VII SA/Wa 1891/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły ( spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi C. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Przedmiotem skargi wniesionej przez C. K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2010 r. znak [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2010 r. nr [...] o umorzeniu postępowania wznowionego na żądanie skarżącej. Pismem z 12 marca 2009 r. C. K. zwróciła się do Wojewódzkiego Nadzoru Budowlanego w [...] o wznowienie postępowania administracyjnego i przywrócenie stanu poprzedniego jej mieszkania. Do podania skarżąca załączyła m.in. postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2002 r., którym nakazano Towarzystwu Budownictwa Społecznego w [...] ul. [...] wstrzymać prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w budynku nr [...] lokal nr [...] ul. [...] w [...]. Skarżąca załączyła również pismo Zakładu Gospodarki Komunalnej z 24 stycznia 2007 r. informujące ją o dokonaniu w dniu 18 grudnia 2006 r. odbioru robót remontowo-budowlanych związanych z wykonaniem łazienki w lokalu nr [...] w budynku Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...]. Po otrzymaniu ww. podania skarżącej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] pismem z 25 marca 2009 r. wezwał zainteresowaną w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do sprecyzowania złożonego podania poprzez wskazanie przepisu Kodeksu postępowania administracyjnego, w oparciu o który żądanie w nim zawarte ma zostać rozpatrzone. Z uwagi na brak odpowiedzi, powyższe pismo skarżącej z 12 marca 2009 r. organ pozostawił bez rozpatrzenia, o czym poinformował zainteresowaną w piśmie z 22 kwietnia 2009 r. Następnie, z akt sprawy wynika, iż pismem z 27 kwietnia 2009 r. C. K. ponowiła swoje żądanie wznowienia postępowania administracyjnego. Wskazała przy tym na przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Do pisma zaś załączyła wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 1 lipca 2004 r. sygn. akt 2 IV SA 112/03 uchylający decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2002 r. wydaną w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót remontowych. W odpowiedzi na (ponowne) wezwanie organu z 6 maja 2009 r. do sprecyzowania podania, C. K. w piśmie 14 maja 2009 r. wskazała na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. i wniosła o unieważnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] października 2002 r. Zauważyła przy tym, iż roboty budowlane, na które PINB ww. decyzją udzielił zezwolenia, są wykonane niezgodnie ze sztuką budowlaną i grożą katastrofą budowlaną. W konsekwencji, pismem z 20 maja 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zawiadomił strony o wszczęciu na wniosek C. K. postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją ostateczną z [...] października 2004 r. znak [...] utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] z [...] października 2002 r., udzielającą Towarzystwu Budownictwa Społecznego pozwolenia na wznowienie robót remontowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] [...] w [...]. Następnie, postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. organ ten, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 oraz art. 150 § 1 k.p.a. wznowił postępowanie na żądanie skarżącej w ww. sprawie, tj. zakończonej decyzją z [...] października 2004 r. W uzasadnieniu postanowienia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż zdaniem strony okolicznością faktyczną nie znaną organowi w dniu wydania decyzji jest fakt wykonania robót budowlanych niezgodnie ze sztuką budowlaną, co grozi katastrofą budowlaną. I dalej, w dniu [...] lipca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję nr [...], którą odmówił uchylenia ww. decyzji ostatecznej z [...] października 2004 r. W uzasadnieniu wskazał, iż wnioskodawczyni powołuje się na fakt złego wykonania robót budowlanych, to zaś nie stanowi okoliczności istniejącej w dniu wydania decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego -po rozpatrzeniu odwołania C. K. od powyższej decyzji z [...] lutego 2009 r.- decyzją z [...] sierpnia 2009 r. uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż przed wznowieniem postępowania obowiązkiem organu I instancji jest zbadanie, czy nie zachodzą jakiekolwiek przeszkody formalne do wznowienia danego postępowania. Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu organ ten winien więc m.in. ustalić, czy został zachowany termin do zgłoszenia żądania wznowienia postępowania określony w art. 148 k.p.a. Dostrzegając powyższe, Główny Inspektor zauważył, iż ani z analizy rozstrzygnięć WINB w [...] (tj. postanowienia i wydanej decyzji), ani z treści wniosku strony nie wynika, czy został zachowany miesięczny termin na jego wniesienie przewidziany ww. art. 148. Tym samym uznał sprawę za niedostatecznie wyjaśnioną, a zaskarżoną decyzję za wydaną z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Nadto, Główny Inspektor wskazał, iż wniosek skarżącej oparty jest na przesłance z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednak z jego treści nie wynika jednoznacznie jakie to nowe fakty lub nowe dowody wnioskodawczyni przedstawia na poparcie swojego wniosku, swoich zarzutów i kiedy się o tych faktach, czy dowodach dowiedziała. Konkludując Główny Inspektor podał, iż to wszystko uzasadniało wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego, przewidzianego w art. 138 § 2 k.p.a. W tym miejscu wskazać trzeba, iż ww. decyzja Głównego Inspektora na skutek skargi C. K. była przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 9 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa skargę oddalił. Działając po wyroku i stosując się do decyzji Głównego Inspektora z [...] sierpnia 2009 r., pismem z 6 maja 2010 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wezwał skarżącą -w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a.- do sprecyzowania wniosku o wznowienie poprzez wykazanie zachowania terminu określonego w art. 148 k.p.a. Jednocześnie organ pouczył zainteresowaną o treści tego przepisu oraz o treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zaznaczając przy tym, iż okoliczności faktyczne powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej nie dają podstaw do wznowienia postępowania, lecz mogą stanowić przesłankę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie. W odpowiedzi, w piśmie z 15 czerwca 2010 r. skarżąca oświadczyła, iż nie zamierza udowadniać daty dowiedzenia się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Mając na względzie powyższe, decyzją z [...] czerwca 2010 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie administracyjne wznowione na żądanie skarżącej postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] października 2004 r. w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót remontowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu tej decyzji organ wyjaśnił, iż wniosek o wznowienie złożony został po upływie terminu przewidzianego w art. 148 k.p.a., a tym samym wznowione postępowanie należało umorzyć. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji, pismem z 7 lipca 2010 r. C. K. wniosła odwołanie. Decyzją z [...] sierpnia 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, iż organ I instancji nie miał podstaw do orzekania co do istoty po wznowieniu postępowania, albowiem strona nie wykazała w sprawie, iż termin określony w art. 148 § 1 k.p.a. został zachowany. Jednocześnie organ odwoławczy podał, iż zachowanie tego terminu należało zbadać we wstępnie fazie postępowania wznowieniowego, albowiem od jego zachowania uzależniona jest dopuszczalność przeprowadzenia postępowania w omawianym trybie nadzwyczajnym. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wznowione, chociaż skarżąca -pomimo wezwania- zachowania ww. terminu nie wykazała. Tym samym zachodziła konieczność umorzenia wznowionego postępowania. W skardze do Sądu na decyzję Głównego Inspektora z [...] sierpnia 2010 r. skarżąca – C. K. zarzuciła nierzetelne przeanalizowanie całości akt sprawy i nieprzeprowadzenie wizji w jej mieszkaniu celem stwierdzenia, że faktycznie roboty budowlane przeprowadzone w lokalu nr [...] wykonane są niezgodnie ze sztuką budowlaną i zagrażają życiu i zdrowiu, a przyczyną takiego stanu rzeczy jest wydane pozwolenie na wznowienie robót remontowych. Skarżąca wskazała, iż do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zmusiły ją "kolejne zalania" jej mieszkania. Wskazała również, iż nie miała obowiązku, bo też i nie była w stanie, "trzymać się" niewiadomego dla niej miesięcznego terminu. Podniosła, iż całe postępowanie administracyjne prowadzone jest z naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, niezgodnie z Konstytucją RP i prawem unijnym. W konkluzji wniosła o przywrócenie w jej mieszkaniu stanu poprzedniego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem kontrolowana decyzja prawa nie narusza. Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została w trybie postępowania wznowieniowego, będącego postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadło było dotknięte co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 k.p.a. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. W pierwszej fazie organ, bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona, czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowieniowe, a także czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia organu w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zatem, w przypadku przedłożenia organowi administracji wniosku o wznowienie postępowania organ ten zobligowany jest z urzędu do ustalenia w pierwszym rzędzie, czy spełniona została m.in. przesłanka natury formalnej, dotycząca terminu złożenia wniosku. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Jednocześnie należy zaznaczyć, iż wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowiłoby istotne naruszenie prawa, bo godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Na potrzebę analizy wniosku skarżącej w kontekście art. 148 § 1 k.p.a., wskazał Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji wydanej w tej sprawie w dniu [...] sierpnia 2009 r., uchylającej poprzednie orzeczenie organu I instancji z [...] lipca 2009 r. o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej. Wskazana decyzja Głównego Inspektora była przedmiotem kontroli Sądu, który wyrokiem z 9 marca 2010 r. sygn. akt VII SA/Wa 2235/09 skargę tę oddalił. Wskazany wyrok jest prawomocny, a to nie jest w sprawie bez znaczenia, gdyż zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 143, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Podmioty wymienione w tym przepisie są zatem faktem i treścią orzeczenia związane, co musi skutkować w sposób bezwzględny uwzględnieniem treści prawomocnego wyroku w wydawanych przez nie rozstrzygnięciach. Podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem, w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana i odmiennie oceniana. Skoro ww. wyrokiem z 9 marca 2010 r. Sąd oddalił skargę na ww. rozstrzygnięcie Głównego Inspektora z [...] sierpnia 2009 r., to tym samym za przesądzoną w niniejszej sprawie należało uznać konieczność uzupełnienia postępowania z wniosku skarżącej dotyczącego wznowienia poprzez ustalenie, czy termin miesięczny przewidziany w powyżej cyt. art. 148 k.p.a. został zachowany (i dokładne określenie -w tym też m.in. celu- przesłanki wznowionej). Stosując się do wyroku Sądu i wytycznych organu odwoławczego zawartych w decyzji kasacyjnej z [...] sierpnia 2009 r., organ I instancji wezwał więc skarżącą do jednoznacznego określenia, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ pouczył jednocześnie skarżącą o treści art. 148 k.p.a. i wyjaśnił, iż zachowanie terminu wskazanego w tym przepisie musi być przez stronę udowodnione. Skarżąca na to wezwanie odpowiedziała, natomiast żadnej daty nie wskazała. Należy dodać, iż skarżąca od momentu wystąpienia po raz pierwszy z żądaniem wznowienia pismem z 12 marca 2009 r., była kilkakrotnie pouczana przez organ o treści art. 145 i art. 148 k.p.a. Nadto, przypomnieć w tym miejscu trzeba, iż skarżąca pismem z 27 kwietnia 2009 r. podtrzymała swoje żądania zawarte w piśmie z 12 marca 2009 r., a dotyczące wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2004 r. Decyzją tą, wydaną na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 1 lipca 2004 r. sygn. akt 2 IV SA 112/03 (uchylającym poprzednie rozstrzygnięcie tego organu), WINB w [...] utrzymał w mocy decyzję PINB w [...] z [...] października 2002 r. o pozwoleniu na wznowienie robót remontowych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...]. Żądając wznowienia skarżąca, po sprecyzowaniu swojego wniosku, wskazała na przepis art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a zatem, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi i istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Powołując się na ww. przesłankę wznowieniową skarżąca podała, iż roboty budowlane (wznowione na podstawie ww. rozstrzygnięcia z 2002 r.) wykonano niezgodnie ze sztuką budowlaną, co grozi katastrofą budowlaną, a przejawem tego jest to, iż już trzykrotnie zostało zalane jej mieszkanie. Z akt sprawy wynika, iż o decyzji ostatecznej WINB w [...] z [...] października 2004 r. (kończącej postępowanie, którego żądanie wznowienia dotyczy), skarżąca dowiedziała się 7 października 2004 r. W tej dacie decyzja ta została jej bowiem osobiście doręczona, na co wskazuje zwrotne potwierdzenie odbioru. Roboty remontowe, które skarżąca kwestionuje, odebrane zostały 18 grudnia 2006 r. Okoliczność ta wynika z pisma Zakładu Gospodarki Komunalnej w [...] z 24 stycznia 2007 r. skierowanego do skarżącej, które skarżąca załączyła w kopii do swojego podania z 12 marca 2009 r. Nadto, z akt sprawy wynika, iż pierwsze zalanie mieszkania skarżącej miało miejsce 23 kwietnia 2005 r., zgodnie z pismem ubezpieczyciela z 9 maja 2005 r. skierowanym do skarżącej (i przez nią również w kopii do akt sprawy złożonym). Z wnioskiem o wznowienie skarżąca wystąpiła natomiast w 2009 r., a dokładnie 27 kwietnia 2009 r., a więc kilka lat po otrzymaniu decyzji ostatecznej z [...] października 2004 r., kilka lat po pierwszym zalaniu jej mieszkania oraz kilka lat od zakończenia robót remontowych (o czym skarżąca dowiedziała się najpóźniej w lutym 2007 r.). Tymczasem art. 148 k.p.a. przewiduje termin miesięczny na złożenie takiego wniosku od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zachowania tego terminu skarżąca -zobligowana przez organ- nie wykazała, a akta administracyjne nie wskazują na to, aby dochowanie tego terminu w sprawie miało miejsce. Przy czym za okoliczność mającą stanowić podstawę wznowienia należało zgodnie z pismami skarżącej uznać wykonane roboty remontowe w lokalu nr [...] w budynku przy ul [...] w [...] (wznowione na podstawie kwestionowanej przez nią decyzji). W konsekwencji, w ocenie Sądu, należało uznać, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekając w niniejszej sprawie prawidłowo zakwalifikował wniosek skarżącej, jako złożony z uchybieniem ww. terminu i prawidłowo w konsekwencji uznał, iż nie było możliwe w takiej sytuacji wydanie decyzji co do istoty po wznowieniu postępowania. Słusznie też przyjął, że skoro przed analizą wstępną wniosku dotyczącą zachowania wymogów formalnych (w tym zachowania terminu z art. 148), doszło do wydania przez organ I instancji postanowienia o wznowieniu, to wznowione postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. należało umorzyć, co też organ I instancji w sprawie uczynił. Z tych też względów Sąd skargi nie uwzględnił, uznając zaskarżoną decyzję w okolicznościach sprawy za prawidłową. Niezależnie od powyższego, wskazać trzeba, iż skarżąca w kontekście przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., przywołuje okoliczności, które nie istniały w dacie wydania decyzji z [...] października 2004 r. (kończącej postępowanie, którego wznowienia żąda). Skarżąca wskazuje bowiem wyraźnie na roboty budowlane, które wykonano na podstawie tej decyzji. Słusznie więc w piśmie z 6 maja 2010 r. WINB w [...] pouczył skarżącą, że okoliczności faktyczne powstałe po wydaniu decyzji ostatecznej mogą stanowić jedynie przesłankę wszczęcia postępowania w nowej sprawie, bo nie wypełniają ww. przesłanki wznowieniowej. W tym kontekście (i z uwagi na podnoszone przez skarżącą okoliczności związane ze złym staniem technicznym budynku, w którym zamieszkuje), Sąd na marginesie zauważa, iż stosownie do art. 61 Prawa budowlanego właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Stosownie zaś do treści art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo jest w nieodpowiednim technicznym, albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Zatem, na podstawie ww. przepisów, skarżąca może zwrócić się do właściwego organu nadzoru budowlanego o skontrolowanie stanu technicznego nieruchomości, w której zamieszkuje. Z tych też powodów Sąd uznał, iż zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i skargę jako nieuzasadnioną w oparciu o art. 151 p.p.s.a. oddalił.