VI SA/Wa 1982/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-17

Skład orzekający: Jolanta Królikowska-Przewłoka, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, Dorota Wdowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu artykułu rolno-spożywczego oznaczonego nazwą i oznakowaniem sugerującym, że jest to masło, podczas gdy produkt nie spełnia wymogów jakości handlowej masła, uzasadnia wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że produkt oznaczony nazwą "masełko" i z grafiką sugerującą masło, który zawierał jedynie 10% tłuszczu mlecznego i 72% tłuszczu roślinnego, był produktem zafałszowanym w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b) ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Wprowadzenie takiego produktu do obrotu stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej na podstawie art. 40a ust. 1 pkt 4 tej ustawy, niezależnie od winy dystrybutora, gdyż odpowiedzialność ma charakter obiektywny.
Stan faktyczny
W dniach 15-18 września 2009 r. Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadził kontrolę w spółce "L." dotyczącą jakości handlowej produktu "Masełko [...]". Stwierdzono, że produkt zawierał 10% tłuszczu mlecznego i 72% tłuszczu roślinnego, a oznakowanie sugerowało, że jest to masło, co było niezgodne z przepisami. W efekcie nałożono na spółkę karę pieniężną w wysokości 16.400 zł za wprowadzenie do obrotu produktu zafałszowanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędzia WSA Dorota Wdowiak Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi "L." Sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr: [...], Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (Główny Inspektor JHARS) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 3 pkt 10, art. 21, art. 40a ust.1 pkt 4 oraz ust. 4 i 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577 z późn. zm., dalej jako: "ustawa z 21.12.2000 r.") w zw. z art. 46 ust. 1 i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. Nr 171, poz. 1225 z późn. zm., dalej jako: "ustawa z 25 sierpnia 2006 r.") w zw. z załącznikiem XII do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 299 z dnia 16 listopada 2007 r., s. 1, dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007"), po rozpatrzeniu odwołania "L." Spółki z o.o. z siedzibą w L. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych (MWIJHARS) z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] wymierzającą odwołującemu karę pieniężną w wysokości 16.400 zł. Rozstrzygnięcia organów zapadły w oparciu o następujące ustalenia: W dniach 15 – 18 września 2009 r. upoważnieni pracownicy [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych przeprowadzili kontrolę w zakresie jakości handlowej masła i artykułów z dodatkiem serwatki jogurtowej z tłuszczem roślinnym zawierających w swej nazwie wyraz "masło" w L. Sp. z o.o. z siedzibą w L. Podczas kontroli pobrano do oceny oznakowania próbkę "Masełka [...]" z partii 600 kg – partia produkcyjna 1800 kg, nr [...] z daty - 16 września 2009 r. W wyniku przeprowadzonej oceny stwierdzono, że partia 1800 kg z dnia 16 września 2009 r. nie spełniała wymogów jakości handlowej w zakresie oznakowania z uwagi na użycie w nazwie słowa: "masełko", a w grafice – [...]. Oznakowanie takie wskazywało, że powyższy produkt jest produktem mlecznym "masłem", co było niezgodne z ustaleniami kontroli. Produkt ten zawierał w składzie także tłuszcz roślinny (na opakowaniu przed składem umieszczono, że jest to "mix tłuszczowy", a w składzie zapisano, że zawiera "tłuszcz roślinny 72 %"). W myśl załącznika XV rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 masłem jest produkt zawierający nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16 % wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej. Dodawane mogą być także inne substancje niezbędne do produkcji, pod warunkiem, że nie służą zastąpieniu w całości lub w części jakichkolwiek składników mleka. Użyty na opakowaniu wyraz "masełko" jako zdrobnienie od wyrazu "masło" sugerował, że produkt jest wyłącznie pozyskiwany z mleka czyli jest produktem o innych właściwościach w porównaniu z rzeczywistym składem. Wskutek tych ustaleń Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w [...] decyzją z dnia [...] września 2009 r., nr [...] na mocy art. 29 ust. 1 pkt 1w zw. z art. 21 ustawy z 21.12.2000 r. w zw. z ustawą z 25 sierpnia 2006 r. i art. 104 k.p.a. zakazał Spółce wprowadzenia do obrotu 600 kg "Masełka [...]" partii [...]