VI SA/Wa 690/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi E. M. na uchwałę Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie opinii w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę Zaskarżoną uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Krajowa Rada Komornicza stwierdziła niedopuszczalność odwołania E.M. od opinii Rady Izby Komorniczej w W. w przedmiocie wyrażenia opinii w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z powodu braku przedmiotu zaskarżenia oraz umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu stwierdzono, że opinie rady izby komorniczej wydawane na podstawie art. 93 ust. ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.) i stanowią część materiału dowodowego podlegającego ocenie Ministra Sprawiedliwości w postępowaniu o powołanie na stanowisko komornika sądowego. Opinia wyrażona przez radę izby komorniczej nie stanowi opinii w rozumieniu art. 106 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Krajowa Rada Komornicza wskazała, że stosownie do treści art. 11 ust. 3 i 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, niezwłocznie po złożeniu wniosku o powołanie na stanowisko komornika, prezes sądu apelacyjnego przesyła odpis wniosku wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie dwudziestu jeden dni. Po upływie terminu wyznaczonego do złożenia opinii prezes sądu apelacyjnego przesyła niezwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości wniosek o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami oraz opinią. Brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. W ocenie Krajowej Rady Komorniczej powyższa norma jednoznacznie przesądza, iż opinie rady izby komorniczej nie uzależniają wydania decyzji przez Ministra Sprawiedliwości, nie stanowią opinii w rozumieniu art. 106 k.p.a. We wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E.M. domagała uznania zaskarżonej uchwały za nieważną, ewentualnie o jej uchylenie. Zaskarżonej uchwale zarzuciła: - brak podstawy prawnej do stwierdzenia niedopuszczalności jej odwołania od postanowienia Rady Izby Komorniczej w W. w przedmiocie wyrażenia opinii, o której mowa w art. 11 ust. 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, - błędne rozstrzygnięcie polegające na tym, że Krajowa Rada Komornicza jednocześnie stwierdza niedopuszczalność złożonego odwołania od opinii z powodu braku przedmiotu zaskarżenia oraz umarza postępowanie, - brak spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych dla postanowień administracyjnych. W uzasadnieniu skargi stawiała zarzuty wobec Rady Izby Komorniczej w W., która nie udzieliła jej rekomendacji przy ubieganiu się o stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z powodu nie dopełnienia przez nią obowiązku poinformowania Rady o dodatkowym zatrudnieniu oraz, iż owo dodatkowe zatrudnienie może powodować konflikt interesów. Podniosła, iż żaden przepis ustawy o komornikach sądowych i egzekucji oraz Kodeks Etyki Zawodowej Komornika nie zabrania asesorom komorniczym podejmowania dodatkowego zatrudnienia ani nie nakłada na nich obowiązku poinformowania samorządu o podjęciu dodatkowego zatrudnienia. Zarzuciła, iż negatywna opinia Rady Izby Komorniczej w W. pomimo wydania jej przez organ kolegialny została podpisana wyłącznie przez jej wiceprzewodniczącego, ponadto nie została jej doręczona ani nie poinformowano jej o możliwości zaskarżenia opinii. Nie zgadzała się z twierdzeniem Krajowej Rady Komorniczej, iż opinia rady izby komorniczej nie jest opinią w rozumieniu art. 106 k.p.a., odwołała się do orzecznictwa i doktryny w zakresie opinii wydawanych przez samorząd notarialny. Zarzuciła, iż zaskarżona uchwała Krajowej Rady Komorniczej nie zawiera: podstawy prawnej, uzasadnienia prawnego, pouczenia o przysługujących środkach odwoławczych, wskazania wszystkich członków biorących udział w wydaniu uchwały ani ich podpisów. Krajowa Rada Komornicza w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie ewentualnie o jej oddalenie. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi stwierdziła, iż uchwała z [...] grudnia 2009 r. nie mieści się w katalogu orzeczeń podlegających zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, wskazała: uchwały rady izby komorniczej są wykonywane przez przewodniczącego lub wyznaczonych jej członków, żaden przepis ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie przewiduje obowiązku doręczania uchwał organów samorządu, z przepisu art. 11 ust. 3 i 4 ww. ustawy wynika wręcz, że opinie o kandydacie przedstawia się właściwemu prezesowi sądu apelacyjnego, który przekazuje ją wraz z wnioskiem Ministrowi Sprawiedliwości. Podkreśliła, iż bez znaczenia są okoliczności związane z przyczynami negatywnej opinii o skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżona uchwała Krajowej Rady Komorniczej z dnia [...] grudnia 2009 r. nie narusza prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Zaskarżoną uchwałą Krajowa Rada Komornicza uznała niedopuszczalność odwołania od opinii Rady Izby Komorniczej w W. wyrażonej w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. Wbrew stanowisku wyrażonym przez Krajową Radę Komorniczą w odpowiedzi na skargę, zaskarżona uchwała podlega kontroli sądowoadministracyjnej, zatem brak jest podstaw prawnych do odrzucenia złożonej skargi. W ocenie Sądu zaskarżona uchwała pomimo braku powołania w niej podstawy prawnej rozstrzygnięcia jest postanowieniem wydanym w trybie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Stosownie do art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r. Nr 167, poz. 1191, ze zm.), w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszej sprawy, niezwłocznie po złożeniu wniosku o powołanie na stanowisko komornika, prezes sądu apelacyjnego przesyła odpis wniosku wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie dwudziestu jeden dni. Po upływie terminu wyznaczonego do złożenia opinii prezes sądu apelacyjnego przesyła niezwłocznie Ministrowi Sprawiedliwości wniosek o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami oraz opinią, o której mowa w ust. 3. Brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu (ust. 4). Wymienione wyżej przepisy nie zawierają jednakże podstawy prawnej do uruchomienia procedury administracyjnej i wydania postanowienia na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu w Warszawie z dnia 6 października 2005 r. - sygn. akt OSK 734/04 - LEX nr 201369). Wydana przez właściwą radę izby komorniczej opinia nie stanowi zatem opinii, o której mowa w art. 106 k.p.a. Zgodnie z art. 106 § 1 k.p.a. jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Żaden przepis ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie uzależnia wydania decyzji w sprawie powołania komornika od wydania opinii przez samorząd. W powołanym wyżej art. 11 ust. 4 ustawy wskazano wręcz, iż brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. Organem właściwym do wydania decyzji w sprawie powołania komornika jest Minister Sprawiedliwości, który ocenia zgromadzony materiał dowodowy zebrany w postępowaniu w sprawie powołania komornika. Opinie samorządu komorniczego są jednym z dowodów oceny przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika sądowego. Zarzuty wobec wydanych opinii mogą być podnoszone w tym postępowaniu, a po wydaniu decyzji mogą być ew. podnoszone w skardze złożonej do sądu administracyjnego. Na marginesie Sąd zauważa, iż postępowanie w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w S., w którym wydano kwestionowaną przez skarżącą opinię Rady Izby Komorniczej w W. zostało w stosunku do skarżącej, na jej wniosek, zakończone umorzeniem postępowania (decyzja z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...]). Skoro opinia wydana przez radę izby komorniczej nie była opinią wydaną w trybie art. 106 k.p.a., nie przysługiwał od niej żaden środek odwoławczy, zatem Krajowa Rada Komornicza mogła tylko stwierdzić niedopuszczalność złożonego odwołania. Wprawdzie uzasadniła to brakiem przedmiotu zaskarżenia i umorzeniem postępowania ale jak wskazano wyżej postępowanie właściwe, tj. postępowanie w sprawie powołania skarżącej na stanowisko komornika sądowego zostało umorzone a wydana opinia dotyczyła właśnie tego postępowania. W świetle powyższego nie ma podstaw, by uznać, iż zaskarżona uchwała nosi znamiona wadliwości w rozumieniu art. 145 p.p.s.a. Z tych względów Sąd stosownie do art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.