I SAB/Kr 12/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla Z. B. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, w sprawie ze skargi na bezczynność Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach", nadesłanych dokumentów oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 818/10, I SA/Kr 819/10, III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10 Z. B. samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, z którego osiąga średni dochód w wysokości ok. 784,30 zł. miesięcznie. (k. 9 akt adm. sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10). Poza tym nie jest nigdzie zatrudniony. Nie ma też do dyspozycji żadnych środków finansowych. Jest natomiast zadłużony na łączną kwotę ok. 100 000 zł. Prowadzone są też w stosunku do niego postępowania egzekucyjne (bezskuteczne ). Jest właścicielem dwóch nieruchomości: jednej o pow. 0,58 ha , drugiej o pow. 7,27 ha - w tym dwóch domów o pow. 100 m2 i 110 m2, z których jeden jest niezamieszkany(k. 7,8 akt adm. sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10) W maju 2010r. jego gospodarstwo rolne dotknięte zostało powodzią. W budynkach woda sięgała do wys. 50 cm. Zalane zostały m.in. :piec gazowy do c.o., piec gazowo- elektryczny, silnik do wody, dwie lodówki. Z.B. otrzymał w związku z tym kwotę 1500 zł. Pieniądze te nie stanowiły jednak sumy wystarczającej do przywrócenia stanu poprzedniego nieruchomości. Wniosek strony skarżącej zasługuje zdaniem orzekającego na uwzględnienie. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz. 1270 z p. zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Sytuacja Z.B. nie daje zdaniem orzekającego możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika bez pogorszenia sytuacji bytowej. Wprawdzie wyjaśnienia strony skarżącej w niniejszej sprawie nie są precyzyjne, zwłaszcza w zakresie osiąganego dochodu i posiadanych nieruchomości, orzekający ocenił jednak sytuację finansową Z.B. również w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w wyżej wymienionych sprawach. Nie można było więc dać wiary oświadczeniom strony skarżącej, iż nie osiąga ona żadnego dochodu i że posiada tylko jedną nieruchomość Przeczą temu bowiem dokumenty znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy o sygn. III SA/Kr 921/10, III SA/Kr 922/10.Orzekający nie przypisał jednak temu zachowaniu znamion złej woli a przyjął, w oparciu o analizę sposobu formułowania myśli i formy składania oświadczeń strony skarżącej, iż jest to wynikiem specyficznych cech osobowościowych Z.B. W związku z tym taka sytuacja (specyficznego wyrażania myśli i woli ) nie może stanowić przesłanki negatywnej w aspekcie oceny sytuacji majątkowej strony skarżącej, która jest zła. Rzeczywiste warunki materialno bytowe Z.B. przemawiają bowiem za przyznaniem mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jest on osobą samotną, nie uzyskuje stałych dochodów (zarobek zależy od wielu czynników przyrodniczo - ekonomicznych), jest znacznie zadłużony u osób fizycznych i w bankach, prowadzone są w stosunku do niego bezskuteczne postępowania egzekucyjne a ostatnia powódź poczyniła znaczne w szkody w posiadanym gospodarstwie rolnym. Stąd też, zdaniem orzecznika, konieczność poniesienia kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika przez stronę skarżącą, zagroziłaby egzystencji Z.B. Biorąc powyższe pod uwagę oraz działając w oparciu o zasadę, iż nie można ograniczać prawa do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia dostęp do wymiaru sprawiedliwości, orzekający przychylił się do wniosku strony skarżącej. W związku z tym, na podstawie art. 244§1 , art. 245§2, art. 246§1 pkt. 1) w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 20 września 2002r. Nr 153, poz .1270 z p. zm. ) orzeczono jak w sentencji.