. Decyzja stała się ostateczna. W trakcie kontroli przeprowadzono również analizy laboratoryjne w zakresie oceny zawartości tłuszczu. Badania wykazały 84 % tłuszczu czyli zawyżoną zawartość tłuszczu w stosunku do wymagań rozporządzenia Komisji (WE) nr 445/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. ustanawiającego niektóre szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94 określającego normy dla tłuszczów do smarowania oraz stosowania rozporządzenia Rady (EWG) nr 1898/87 w sprawie ochrony nazw stosowanych w obrocie mlekiem i przetworami mlecznymi (Dz. Urz. UE L 2007 Nr 106 , s. 24) czyli o zawartości 82 % tłuszczu mlecznego. Ponadto do organu wpłynęły informacje z Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej w [...] Delegatury w [...] oraz WIJHARS w [...], dotyczące tego samego produktu – jego niewłaściwego oznakowania wprowadzającego konsumenta w błąd, wad smaku nie odpowiadających właściwościom organoleptycznym dla masła, obecności tłuszczu obcego na poziomie 82,58 % i 84,18 %, braku w nim w ogóle tłuszczu mlecznego. Co do jakości handlowej omawianego produktu wpłynęła do [...]WIJHARS skarga konsumenta podnosząca niewłaściwe oznakowanie, wprowadzająca kupującego w błąd. Wskutek stwierdzenia, że wprowadzono do obrotu partię artykułu rolno – spożywczego "Masełko [...]" o jakości handlowej niezgodnej z obowiązującymi przepisami w dniu 1 października 2009 r. [...]WIJHARS wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wymierzenia kary pieniężnej kontrolowanej Spółce. Następnie, opierając się o powyższe ustalenia [...]WIJHARS w dniu [...] listopada 2009 r. wydał decyzję, w której wymierzył skarżącemu karę w wysokości 16.400 zł, płatną w terminie 30 dni od daty, w której rozstrzygnięcie to stanie się ostateczne. Organ wskazał, że w świetle art. 3 pkt 5 ustawy z 21 grudnia 2000 r. niespełnienie wymagań w zakresie znakowania artykułu rolno – spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej. Odwołując się do art. 6 ust. 2 ustawy z 21 grudnia 2000 r. w zw. z art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 25. sierpnia 2006 r. oraz art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy z 21.12.2000 r. w zw. z art. 47 ust. 1 ustawy z 25 sierpnia 2006 r. organ podkreślił, że nazwa produktu powinna w pełni informować nabywcę o rodzaju produktu. Natomiast określenia służące identyfikacji artykułu rolno – spożywczego muszą być podane zgodnie z rzeczywistością. Przypomniał jednocześnie o celach prawa żywieniowego, mającego przede wszystkim ochraniać interesy konsumentów i zapobiegać jakimkolwiek praktykom mogącym wprowadzać nabywcę w błąd, w tym stosowanym w znakowaniu produktów, wynikających z art. 8 ust. 1, art. 16 i art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L. z 2002 r. Nr 31, s. 1 z późn. zm., dalej jako: "rozporządzenie (WE) nr 178/2002). Wobec powołanych uregulowań i dokonanych ustaleń [...]WIJHARS przyjął, że "Masełko [...]" jest produktem zafałszowanym według art. 3 pkt 10 lit. b) ustawy z 21 grudnia 2000 r. Zdaniem organu zafałszowanie produktu polegało na tym, że zostały wprowadzone w nim zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie rzeczywistego składu produktu i innych właściwości, w tym nazwę niezgodną z przepisami o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych, a w konsekwencji z prawdą, co w istotny sposób naruszało interesy konsumentów. Odwołując się do art. 40a ust. 1 pkt 4, ust. 4 i ust. 5 ustawy z 21.12.2000 r., organ I instancji wskazał, że za wprowadzenie do obrotu artykułów rolno – spożywczych zafałszowanych organ wymierza karę nie niższą niż 1.000 zł i nie wyższą niż 10 % przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Wymierzając karę uwzględnił najwyższy stopień szkodliwości czynu wskutek przyjęcia, że działanie było świadome, stanowiące nieuczciwą praktykę, skierowane przeciw dużej liczbie konsumentów jako dotyczące produktu powszechnie używanego. Od decyzji tej Spółka "L." złożyła odwołanie do Głównego Inspektora JHARS. Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zarzuciła w odwołaniu naruszenie art. 6, 7, 8 i 28 k.p.a. z uwagi na rażące naruszenie prawa w ocenie stanu faktycznego, niewłaściwie określony podmiot oraz brak faktycznego uzasadnienia ustaleń zawartych w decyzji, co skutkowało naruszeniem art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 21 i art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z 21 grudnia 2000 r. Spółka, odwołując się do art. 3 ust. 1, 2, 3, 4 rozporządzenia (WE) nr 445/2007 twierdziła, że nazwa "masło" może być stosowana do oznaczania produktów złożonych zawierających mniej niż 75 %, ale co najmniej 62 % tłuszczu mlecznego, przy jednoczesnym oznaczeniu, że jest to "produkt maślany". W takim produkcie pozostały tłuszcz nie musi być tłuszczem mlecznym. Istotne jest, aby na etykiecie wskazać, jaka jest ilość tłuszczu mlecznego i innego tłuszczu oraz łączna zawartość tłuszczu, byleby ilości te nie przekraczały wymogów stawianych powołanym rozporządzeniem. Skarżący uznał uregulowania art. 3 rozporządzenia (WE) nr 445/2007 jako lex specialis wobec unormowań rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007. Ponadto w ocenie odwołującego żaden z przepisów nie zabrania używania rysunku skopka do oznaczania produktów o zawartości tłuszczu mlecznego, wyżej opisanych. Spółka podniosła także, że organ nie powołał przepisów określających dla jakich produktów zastrzeżono nazwę "masełko". Przyjęła wobec tego, że nazwa ta może być stosowana dla artykułów, które można oznaczać jako "masło". Odnosząc powyższe do kwestionowanej przez organ partii produktu, odwołujący uznał, że spełniała opisane wymagania rozporządzenia (WE) nr 445/2007. Spółka podała na opakowaniu zawartość poszczególnych tłuszczów oraz ich całkowitą zawartość czyli prawidłowo informowała konsumenta o rzeczywistym składzie produktu. Zatem brak jest podstaw do uznania kwestionowanej partii produktu uznać jako zafałszowanego. Tym samym brak jest podstaw do wymierzenia kary pieniężnej z mocy art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z 21.12.2000 r. Główny Inspektor JARS, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, opisaną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uznał, że organ I instancji zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, a także wyczerpująco uzasadnił w decyzji swoje stanowisko. Odwołując się do uregulowań części II.2. załącznika XII (m.in. lit. a ppkt iii) oraz załącznika XV do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 stwierdził, że nazwa "masło" może być stosowana jedynie dla produktów spełniających łącznie warunki: wytworzonych wyłącznie z mleka, zawierających nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego, nie więcej niż 16% wody i nie więcej niż 2 % suchej masy beztłuszczowej mleka, do których można dodać inne substancje tylko, gdy jest to niezbędne do wytworzenia produktu, a dodatek ten nie służy zastąpieniu w całości lub w części jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Skoro dla produktu o nazwie "masło" ustawodawca wspólnotowy wprowadził tak wysokie wymagania i nazwa ta jest chroniona, to jakiekolwiek nawiązywanie do tej nazwy, np. w formie zdrobnienia "masełko" może następować jedynie w produktach spełniających wymagania stawiane masłu. Ponadto z art. 46 ust. 1ustawy z 25.08.2006 r. wynika zakaz wprowadzania konsumenta w błąd co do charakterystyki produktu. Kontrolowany produkt zaś zawierał jedynie 10 % tłuszczu mlecznego i 72 % tłuszczu roślinnego. W tej sytuacji odwoływanie się przez skarżącego do rozporządzenia (WE) nr 445/2007 było bezpodstawne, gdyż produktu tego niemożna uznać za produkt maślany ani za produkt złożony. Nazwa sugerowała konsumentowi, że nabywa artykuł o wyższej jakości. Ponadto w produkcie tym stwierdzono wskutek badań laboratoryjnych zawyżoną zawartość tłuszczu. Klient więc nie został prawidłowo i rzetelnie poinformowany o składzie produktu. Organ zwrócił także uwagę, że nazwa "masełko" wraz ze skopkiem stanowią główny element oznakowania. Natomiast określenie "[...]" i skład produktu opisany jest małą czcionką na odwrocie opakowania. W takiej sytuacji konsument, widząc dużą nazwę "masełko" oraz wizerunek skopka – naczynia jednoznacznie kojarzącego się z tradycyjną produkcją masła, będzie przekonany, że nabywa masło. Wobec powyższego opisywany produkt prawidłowo został zakwalifikowany jako produkt zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 ustawy z 21 grudnia 2000 r. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do przyjęcia naruszenia art. 28 k.p.a. Kontrola została przeprowadzona w zakładzie skarżącego. Odwołujący też był podmiotem wprowadzającym kwestionowany artykuł do obrotu. Celem przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego było ustalenie ilości produktu wprowadzonego przez stronę do obrotu (zostało sprzedane 1200 kg z kwestionowanej partii). Mimo że odwołujący nie odnosił się do wysokości kary, Główny Inspektor JHARS oceniając decyzję organu I instancji, uznał, że została nałożona zgodnie z obowiązującymi przepisami, z uwzględnieniem wszystkich ustawowych czynników wpływających na jej wysokość. Pismem z dnia 17 sierpnia 2010 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 18 sierpnia 2010 r. ) Spółka "L." złożyła skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora JHARS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniosła w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu Spółka zarzuciła naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez niewłaściwe określenie podmiotu oraz naruszenie art. 6, 7, 8, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. poprzez oparcie jej na nieistniejących faktach, arbitralną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, co nie znalazło odzwierciedlenia w uzasadnieniu. Został także podniesiony zarzut błędnej interpretacji rozporządzenia (WE) nr 178/2002 poprzez błędne jego zastosowanie w rozpatrywanej sprawie oraz niewłaściwą interpretację art. 40a ust. 1 pkt 2 oraz ust. 4 i 5 ustawy z 21 grudnia2000 r. Skarżący ponownie odwołał się do zaprezentowanego w odwołaniu pojmowania nazwy "masło" i "produkt maślany", a wynikającego z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 445/2007. Jego zdaniem organ nie dokonał analizy składu zakwestionowanego produktu i oparł się jedynie na deklaracji producenta i badaniach Laboratorium Specjalistycznego GIJHARS w [...]. Wyniki tych badań zaś są nieprawidłowe, gdyż Laboratorium nie posiada uprawnień do badania mixów tłuszczowych (nie jest akredytowane w tym zakresie). Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do udzielenia przez skarżącego w oznakowaniu pełnej informacji co do składu, charakterystyki i walorów wprowadzonego do obrotu artykułu. Ograniczył się organ, oceniając produkt, że nazwa "masełko" i "[...]" w potocznym rozumieniu konsumentów kojarzone są z produktem o nazwie "masło". Wskutek takich ustaleń organ bezpodstawnie przyjął, że konsumenci zostali wprowadzeni w błąd. Spółka zarzuciła także, że Główny Inspektor JHARS nie udowodnił szkodliwości kwestionowanego produktu, a wymierzając karę nie uwzględnił okoliczności, że w oznakowaniu umieściła wszystkie wymagane przepisami informacje. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do nieprawidłowości przeprowadzonych badań organ zauważył, że badania dotyczyły zawartości tłuszczu w produkcie, a nie ilościowego określenia poszczególnych składników w tymże artykule. Ponadto Laboratorium GHIJARS w [...] posiada uprawnienia do przeprowadzania badań próbek pobranych przez inspektorów IJHARS w trakcie kontroli. Organ nie znalazł podstaw do kwestionowania wyników badań przeprowadzonych przez to Laboratorium. W piśmie z dnia 28 grudnia 2010 r. skarżący nie podzielił stanowiska organu i podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi nie zaś kryteriów słusznościowych. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."). Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a podniesione w niej zarzuty nie są trafne. Zaskarżona decyzja, zdaniem Sądu, nie narusza bowiem prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z 21 grudnia 2000 r. Zgodnie z powołanym przepisem, kto wprowadza do obrotu artykuły rolno-spożywcze zafałszowane podlega karze pieniężnej w wysokości nie wyższej niż 10% przychodu osiągniętego w roku rozliczeniowym poprzedzającym rok nałożenia kary i nie niższej niż 1000 zł. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu. W świetle powyższego skarżący jako producent w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy z 21 grudnia 2000 r. nie tylko produkował artykuły rolno – spożywcze, ale i wprowadzał je do obrotu (vide: wyjaśnienia skarżącego z dnia 27 kwietnia 2010 r. co do sposobu zagospodarowania kwestionowanej partii produktu, k. – 27 akt adm.). Stanowisko to potwierdza definicja "wprowadzania do obrotu" zawarta w pkt I lit.a) załącznika XII do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, a mówiąca, iż "wprowadzanie do obrotu" oznacza posiadanie lub wystawienie w celu sprzedaży, oferowanie na sprzedaż, sprzedaż, dostawę lub każdy inny sposób wprowadzania na rynek. W tej sytuacji za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia przez organ art. 28 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu, że kontrolowany produkt nieprawidłowo został uznany za produkt zafałszowany, należy odwołać się do definicji takiego produktu zawartej w art. 3 pkt 10 ustawy z 21 grudnia2000 r. mówiącej, że artykuł rolno-spożywczy zafałszowany, to produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych, albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: a) dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, b) w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodne z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej. Zgodnie z art. 114 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 produkty żywnościowe przeznaczone do spożycia przez ludzi można wprowadzać do obrotu jako mleko i przetwory mleczne, tylko jeśli są zgodne z definicjami i nazwami ustanowionymi w załączniku XII. W myśl pkt II.2. pojęcie "przetwory mleczne" oznacza produkty uzyskiwane wyłącznie z mleka, przy założeniu że można dodać substancje konieczne do ich wytworzenia, o ile nie stosuje się ich do zastąpienia - w całości lub w części - jakichkolwiek naturalnych składników mleka. Wyłącznie dla tej kategorii przetworów zarezerwowana jest nazwa "masło" (pkt I.2. lit. a) ppkt iii powoływanego załącznika). Powoływany załącznik w pkt II.3. dopuszcza możliwość używania nazw stosowanych do przetworów mlecznych również w połączeniu ze słowem lub słowami oznaczającymi przetwory złożone, których żadna część nie zastępuje ani nie ma w zamierzeniu zastępować żadnego składnika mleka i w których mleko lub produkt mleczny są częścią zasadniczą - zarówno w kategoriach ilości, jak i charakterystyki produktu. Jednakże zgodnie z pkt III.1 załącznika nazwy, o których mowa w pkt II niniejszego załącznika, nie mogą być stosowane do produktów innych niż wymienione w tym punkcie. W odniesieniu do produktów innych niż opisane w pkt II niniejszego załącznika obowiązuje zakaz używania jakiejkolwiek etykiety, jakiegokolwiek dokumentu handlowego, materiału reklamowego, jakiejkolwiek formy reklamy w rozumieniu art. 2 ust. 1 dyrektywy Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984 r. w sprawie reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej lub jakiejkolwiek formy prezentacji, które wskazywałyby, implikowały lub sugerowały, że produkt ten jest przetworem mleczarskim (pkt III.2. załącznika). Jednak w odniesieniu do produktu, który zawiera mleko lub przetwory mleczne, nazwa "mleko" lub nazwy wymienione w pkt II.2 akapit drugi niniejszego załącznika mogą być stosowane tylko do opisania jego podstawowych surowców i wymienienia jego składników, zgodnie z dyrektywą 2000/13/WE. Z kolei z dodatku do załącznika XV rozporządzenia Rady (WE) nr 12342007, pkt A wynika, że masłem jest produkt zawierającym nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu mlecznego oraz nie więcej niż 16 % wody, do którego produkcji mogą być dodawane inne, niezbędne substancje, o ile nie zastępują w całości lub w części jakichkolwiek składników mleka. Natomiast w pkt C dodatku do załącznika XV do ww. rozporządzenia wskazano, że miks tłuszczowy oznacza tłuszcze złożone z produktów roślinnych lub zwierzęcych, zawierające 10 - 80 % tłuszczu mlecznego w całkowitej zawartości tłuszczu. Ponadto produkt ten stanowiący mieszaninę produktów roślinnych lub zwierzęcych zawierać powinien nie mniej niż 80 % i nie więcej niż 90 % tłuszczu. Z pkt 51 preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 wynika, że zasady przewidziane w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2991/94 z dnia 5 grudnia 1994 r. określającym normy dla tłuszczów do smarowania, dotyczące norm handlowych dla przetworów mlecznych i niemlecznych, których to dotyczy, z jasną i wyraźną klasyfikacją uzupełnioną przepisami dotyczącymi oznaczenia produktów, należy utrzymać. Rozporządzenie (WE) nr 445/2007 ustanawiające szczegółowe zasady w celu stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2991/94, w art. 3 ust. 1 dopuszcza stosowanie nazwy "masło" do produktów złożonych, których zasadniczą częścią, w rozumieniu art. 2 ust. 3 rozporządzenia (EWG) nr 1898/87, jest masło, o ile produkt ostateczny zawiera co najmniej 75 % tłuszczu mlecznego i był wyprodukowany wyłącznie z masła w rozumieniu części A1 załącznika do rozporządzenia (WE) nr 2991/94 oraz innego dodanego składnika(- ów) wymienionego(-ych) w opisie. Ponadto dopuszcza: Ust. 2. Nazwa "masło" może być używana w odniesieniu do produktów złożonych zawierających mniej niż 75 %, ale co najmniej 62 % tłuszczu mlecznego, jeśli spełnione są inne wymagania, wyszczególnione w ust. 1 i jeżeli nazwa produktu zawiera termin "produkt maślany". Ust. 3. W drodze odstępstwa od ust. 1 i 2 nazwa "masło" może być używana w połączeniu z wyrazem lub wyrazami określającymi produkty wymienione w załączniku III zawierające przynajmniej 34 % tłuszczu mlecznego. Ust. 4.Użycie nazwy "masło" zgodnie z ust. 1, 2 i 3 wymaga wskazania w etykietowaniu i konfekcjonowaniu, zawartości tłuszczu mlecznego i, jeśli inne dodane składniki zawierają tłuszcz, całkowitej zawartości tłuszczu. Ust. 5. Wyrazy "produkt maślany" z ust. 2 oraz wskazówki z ust. 4 muszą pojawić się w widocznym miejscu i być łatwo widoczne i czytelne. Odnosząc powyższe do produktu skarżącego, nie spełniał on, jak słusznie zauważył organ, żadnej z wyżej opisanych norm, dotyczących produktu oznaczanego jako masło. Był produktem złożonym, zawierającym 10 % tłuszczu mlecznego i 72 % olejów roślinnych. Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednoczesne znakowanie towaru jako masła i jako miksu tłuszczowego, przy proporcjach składników wskazanych na opakowaniu, wzajemnie się wykluczają. Zatem nieuprawnione było użycie na etykiecie nazwy "masełko" przez Spółkę. Co do sposobu rozumienia tego pojęcia Sąd w pełni podzielił stanowisko organu. Powszechnie przyjmuje się bowiem, że masełko jest odmianą masła, nawet o wyższej jakości od niego. Rysunek skopka mógł dodatkowo wzmagać przeświadczenie u konsumentów, że produkt jest masłem o wysokiej jakości. Pozostałe informacje co do charakteru produktu i jego