I SA/Wa 1823/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. J. M., B. M. B., I. T. G., Z. L., F. M., M. S. S., K. D. Z., J. B. S. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [....] września 2009 r., nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę własności nieruchomości oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J. B., B. B., I. G., Z. L., F. M., M. S., K. S. i J. S., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...]stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (drogę gminna [....] ), położonej w L. przy ul.[....], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono następujący stan sprawy: Prezydent Miasta L. wniósł o uregulowanie stanu prawnego działki położonej w L. przy ul. [...] oznaczonej nr [...] w obrębie [...] zajętej pod drogę publiczną (drogę gminna [...]) - w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Wojewoda [...] ustalił, że przedmiotowa część nieruchomości: – stanowiła współwłasność J. M., B. B., I. G. Z. L. F. M., M. S., K. S. i J. S.; – została zajęta pod drogę publiczną (drogę lokalna miejską) na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta L. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie województw łódzkiego (Dz. Urz. Woj. [...] z [...] lutego 1990 r. Nr [..], poz. [...]); – pozostawała w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Gminy Miasto L., co potwierdza pismo Zarządu Dróg i Transportu w L. z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...]. Wobec powyższego Wojewoda [...], stosownie do art. 73 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r., decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę Miasto L. prawa własności przedmiotowej nieruchomości. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. M., działający w imieniu własnym oraz w imieniu B. B., I. G., Z. L., F. M., M. S., K. S. i J. S. Minister Infrastruktury utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśnił, że nabycie nieruchomości z mocy prawa w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną nastąpiło jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną oraz nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego. Organ wskazał, że skoro z akt sprawy wynika, że spełnione zostały wszystkie przesłanki wynikające z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Wojewoda [...] obowiązany był wydać stosowną decyzję. Organ wyjaśnił też, że sprawa odszykowania za nieruchomość przejętą w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu. Przepis art. 73 ust. 4 cytowanej ustawy stanowi, że odszkodowanie jest ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, tj. w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie należy do właściwości starosty (prezydenta miasta na prawach powiatu). Skargę na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] września 2009 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. M., działający w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik B. B., I. G., Z. L., F. M., M. S., K. S. i J. S. W skardze zarzucił naruszenie prawa procesowego: art. 9 k.p.a. poprzez brak informacji o prawie do odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., a także art. 84 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność rzeczywistego przebiegu ulicy [....]. Zarzucono także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. oraz art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP. Zarzucając powyższe wniósł o uchylenie obu decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. W ocenie sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [..] września 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę Miasto L. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną (drogę gminna [...] ), położonej w Łodzi przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [..] nie narusza prawa. Stosownie do art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy samego prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje skutek w postaci przejścia prawa własności na Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Przesłankami tymi są: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oraz władanie nią w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną oznacza urządzenie na niej drogi zaliczonej do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, władanie zaś nieruchomością oznacza pozostawanie jej w faktycznym władztwie Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Zarzuty skargi sprowadzają się do zakwestionowania wystąpienia przesłanek władania nieruchomością i zajęcia jej pod drogę publiczną. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność J. M., B. B. I. G., Z. L., F. M., M. S., K. S. i J. S. (odpis księgi wieczystej Nr [..] ). Ustawa z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, która w art. 73 stworzyła podstawę uregulowania stanu prawnego gruntów, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były zajęte pod drogi publiczne. Dla przejścia własności gruntu na Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego wystarczy, iż grunt nie stanowiący ich własności był w tym dniu zajęty pod drogę publiczną i pozostawał we władaniu tych podmiotów. Należy przy tym zauważyć, iż do spełnienia przesłanki władztwa nie jest konieczne udowodnienie przez podmiot publicznoprawny posiadania nieruchomości (w rozumieniu Kodeksu cywilnego), a jedynie wykazanie faktycznego władania nią. Ustawodawca nie związał bowiem skutków nabycia własności nieruchomości z mocy prawa z jej posiadaniem opartym wyłącznie na jakiejkolwiek umowie, lecz odniósł się do każdego stanu władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela, byleby nieruchomość nie stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własności publicznej. Na takie rozumienie art. 73 wskazuje także Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P. 5/99 (OTK ZU 2000/2, poz. 60). Takie stanowisko zostało też zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2004 roku sygn. akt I Sa 2398/02 LEX 159017. Również w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2006 roku III CZP 19/05 (OSNC 2006 /12 /195) podkreślono, że władztwo podmiotów publicznych do chwili ich uwłaszczenia nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne było posiadaniem w złej wierze, skoro dobrą wiarę wyłącza nie tylko pozytywna wiadomość o braku uprawienia, w tym wypadku nieposiadania tytułu własności, ale i brak takiej świadomości spowodowany niedbalstwem. Stan taki miał miejsce w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika (mapa łącznie z wykazem powierzchni przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 21 września 1995 r., pismo Zarządu Dróg i Transportu w L. z dnia 13 sierpnia 2008 r. nr [...]), że działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...]. Wchodziła ona w skład ulicy [...] w L. o urządzonej asfaltowej nawierzchni jezdni. Stan taki istniał w dniu 31 grudnia 1998 r. Zasadnie Minister twierdzi, że położenie nawierzchni asfaltowej na ulicy [...] – obejmującej działkę nr [...] – świadczy o spełnieniu przesłanki władania tą działką przez podmiot publiczny. Z akt sprawy wynika także, że ulica [...] została zaliczona do dróg lokalnych miejskich na podstawie uchwały Rady Narodowej Miasta L. Nr [...] z dnia [...] stycznia 1990 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich i gminnych na terenie województw łódzkiego (Dz. Urz. Woj. Łódzkiego z 15 lutego 1990 r. Nr 7, poz. 40). Zgodnie z art. 103 ust. 2 cytowanej ustawy drogi lokalne miejskie stały się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Zasadnie zatem Wojewoda [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miejską L. Z akt sprawy wynika, że strona była informowana przez organy orzekające, że sprawa odszkowania za nieruchomość przejętą w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest rozpatrywana w odrębnym postępowaniu toczącym się przed starostą (prezydentem miasta na prawach powiatu). Z tych względów skarga nie mogła być uwzględniona. W świetle przedstawionego wyżej stanu sprawy Sąd nie znalazł podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że skarżący z jednej strony kwestionuje władanie przez Gminę przedmiotową nieruchomością, ale z drugiej strony żąda od organu ustalenia odszkodowania za dokonane wywłaszczenie, tak jakby ta nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.