pozostawienia tej samej sprawy we właściwości dwóch różnych sądów administracyjnych, bowiem byłoby to niedopuszczalne z uwagi na przysługujące każdemu prawo do rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowił zwrócić się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Podstawę prawną do złożenia tego rodzaju wniosku Sąd wywiódł w drodze wnioskowania per analogiam z treści art. 14a p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli wojewódzki sąd administracyjny nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczy na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów, inny wojewódzki sąd administracyjny. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zbudowana w oparciu o ten przepis norma pośrednia każe przyjąć, że jeżeli w jednej sprawie sądowoadministracyjnej różne wojewódzkie sądy administracyjne jednocześnie uznały się za niewłaściwe (negatywny spór kompetencyjny), wówczas sąd pozostający w takim sporze powinien zwrócić się do NSA o wskazanie sądu właściwego do rozpoznania sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 15 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny: 1) rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, stosownie do przepisów ustawy; 2) podejmuje uchwały mające na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych; 3) podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej; 4) rozstrzyga spory, o których mowa w art. 4 (to jest spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej); 5) rozpoznaje inne sprawy należące do właściwości Naczelnego Sądu Administracyjnego na mocy odrębnych ustaw. Określona w powyższej regulacji właściwość rzeczowa i funkcjonalna Naczelnego Sądu Administracyjnego nie obejmuje uprawnienia do rozstrzygania sporów kompetencyjnych między wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Uprawnienia tego nie można wyprowadzać w drodze analogii z innych obowiązujących przepisów. Brak regulacji w zakresie rozstrzygania sporów kompetencyjnych między sądami nie jest efektem istnienia uzasadniającej stosowanie analogii luki w prawie, lecz jest wynikiem świadomego działania ustawodawcy. Gdyby ustawodawca zakładał, że takie spory powinny być rozpatrywane przez Naczelny Sąd Administracyjny, to zamieściłby w ustawie procesowej stosowne regulacje zbliżone do art. 38 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, ze zm.) albo przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o rozstrzyganiu sporów kompetencyjnych między organami administracji publicznej. Wskazany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku art. 14a p.p.s.a. służy zapewnieniu możliwości rozpoznania sprawy, w szczególności w sytuacji wyłączenia sędziów z mocy art. 18 § 2 pkt 6a p.p.s.a., a nie rozstrzyganiu sporów kompetencyjnych. Mając na uwadze argumentację wnioskodawcy – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że rozpoznanie dwóch skarg wniesionych przez ten sam podmiot na jeden akt lub czynność nie może odbywać się równolegle, gdyż będzie występować stan sprawy w toku. Regulacja zawarta w art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a. odnosi się do takich sytuacji zarówno wtedy, gdy skargi na tę samą decyzję wniesiono do jednego, jak i różnych sądów. Wniesienie przez ten sam podmiot dwóch lub więcej skarg na ten sam akt lub czynność zdarza się w praktyce i nie stanowi okoliczności stanowiącej przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy. Nie bez znaczenia jest w tej sytuacji również treść art. 165 p.p.s.a., który stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. ----------------------- 2