zawartości były zaznaczone zacznie mniejszą czcionką i do tego na odwrocie opakowania. Informacje co do składu i charakterystyki towaru więc były tak rozmieszczone na opakowaniu, aby utwierdzić konsumenta, że kupuje produkt mleczny o bardzo wysokiej jakości. Stanowisko takie potwierdza pkt II.1. załącznika XV do rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 stanowiący, że przy etykietowaniu i prezentacji produktów, o których mowa w pkt I.1 niniejszego załącznika, należy zastosować reguły określone w dyrektywie 2000/13/WE, a ponadto wskazać następujące informacje: nazwę handlową określoną w dodatku, w przypadku produktów, o których mowa w dodatku - całkowity procent zawartości tłuszczu według masy w chwili produkcji, w przypadku tłuszczów złożonych, o których mowa w dodatku w części C - zawartość tłuszczu roślinnego, mlecznego lub innego tłuszczu zwierzęcego w porządku malejącym, według masy, jako procent całkowitej masy w momencie produkcji. Informacja, o której wyżej mowa powinna być zrozumiała i powinna zostać przedstawiona w widocznym miejscu, tak by była łatwo dostrzegalna, czytelna i nieusuwalna (pk II.5. ww załącznika). Zabronione jest stosowanie do produktów, o których mowa w dodatku, takich terminów, które oznaczają, implikują lub sugerują zawartość tłuszczu inną niż ta, o której mowa w tym dodatku, zgodnie z pkt III.2. załącznika XV do cytowanego rozporządzenia. Wobec powyższego należało podzielić stanowisko organu, że produkt był zafałszowany w rozumieniu art. 3 pkt 10 lit. b) ustawy z 21 grudnia 2000 r. Okoliczność, że organ dodatkowo przyjął (choć nieprawidłowo), że zawartość tłuszczu przekraczała dopuszczalną normę, nie miała wpływu na uznanie artykułu za zafałszowany. O takim charakterze artykułu przesądziły wyżej opisane okoliczności – informacje umieszczone na etykiecie towaru przez skarżącego. W tej sytuacji wyniki badań laboratoryjnych nie miały zasadniczego znaczenia w niniejszej sprawie. Wprawdzie w skardze strona zarzuciła, iż ustalenia w powyższym zakresie oparte zostały na wynikach badań nie objętych zakresem akredytacji ale zarzut ten jest zarzutem niezasadnym. Stosownie do art. 78 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia a także przepisów rozporządzenia (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. (Dz. UL. 191 s. 1 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) istnieje obowiązek wykonywania badań laboratoryjnych w ramach urzędowej kontroli żywności wyłącznie przez laboratoria akredytowane. Obowiązku takiego jednak nie wprowadzono w odniesieniu do metod badania. Nie ma zatem podstaw do stwierdzenia, iż badania należy prowadzić wyłącznie metodami akredytowanymi. Laboratorium GIJHARS w [...] posiada stosowną akredytację przyznaną przez Polskie Centrum Akredytacji i jest uprawnione do dokonywania badań próbek produktów tłuszczowych. Skoro zatem artykuły wprowadzone przez skarżącą do obrotu były zafałszowane to tym samym spełnione zostały przesłanki określone w art. 40a ust. 1 pkt 4 ustawy z 21 grudnia 2000 r. do nałożenia kary pieniężnej, o której w tym przepisie mowa niezależnie od tego, czy stwierdzenie o nabyciu produktów zafałszowanych łączyło się z koniecznością przeprowadzania przez skarżącą stosownych badań czy też strona powinna mieć świadomość tego stanu rzeczy nawet bez przeprowadzenia badań. Podnieść przy tym należy, iż powołany przepis nie uzależnia nałożenia kary od stwierdzenia winy po stronie dystrybutora, we wprowadzeniu do obrotu zafałszowanego artykułu. Odpowiedzialność określona w tym przepisie ma charakter obiektywny i przesłanką przyjęcia tej odpowiedzialności jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Organ wymierzając karę rozważył wszystkie okoliczności wymienione w art. 40a ust. 5 ustawy z 21 grudnia 2000 r. Z tych względów Sąd uznał, iż zarzuty skargi tak co do naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego są niezasadne i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło