VII SA/Wa 1903/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-12
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Małgorzata Miron
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody, która uchyliła decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę, była zgodna z prawem, w szczególności w kontekście zarzutów dotyczących rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego?Ratio decidendi
Skarga podlegała oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu. Sąd uznał, że postępowanie nieważnościowe ma charakter nadzwyczajny i służy jedynie badaniu wad kwalifikowanych decyzji. W ocenie Sądu, weryfikowana decyzja nie była dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, a zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, Prawa budowlanego oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym okazały się nieuzasadnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody. Wojewoda uchylił decyzję Starosty odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę zakładu, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca Spółka zarzuciła organom rażące naruszenie szeregu przepisów prawa, w tym dotyczących oceny oddziaływania na środowisko, obsługi komunikacyjnej inwestycji oraz zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. ), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ww. organu z dnia [...] lipca 2010 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2009 r., uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2009r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia ww. Spółce pozwolenia na rozbudowę zakładu produkcyjno-logistyczno-magazynowego, wraz z zapleczem socjalno-biurowym o nowe powierzchnie magazynowo-biurowo-logistyczne, na działkach nr ew. [...],[...] i [...] przy ul. [...] w [...] oraz przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ wyjaśnił specyfikę postępowania nieważnościowego oraz pojęcie rażącego naruszenia prawa i podkreślił, że podstawę prawną decyzji z dnia 22 grudnia 2009r., stanowił art. 138 § 2 k.p.a. Uchylając ww. decyzję organ odwoławczy wskazał na konieczność ustalenia, czy projektowana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000-Biedrusko PLH 300001 oraz "Rezerwat [...] ", położone w jej sąsiedztwie, jak również rozstrzygnięcia źródeł zanieczyszczenia gleby na działkach przy ul. [...] i [...] oraz usunięcia nieprawidłowości obsługi komunikacyjnej. Ponadto stwierdził, że w kwestii obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, wiążące dla organów są ustalenia Wójta Gminy [...], zawarte w postanowieniu z dnia [...] września 2009 r., oraz decyzji z dnia [...] listopada 2009 r.
Odnosząc się do ww. kwestii organ zauważył, że między ulicami [...],[...],[...] i [...] tj. dla terenu 3P/U, objętego inwestycją, obsługa komunikacyjna powinna odbywać się docelowo z drogi [...], tymczasowo zaś istniejącym zjazdem z [...] (tj. z ul. [...]). Tymczasem projekt budowlany przewiduje nowy zjazd od ul. [...] ([...]), a więc niezgodnie z ustaleniami planu uchwalonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...]. Wojewoda [...] słusznie więc wskazał na konieczność doprowadzenia projektu do stanu zgodności z ww. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Natomiast odnośnie konieczności zbadania, czy inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wskazał, iż na podstawie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), zw. dalej ustawą o udostępnianiu informacji, konieczne jest ustalenie potencjalnego oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000. Wojewoda [...] słusznie zatem wskazał, że okoliczność ta również powinna być dokładnie wyjaśniona przez organ pierwszej instancji.
Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowana decyzja nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa. Nadto, art. 138 § 2 k.p.a., zawiera zwrot budzący wątpliwości interpretacyjne, a rażąco może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga wykładni prawa.
Zdaniem organu weryfikowana decyzja nie narusza również pozostałych przepisów z art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję złożyła [...] Sp. z o.o., zarzucając rażące naruszenie:
- art. 3 ust. 1 pkt 13, w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji poprzez przyjęcie, że rozbudowa zakładu wymaga postępowania o oddziaływaniu na środowisko;
- art. 96 ust. 3 cyt. ww. ustawy poprzez przyjęcie, że rozbudowa zakładu w ww. zakresie może być uznana za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 co było podstawą do przyjęcia w uzasadnieniu decyzji, iż niezbędne jest wydanie postanowienia obligującego do przesłania niezbędnych dokumentów Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska;
- § 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004r.w sprawie określania rodzajów przedsięwzięć mogących znaczącą oddziaływać na środowisko (...);
- art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) poprzez przyjęcie, że były jakiekolwiek przeszkody w udzieleniu pozwolenia na budowę;
- art. 55 w zw. z art. 64 ust.1 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm.), poprzez przyjęcie, że nie rozwiązano zgodnie z prawem sprawy dojazdu do inwestycji, co musiało prowadzić do postępowania naprawczego przed Starostą [...];
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zawarcie w decyzji z dnia [...] grudnia 2009r. przesłanek uchylenia, które nie zostały w sposób właściwy udowodnione;
- art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez nie zebranie właściwego i wystarczającego materiału dowodowego;
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie istniały podstawy do uchylenia decyzji Starosty i do orzeczenia co do istoty sprawy.
Skarżąca podniosła, iż żaden z argumentów jej wniosku o stwierdzenie nieważności nie został właściwie uzasadniony i wskazała, że wszystkie argumenty organu rażąco naruszają prawo co najmniej w trzech aspektach: braku kompetencji zarówno Starosty [...], Wojewody [...], jak i Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do władczego rozstrzygania o wykładni miejscowego planu, braku kompetencji tych organów do eliminowania z obrotu prawnego decyzji zezwalającej na zjazd oraz braku podstaw prawnych do uznania, że planowany zjazd jest niezgodny z tymi ustaleniami planu.
Zdaniem Skarżącej, wydanie decyzji merytorycznej było możliwe i niezasadne przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia, co jest jednym z "książkowych" przykładów bezprawnego i zbędnego wydłużania postępowania w naszym kraju. Dlatego skarżąca wniosła o wskazanie na bezprawność postępowania organów w nim uczestniczących.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
Kontroli Sądu podlegała decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r., utrzymująca w mocy decyzję własną z dnia [...] lipca 2010r., którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009r. uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2009r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia skarżącej Spółce pozwolenia na rozbudowę ww. zakładu produkcyjno – logistyczno – magazynowego i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Na wstępie podkreślić trzeba, że niniejsza sprawa toczyła się w postępowaniu nieważnościowym, które jest postępowaniem nadzwyczajnym, zmierzającym jedynie do zbadania czy decyzja wydana w postępowaniu zwyczajnym nie jest obarczona wadami kwalifikowanymi, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Ponadto, w związku z zarzutem skargi sformułowanym w ramach przesłanki wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. dodać należy, że o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, a zatem taki który nie wymaga wykładni prawa.
Mając na uwadze powyższe kryteria za nieuzasadniony uznać trzeba zarzut skargi zgłoszony odnośnie rażącego naruszenia art. 138 § 2 kpa. Zauważyć należy, że zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Niewątpliwie - jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji - zawarte w art. 138 § 2 kpa sformułowanie, mówiące o przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w znacznej części ma charakter niedookreślony. Przepis ten nie może zatem stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności na mocy art. 156 § kpa.
Niezależnie zgodzić się trzeba z organem nadzoru, że w postępowaniu zwyczajnym zaszła potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, co uzasadniało zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a.
W konsekwencji na uwzględnienie nie zasługiwały również pozostałe zarzuty skargi
Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 w zw. z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji przede wszystkim zauważyć trzeba, że w decyzji z dnia 29 grudnia 2009 r. Wojewoda Wielkopolski wskazał, iż dla organów administracji architektoniczno – budowlanej wiążące są ustalenia Wójta Gminy [...] zawarte w postanowieniu z [...] września 2009 r., w którym organ ten stwierdził, że przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Nie można było zatem podzielić zarzutu naruszenia i to w stopniu rażącym ww. przepisów poprzez uznanie, że rozbudowa zakładu skarżącej o nowe powierzchnie magazynowo – biurowo – logistyczne wymaga postępowania o oddziaływaniu tego zamierzenia na środowisko, skoro organ takich ustaleń nie poczynił.
Jako niezasadny trzeba ocenić również zarzut rażącego naruszenia art. 96 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji. Zgodnie z treścią ww. normy prawnej jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, uzna że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska określonych dokumentów. Wprawdzie przepis ten pozostawia uznaniu administracyjnemu rozstrzygnięcie ww. zakresie, tym niemniej – skoro rozbudowa zakładu skarżącej planowana była w sąsiedztwie obszaru Natura 2000 – [...], to kwestia ta również wymagała rozważenia przy ponownym rozpoznaniu sprawy w postępowaniu zwyczajnym.
Podobnie, za chybiony należało uznać zarzut błędnej wykładni zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności nietrafne jest stanowisko skarżącej, że organy architektoniczno – budowlane nie mają kompetencji do dokonania interpretacji przepisów planu miejscowego. Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego to właśnie na organach wydających pozwolenie na budowę ciąży obowiązek sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Ponadto - co wymaga podkreślenia w niniejszej sprawie – organ nie musiał dokonywać w postępowaniu zwyczajnym wykładni uchwały Rady Gminy [...] z [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w [...]. W § 8 ust. 1 pkt 14 wskazano bowiem jednoznacznie, że dla terenu objętego przedmiotową inwestycją ([...]) obsługa komunikacyjna powinna odbywać się docelowo z drogi [...], zaś tymczasowo zjazdem z [...] (ul. [...]). Nie może być więc wątpliwości, że przedstawiony do zatwierdzenia projekt budowlany naruszał przytoczone wyżej postanowienie planu, skoro przewidywał obsługę komunikacyjną od ul. [...] ([...]). Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność wydania decyzji o pozwoleniu na lokalizację zjazdu, jeśli obsługa komunikacyjna planowanej inwestycji w ogóle nie mogła odbywać się od strony ul. [...].
Należało zatem zgodzić się z organem nadzoru, że zaszła konieczność w postępowaniu zwyczajnym doprowadzenia przedmiotowego projektu do stanu zgodnego z przepisami planu miejscowego, co czyni niezasadnym zarzut skargi odnośnie nie tylko rażącego, ale również zwykłego naruszenia art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 55 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia w stopniu rażącym przepisów postępowania zgłaszanych w skardze.
Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło