VII SA/Wa 1866/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-17
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ogrodzenia, wydana na podstawie niespełnienia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia budowlanego, jest prawidłowa, jeśli nie ustalono skutecznego doręczenia sprzeciwu oraz faktycznego zakresu wykonanych robót?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzje organów zostały wydane z naruszeniem prawa, ponieważ nie ustalono, czy sprzeciw organu został skutecznie doręczony inwestorowi w terminie 30 dni od zgłoszenia, co jest warunkiem prawnym do uznania robót za samowolę budowlaną. Ponadto organ nie ustalił faktycznego zakresu wykonanych robót, co uniemożliwia prawidłową kwalifikację prawną i zastosowanie nakazu rozbiórki. W konsekwencji decyzje zostały uchylone, a ich wykonanie wstrzymano do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
H. M. dokonał zgłoszenia budowy ogrodzenia w sierpniu 2009 r. Starosta wezwał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia o dokument potwierdzający uzgodnienie linii ogrodzenia z zarządcą drogi, czego inwestor nie uczynił. W konsekwencji starosta odmówił przyjęcia zgłoszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę ogrodzenia, uznając je za samowolę budowlaną. Skarżący podnieśli, że dokonali formalnego zgłoszenia i działka była ogrodzona w celu ochrony własności przed zanieczyszczeniami i nielegalnym użytkowaniem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję organu pierwszej instancji i stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. M. i H. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
H. M. w dniu [...] sierpnia 2009r., dokonał zgłoszenia zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie ww. ogrodzenia. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009r. wezwał inwestora do uzupełnienia zgłoszenia o dokument potwierdzający uzgodnienie linii ogrodzenia z zarządcą dróg. Inwestor nie uzupełnił braków w wyznaczonym terminie. Starosta [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009r. odmówił przyjęcia zgłoszenia.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania M. i H. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia [...] czerwca 2010r., nr [...] nakazującej M. i H. M. rozbiórkę ogrodzenia zlokalizowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w N. od strony działki nr ew. [...] (tj. drogi gminnej) – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy
W uzasadnieniu decyzji organ, przedstawił przebieg postępowania związanego ze zgłoszeniem przedmiotowej inwestycji. Stwierdził, że mimo wniesienia przez właściwy organ administracji architektoniczno - budowlanej sprzeciwu do robót budowlanych określonych w zgłoszeniu, inwestor przystąpił do budowy przedmiotowego ogrodzenia.
Organ wskazał, że w związku z naruszeniem przez inwestora art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2009r. wstrzymał prowadzenie spornych robót budowlanych i nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie zaświadczenia burmistrza o zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Inwestorzy nie wykonali w terminie nałożonych na nich obowiązków. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją z dnia [...] czerwca 2010r., nr [...] nakazał M. i H. M. wykonanie rozbiórki ogrodzenia.
Zdaniem organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. właściwie ocenił stan faktyczny sprawy, w szczególności dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotu niniejszego postępowania i zastosował właściwe przepisy prawa.
Organ II instancji podkreślił, to że Starosta [...] wydał postanowienie, w przedmiocie obowiązku uzupełnienia zgłoszenia zatem przerwany został 30-dniowy termin do wniesienia sprzeciwu, a termin do wydania decyzji o sprzeciwie liczy się do dnia uzupełnienia braków formalnych zgłoszenia. W wyniku niedopełnienia przez inwestora obowiązku uzupełnienia braków w zgłoszeniu, Starosta Powiatu N. decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009r. odmówił przyjęcia zgłoszenia zamiaru budowy ogrodzenia.
Organ wskazał, że każdy przypadek, gdy inwestor przystąpi do wykonywania robót budowlanych po dokonaniu zgłoszenia, wobec którego właściwy organ wniósł sprzeciw, będzie równoznaczny z wykonywaniem robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia. Przepis art. 49b ust. 3 Prawa budowlanego wyraźnie wskazuje, iż w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 49b ust. 2 stosuje się art. 49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, tj. właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010 r. wnieśli M. i H. M.
Skarżący podnieśli, że złożyli formalne zgłoszenie o zamiarze ogrodzenia swojej działki. Właściciele działek, które graniczą z ich działką, wyrazili zgodę na wykonanie ogrodzenia. Podnieśli że działkę chcą ogrodzić, bowiem składowane są na niej zanieczyszczenia: śmieci, gruzy. Działka jest traktowana jako droga oraz parking. Odkąd wmurowali słupki pod ogrodzenie, nieruchomość przestała być niszczona. Skarżący stwierdzili, że chcą, aby słupki pod ogrodzenie pozostały, gdyż jedynie w ten sposób mogą zaznaczyć i chronić swoją własność.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z poźn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).
Przepis art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm. ) stanowi, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż wskazali skarżący.
W ocenie Sądu, zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zapadły z naruszeniem zasad opisanych w przepisach 7, 77, 107 k. p. a tj. bez właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co wyklucza zastosowanie prawidłowej podstawy materialnoprawnej rozstrzygnięcia.
W sprawie bezsprzeczne jest to, że w dniu 17 sierpnia 2009r. doszło do zgłoszenia inwestycji – ogrodzenia, które na odcinku od strony drogi gminnej zgłoszenia wymagało.
Zgodnie z przepisem art. 29 ust 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: ogrodzeń. W myśl przepisu art.30 ust 1 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń m.in. od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych
Zgodnie z przepisem art.30 ust 5 ustawy Prawo budowlane zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.
Skuteczne prawnie wniesienie sprzeciwu, przez uprawniony organ, mogło nastąpić w terminie 30 dni od dnia zgłoszenia. Termin wskazany w art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane jest terminem zawitym i nie jest możliwe jego przedłużenie w szczególności przez wydanie postanowienia zobowiązującego inwestora do uzupełnienia braków zgłoszenia w trybie art. 30 ust. 2 p.b.
Wbrew stanowisku organu drugiej instancji wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia, nie ma wpływu na bieg terminu, więcej sprzeciw musi zostać doręczone zgłaszającemu skutecznie, także w tym 30 dniowym terminie.
Powyższy pogląd Sądu wynika z ww. przepisów, ale także jednolitego w tym zakresie orzecznictwa sądowoadministracyjnego.
W niniejszej sprawie organy nie ustaliły, czy sprzeciw Starosty [...] - zawarty w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2009r., prawnie skutecznie został doręczony dokonującemu zgłoszenia inwestycji. Z kopi doręczenia ww. decyzji Starosty, którą przed rozprawą pozyskał Sąd do akt sądowych – taka okoliczność zdaje się nie wynikać.
Wyjaśnienie ww. okoliczności ma kluczowe znaczenia dla oceny legalności przedmiotowego ogrodzenia od strony drogi gminnej. Ustalenia wymaga także to, kiedy roboty objęte zgłoszeniem zostały wykonane.
Realizacja ogrodzenia od strony drogi po upływie 30 dni od zgłoszenia, nie mogłaby zostać zakwalifikowana jako samowola budowlana.
Realizacja inwestycji w warunkach samowoli budowlanej miałaby miejsce wówczas, gdyby inwestor rozpoczął budowę przedmiotu zgłoszenia przed upływem terminu 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia.
Dopiero powyższe ustalenia, doprowadzą organ nadzoru budowlanego do rozważenia, zgodnie ze swoimi kompetencjami, czy istnieją w okolicznościach niniejszej sprawy podstawy do zastosowania art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane .
Organ nie ustalił także tego, co faktycznie zostało wykonane w ramach zgłoszonego ogrodzenia. W protokole z czynności Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w terenie wynika, że w ramach ogrodzenia powstały tylko słupki, nie ma zatem siatki, czy łączących je przęseł. Użyte w oznaczeniu przedmiotu nakazu rozbiórki, pojęcie ogrodzenie nie odpowiada wykonanym faktycznie, tylko jego elementom.
Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe rozważania Sądu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art.145 §1pkt1 lit c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.( Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło