IV SA/Wa 2190/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-14
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Alina Balicka, Aneta Dąbrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując sprawę ponownie po uchyleniu jego decyzji przez sąd administracyjny, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez sąd pierwszej instancji, a następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny, w zakresie wad zwykłych decyzji, mimo rozpoczęcia inwestycji?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę ponownie na skutek uchylenia jego wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest związany wykładnią prawa dokonaną przez NSA. Oznacza to, że nawet po rozpoczęciu inwestycji, sąd musi badać wady zwykłe decyzji, a nie tylko te skutkujące nieważnością. Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę dwuinstancyjności i prawdy obiektywnej, nie rozpatrując całości zarzutów strony dotyczących nadmiernej ingerencji w prawo własności i sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Infrastruktury ustalającą lokalizację węzła drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) pierwotnie uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej linii rozgraniczającej teren inwestycji, przebiegu ścieżki rowerowej i posadowienia ekranów akustycznych. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił następnie wyrok WSA w części oddalającej skargę, wskazując na niespójność rozstrzygnięć WSA i zarzucając organowi odwoławczemu nierozpatrzenie wszystkich zarzutów strony, w tym dotyczących naruszenia prawa własności i sprzeczności z decyzją o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. w zakresie ustalenia linii rozgraniczającej teren inwestycji, przebiegu ścieżki rowerowej oraz posadowienia ekranów akustycznych. Zaskarżona decyzja w części uchylonej tym wyrokiem nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia się.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji węzła drogowego I. uchyla zaskarżoną decyzję - poza częścią uchyloną pkt. I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 września 2009 roku, sygn. akt IV SA/Wa 643/09, uzupełnionego wyrokiem z dnia 12 stycznia 2010 roku - także w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 roku nr [...] w zakresie ustalenia: 1) linii rozgraniczającej teren inwestycji poza odcinkiem L. od km [...] do km [...] na odcinku od granicy działki nr [...] obręb [...] po stronie zachodniej do granicy działki nr [...] obręb [...] od strony wschodniej; 2) przebiegu ścieżki rowerowej na tym odcinku; 3) posadowienia ekranów akustycznych wzdłuż granicy działek [...] oraz [...] z obrębu [...]; II. zaskarżona decyzja w części uchylonej tym wyrokiem nie podlega wykonaniu do czasu jego uprawomocnienia się.
IV SA/Wa 2190/10
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 4.11.2010 r., sygn. akt II OSK 1062/10 Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. -określanej dalej "P.p.s.a.") uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1.09.2009 r, sygn. akt IV SA/Wa 643/09, uzupełniony wyrokiem z dnia 12.01.2010 r. w punkcie II, czyli w części oddalającej skargę J.Sp. z o. o. z siedzibą w W.. W pozostałym zakresie wskazany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/Wa 643/09 stał się prawomocny, w tym uprawomocnił się jego pkt. I, w którym m. in. ze skargi tej Spółki uchylono zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2008 r. w zakresie ustalenia: 1) linii rozgraniczającej teren inwestycji na odcinku Ł. od km 0+434.38 do km 0+136.67, 2) przebiegu ścieżki rowerowej na tym odcinku, 3) lokalizacji inwestycji na działce nr [...] z obrębu [...]. Jednocześnie w wyroku uzupełniającym zachowany został zapis zmieniający numerację poszczególnych punktów wyroku z dnia 1.0"9.2009 r. Pominięte zostaną więc zapisy zaskarżonej decyzji tyczące kwestii prawomocnie rozstrzygniętych, jako objęte res iudicata oraz odnoszące się do nich zarzuty skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny dopatrzył się wadliwości rozstrzygnięcia WSA tylko odnośnie pkt II cyt. wyroku z dnia 1.09.2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 643/09, uzupełnionego wyrokiem z dnia 12.01.2010 r. W tym zakresie omówione więc zostaną kwestionowane rozstrzygnięcia oraz wniesione środki zaskarżenia.
Przekazując WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania sprawę w uchylonym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zarówno wyrok WSA w Warszawie z dnia 1.09.2009 r., jak i wyrok go uzupełniający stanowiły jedną całość, winny więc pozostawać w spójności. Orzekając w dniu 1.09.2009 r. Sąd pierwszej instancji nie orzekł o całości żądania J. Sp. z o. o. z siedzibą w W.. Uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] tylko co do części linii rozgraniczającej teren inwestycji z nieruchomościami skarżącej Spółki, oznaczonymi jako działki nr [...] i nr [...]. Wobec braku rozstrzygnięcia co do pozostałej części skargi tej Spółki, dotyczącej linii rozgraniczającej na całej
długości nieruchomości skarżącej WSA uzupełnił wyrok z dnia 1.09.2009 r. wyrokiem z dnia 12.01.2010 r. - dodając mu pkt II w brzmieniu : "W pozostałym zakresie skargę J.. Sp. z o. o. w Warszawie oddala". Naczelny Sąd Administracyjny zauważył jednak, przyznając rację zarzutom skargi kasacyjnej wywiedzionej przez J. Sp.' z o. o., iż odmienne kryteria zastosował WSA w wyroku z dnia 1.09.2009 r, w stosunku do zawartych w wyroku uzupełniającym z dnia 12.01.2010 r. W uzasadnieniu wcześniejszego wyroku zarzucił brak prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, podczas gdy w wyroku uzupełniającym dokonał merytorycznej oceny skarżonego rozstrzygnięcia, zastępując w tym organ orzekając dochodząc do odmiennych wniosków.
W wyroku z dnia 1.09.2009 r. WSA podkreślił bowiem, że we wniesionym odwołaniu skarżąca spółka J. poczyniła m.in. zarzuty naruszenia przez organ przepisów Konstytucji RP oraz przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, poprzez ustalenie przebiegu linii rozgraniczającej przez działkę nr [...] należącą do skarżącej i zatwierdzenie podziału nieruchomości stanowiącej tę działkę w sposób wykraczający poza zakres niezbędny do wybudowania planowanej inwestycji oraz nieuwzględnienie, że przeprowadzenie linii rozgraniczającej w ustalony decyzją sposób wraz z posadowieniem wzdłuż działek nr [...] i [...] ekranów dźwiękochłonnych naruszy w istotny sposób uzasadnione interesy skarżącej oraz naruszenia art. 7 i 77 Kpa, poprzez nieuwzględnienie decyzji ustalającej warunki zabudowy dla działek nr [...] i [...].
Wyrok WSA z dnia 1.09.2009 r. został zatem oparty na naruszeniach artykułów 7, 77 § 1 i 107 § 3 Kpa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części, w celu rozpoznania postawionych zarzutów przez organ administracji publicznej.
Odmienne stanowisko zawarł WSA w wyroku uzupełniającym z dnia 12.01.2010 r. Stwierdził bowiem, że w pozostałej części skarga J.. Sp. z o. o. w Warszawie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem Spółka nie wykazała ani nie uprawdopodobniła w wystarczającym stopniu, że ingerencja inwestora w jej prawa jest niekonieczna. W ocenie WSA, realizacja wszystkich postulatów skarżącej musiałaby prowadzić do znacznego zmodyfikowania, o ile nie do odstąpienia od planowanego przebiegu inwestycji na znacznym odcinku oraz do pozbawienia terenów sąsiadujących z terenem inwestycji instalacji ochronnych. Rozstrzygnął zatem merytorycznie, mimo iż wcześniej uznał, iż oceny takiej winien dokonać w sprawie organ administracji publicznej.
Wytykając tę niekonsekwencję Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, iż WSA początkowo (1.09.2009 r.) za uzasadnioną uznał cała skargę J.. Sp. z o. o. w W. wskazując, że organy wadliwie nie ustosunkowały się do stanowiska tej Spółki, podczas gdy w uzupełniającej części wyroku Sąd samodzielnie ocenił stanowisko Skarżącej jako nieuzasadnione.
Należy nadto zaznaczyć, iż stan faktyczny tej sprawy w zakresie uchylonym przez NSA przedstawiał się następująco.
Minister Infrastruktury, zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., po rozpatrzeniu odwołań E. i J. G., J. Sp. z o.o. w W. oraz B. J. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r, o ustaleniu lokalizacji inwestycji dla budowy węzła L. w W., przebudowy ul. [...] na terenie gminy miasta W. w województwie [...] oraz zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości: I. Uchylił rozstrzygnięcia dotyczące podziału działki ewidencyjnej nr [...] w obrębie [...], poprzez: 1) uchylenie w sentencji decyzji, na jej stronie 2, w 13 wierszu licząc od góry, zapisu: "0.0814", 2) uchylenie w załączniku nr 2 zaskarżonej decyzji, który stanowią mapy z projektami podziałów nieruchomości, arkusza 3/6, z projektem podziału działki nr [...], orzekając w tym zakresie poprzez: 1) ustalenie w sentencji decyzji, na jej stronie 2, w wierszu 13 licząc od góry, nowego zapisu: "0.0812", 2) ustalenie w załączniku nr 2 zaskarżonej decyzji nowego arkusza mapy zawierającej projekt podziału działki nr [...] na działki nr [...] o powierzchni 0,0703 ha i [...] o powierzchni 0,0812, stanowiącej załącznik nr 1 do niniejszej decyzji. II. W pozostałym zakresie Minister utrzymał decyzję Wojewody w mocy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda ustalił lokalizację dla planowanej inwestycji, zatwierdził projekt podziału nieruchomości i nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
J. Sp. z o.o. zarzuciła zarówno w swoim odwołaniu, jak i następnie wywiedzionej skardze, że decyzja Wojewody wydana została z naruszeniem art. 64 i art. 21 Konstytucji RP, art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz art. 144 Kc, poprzez ustalenie przebiegu linii rozgraniczającej przez działkę [...], obręb [...], należącą do skarżącej spółki i zatwierdzenie podziału tej działki, w sposób wykraczający, jej zdaniem, poza zakres niezbędny do zrealizowania przedmiotowej inwestycji. Ponadto, zdaniem skarżącej Spółki, w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono faktu, że przeprowadzenie linii
rozgraniczającej w ustalony decyzją sposób, wraz z umieszczeniem wzdłuż działek [...] i [...] ekranów dźwiękochłonnych, obniży atrakcyjność i funkcjonalność należących do niej nieruchomości, sąsiadujących z projektowaną drogą (naruszając tym samym przepis art. 144 Kc), a także naruszy w istotny sposób uzasadnione interesy skarżącej spółki, przez uniemożliwienie zrealizowania inwestycji na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wydanej dla J. Sp. z o.o. w dniu [...] września 1998 r.). Sytuacja taka spowoduje, w jej ocenie, niedopuszczalną ingerencję w prawo własności skarżącej spółki do działek pozostałych po podziale, przez obniżenie ich wartości ekonomicznej i urbanistycznej oraz ograniczenie możliwości ich wykorzystania na cele dotychczas zamierzone. Według J. Sp. z o.o., decyzja Wojewody [...] narusza również art. 7 i art. 77 Kpa, przez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz zaniechanie zebrania całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz przez nieuwzględnienie, przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, ważnej i obowiązującej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania na działkach nr [...] i [...] (dla budowy zespołu obiektów biurowo - usługowo - handlowych), z którą decyzja o lokalizacji drogi, w zakresie określenia linii rozgraniczających, pozostaje w sprzeczności. Skarżąca spółka zarzuciła, iż linia rozgraniczająca w nadmierny sposób, bez uzasadnionej potrzeby, przebiega przez jej nieruchomość. Zdaniem J.. Sp. z o.o., Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] lipca 2008 r. powinien był uwzględnić uzasadnione interesy osób trzecich oraz postarać się zminimalizować ewentualne dla nich zagrożenia.
Rozpatrując m. in. to odwołanie Minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że została ona podjęta w zgodzie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Organ odwoławczy wskazał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo, wniosek inwestora jest kompletny, tj. zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, a w postępowaniu przed organem I instancji dochowano wszelkich wymogów wynikających z przedmiotowej ustawy.
W odniesieniu do zarzutu postawionego przez J.. Sp. z o.o., iż przedmiotowa inwestycja spowoduje także niedopuszczalną ingerencję w prawo własności skarżącej Spółki do działek pozostałych po podziale, przez obniżenie ich wartości ekonomicznej i urbanistycznej oraz ograniczenie możliwości ich wykorzystania na dotychczas zamierzone cele, Minister wyjaśnił, że na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy, w przypadku, gdy pozostała po podziale część nieruchomości nie nadaje się do
prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego tej części nieruchomości.
Minister stwierdził nadto, że nie może uwzględnić zarzutu Spółki odnoszącego się do niewzięcia pod uwagę decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (wydanej dnia [...] września 1998 r., dla działek nr [...] i [...], obręb [...], których właścicielem jest J.. Sp. z o.o.), przy ustalaniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji. W związku bowiem z przepisem art. 10 ustawy, w sprawach dotyczących lokalizacji dróg przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym nie stosuje się.
W swojej skardze na decyzję Ministra skarżąca J.. Sp. z o.o. z siedzibą w W. zarzuciła orzeczeniu:
naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. art.
64 i 21 Konstytucji RP oraz art. 140, 144 Kc, poprzez ustalenie przebiegu linii
rozgraniczającej przez działkę nr [...]należącą do skarżącej i zatwierdzenie podziału
nieruchomości stanowiącej tę działkę w sposób wykraczający poza zakres niezbędny do
wybudowania inwestycji objętej niniejszym postępowaniem, nieuwzględnienie, że
przeprowadzenie linii rozgraniczającej w ustalony decyzją sposób wraz z posadowieniem
wzdłuż działek nr [...] i nr [...] ekranów dźwiękochłonnych naruszy w istotny sposób
uzasadnione interesy skarżącej przez uniemożliwienie wybudowania inwestycji zgodnie z
ostateczną i ważną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej
na rzecz skarżącej i spowoduje także niedopuszczalną ingerencję w prawo własności
skarżącej do działek pozostałych po podziale przez obniżenie ich wartości ekonomicznej i
urbanistycznej i ograniczenie możliwości jej wykorzystania,
naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77
i 15 Kpa oraz art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie
wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, poprzez brak skontrolowania decyzji I instancji w
zakresie ustalenia linii rozgraniczających oraz obszaru niezbędnego dla inwestycji i
uznanie, że w tym zakresie inwestor rozstrzyga na etapie projektowania inwestycji,
niewyjaśnienie dostateczne stanu faktycznego i zaniechanie zebrania w sposób
wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W tym nieuwzględnienie
przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy ważnej i obowiązującej decyzji o warunkach
zabudowy na działkach nr [...] i [...] ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania
tych działek przez budowę zespołu obiektów biurowo - usługowo - handlowych, z którą decyzja o lokalizacji drogi w zakresie określenia linii rozgraniczającej jest sprzeczna i uznanie, że z uwagi na brzmienie art.10 ustawy nie może być wzięta pod uwagę oraz nieustalenie w decyzji wymogów ochrony interesów skarżącej, związanych z zamierzoną przez nią inwestycją na podstawie wydanej na jej rzecz decyzji o warunkach zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sąd kontrolujący działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania w myśl art. 190 P.p.s.a., związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Na wstępie należy zaznaczyć, iż w rozpatrywanej sprawie inwestor dawno wskazywał na to, że przedmiotowa inwestycja została już rozpoczęta, co nastąpiło w dniu [...].06.2009 r, a więc w okresie przed wyrokowaniem w niniejszej sprawie zarówno przez WSA, jak i następnie NSA. Udokumentowane było to stosownym odpisem z dziennika budowy, znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy. W efekcie inwestor wskazywał na treść art. 31 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, jako przeszkodę uwzględniania innych wad decyzji lokalizacyjnej niż skutkujące jej nieważnością lub wznowieniem postępowania. Okoliczność tę podniósł również na rozprawie w dniu 14.01.2011 r. Na marginesie należy zaznaczyć, iż konsekwencją takiej regulacji art. 31 specustawy jest zapis art. 53 ust. 7 oraz ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Mając jednak na uwadze, że okoliczność ta znana była NSA przy wyrokowaniu w dniu 4.11.2010 r. - WSA ponownie rozpatrujący niniejszą sprawę w zakresie uchylonym, związany jest tym stanowiskiem NSA, nie wyrażonym wprawdzie werbalnie, ale pośrednio poprzez utrzymanie wyrokiem z dnia 4.11.2010 r. pkt I wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1.09.2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 643/09, uzupełnionego wyrokiem z dnia 12.01.2010 r. i nakazanie WSA ponownie rozpoznającemu sprawę odnośnie oddalonej części skargi J.. Sp. z o.o. z siedzibą w W. - spójności w rozstrzyganiu o żądaniu zawartym w skardze tej Spółki. Na marginesie zaznaczyć należy, że stanowisko o dopuszczalności badania wad zwykłych decyzji o lokalizacji celu publicznego, pomimo rozpoczęcia inwestycji drogowej było już formułowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25.06.2009 r., sygn. akt II OSK 630/09).
Przedstawioną wykładnią prawa dokonaną przez NSA w rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny jest związany i zobowiązany uznać, że kontrola wadliwości kwestionowanej decyzji lokalizacyjnej, mimo rozpoczęcia inwestycji w dniu [...].06.2009 r. winna być dokonywana w kontekście wad zwykłych, a nie wyłącznie kwalifikowanych. Z tej przyczyny Sąd pierwszej instancji nie mógł uwzględnić wskazanego zarzutu inwestora.
W tym stanie rzeczy w rozpatrywanej sprawie należy zgodzić się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażonym w wyroku z dnia 1.09.2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 643/09, iż Minister zaniechał wynikającej z art. 15 Kpa konieczności rozpoznania ponownego sprawy w jej całokształcie. W doktrynie prawa administracyjnego podnosi się, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji z zastrzeżeniem rozwiązania przyjętego w art.138 § 2 (por. B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" 9 wydanie, Wydawnictwo C.H. Beck, str. 618 - 619). Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. W wyroku z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95 (ONSA 1997 nr 1, poz.35) NSA podkreślił, że "istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (...)". Wynika to z art.138 Kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (a nie oddalenie odwołania) bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Podobnie w wyroku z dnia 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87, NSA podkreślił w szczególności, że organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować do nich w uzasadnieniu swojej decyzji.
Minister naruszył także wynikającą z art. 7 Kpa zasadę prawdy obiektywnej nakładającą na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zarzut ten uzasadniony jest w odniesieniu do całości skargi wywiedzionej przez J.. Sp. z o.o. Organ prowadzący postępowanie, jak trafnie zauważył WSA, ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać
wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m. in. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r, SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45).
W doktrynie podnosi się że, artykuł 7 Kpa, wprowadzający zasadę uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie określa hierarchii tych wartości ani też zasad rozstrzygania konfliktów między nimi (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." Zakamycze, 2005, wydanie drugie). Z punktu widzenia struktury i celów postępowania administracyjnego można przyjąć, że wymienione w tym artykule interesy są prawnie równorzędne, co oznacza, iż w procesie wykładni norm proceduralnych organ administracji publicznej nie może kierować się założoną a priori hierarchią tych interesów. Stanowisko to znajduje również odzwierciedlenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W wyroku SN z dnia 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93, stwierdzono m. in., że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym przypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej, a już szczególnie wówczas, gdy chodzi o udowodnienie, iż w interesie publicznym leży ograniczenie (lub odjęcie) określonego przez Konstytucję RP prawa własności" (OSNCP 1994, nr 9, poz. 181). Przepis ten nakłada zatem na organy prowadzące postępowanie obowiązek harmonizowania interesu publicznego i interesu indywidualnego, jeżeli w konkretnym przypadku pozostają one w sprzeczności. Realizacja interesu społecznego nie może więc prowadzić do nieuzasadnionego, nadmiernego naruszenia interesu indywidualnego.
Zarzuty Spółki nie zostały rozpatrzone przez organ odwoławczy, który ograniczył się do stwierdzenia, że nie podlegają one ocenie w ramach prowadzonego postępowania odwoławczego, w którego gestii pozostaje ocena prawidłowości zastosowania prawa materialnego i procedury administracyjnej w niniejszym postępowaniu. WSA zasadnie zauważył w częściowo uchylonym wyroku, że organ odwoławczy wyprowadził z niewątpliwie słusznych tez wyrażonych w orzecznictwie zbyt daleko idące wnioski w
odniesieniu do niniejszej sprawy. Ze stanowiskiem tym zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny potwierdzając prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I wyroku WSA z dnia 1.09.2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 643/09, uzupełnionego wyrokiem z dnia 12.01.2010 r.
W tym stanie rzeczy należy uznać, że zagadnienia podniesione w odwołaniu Spółki w całości wymagały zbadania przez organ odwoławczy w ramach wyznaczonych przepisami postępowania administracyjnego, tj. art.7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 Kpa. Podniesiony był zarzut, że wywłaszczenie części nieruchomości należących do Spółki nie znajduje uzasadnienia, a zatem że doszło do nadmiernej ingerencji organów administracji w przysługujące jej prawo własności. Nie przesądzając zatem w jakimkolwiek zakresie trafności tych zarzutów należy stwierdzić, że strona która traci w następstwie wydania orzeczenia administracyjnego uprawnienia właścicielskie w stosunku do swojej nieruchomości ma prawo domagania się od organu administracji, aby działając w celu wykonania nałożonych przepisami Kpa obowiązków: dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, dążenia do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz wyczerpującego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, wykazał, że odjęcie jej praw jest uzasadnione konkretną potrzebą związaną z realizacją celu publicznego i że nie istnieje realna możliwość odstąpienia od tego odjęcia. Zgłaszane w toku postępowania wątpliwości strony w tym zakresie winny być przez organ wnikliwie wyjaśnione (w szczególności organ winien rozważyć zwrócenie się do wnioskodawcy o zajęcie w powyższym zakresie stanowiska, które następnie winien zweryfikować pod kątem, czy istotnie uwzględnienie postulatów strony skarżącej nie jest możliwe), co powinno znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie organ odwoławczy bezpodstawnie odstąpił od dokonania takich wyjaśnień, błędnie przyjmując, że co do zasady pozostają one poza zakresem jego właściwości.
Trafność podniesionych przez Spółkę zarzutów odnieść należy zatem także do ustalenia linii rozgraniczającej teren inwestycji poza odcinkiem L. od km 0+434.38 do km 0+136.67 na odcinku od granicy działki nr [...] obręb [...] po stronie zachodniej do km +434.38 oraz od km 0+136.67 do granicy działki nr [...] obręb [...] od strony wschodniej, a także do przebiegu ścieżki rowerowej na tym odcinku. Jest on także zasadny odnośnie posadowienia ekranów akustycznych wzdłuż granicy działek nr [...] oraz nr [...] obręb [...].
Zaskarżona decyzja także w uchylonej tym wyrokiem części narusza zatem art. 15 Kpa w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz 107 § 3 Kpa, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jednocześnie wyjaśnić należy, że sposób sformułowania sentencji niniejszego wyroku wynika z faktu, że wyrok uzupełniający Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12.01.2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 643/09 jedynie częściowo został uchylony wyrokiem NSA z dnia 4.11.2010 r. Uprawomocnił się zatem w części, w której zmienił numerację punktów wyroku wydanego w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 643/09.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze związanie składu orzekającego w niniejszej sprawie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4.11.2010 r., sygn. akt II OSK 1062/10 uchylającym w punkcie II wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1.09.2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 643/09, uzupełniony wyrokiem z dnia 12.01.2010 r., czyli w części oddalającej skargę J.. Sp. z o. o. z siedzibą w W. - Sąd orzekł w odniesieniu do uprzednio oddalonej części skargi J. na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art.152 P.p.s.a.
W następstwie uprawomocnienia się niniejszego wyroku organ odwoławczy ponownie rozpatrzy odwołanie skarżącej Spółki w zakresie wynikającym z tego wyroku, z uwzględnieniem oceny w nim zawartej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło