VII SA/Wa 1944/10

WyrokWSA w Warszawie2011-01-18

Skład orzekający: Mariola Kowalska, Ewa Machlejd, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 31 Kpa, mimo braku legitymacji procesowej według art. 28 Kpa?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej powinien rozpatrzyć wniosek organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 31 Kpa, uwzględniając cele statutowe organizacji oraz interes społeczny. Błędna jest ocena legitymacji procesowej według art. 28 Kpa w przypadku organizacji społecznej, która powinna wykazać powiązanie celów statutowych z przedmiotem postępowania oraz interes społeczny. Organ może odmówić dopuszczenia, jeśli brak jest interesu społecznego, mimo spełnienia celów statutowych.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję pozwalającą na użytkowanie budynku produkcyjno-magazynowego. Stowarzyszenie Zwykłe Mieszkańców wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i stwierdzenie nieważności tej decyzji, zarzucając naruszenie warunków pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na brak legitymacji procesowej Stowarzyszenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził niewykonalność zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku, zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 460 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Zwykłego [...] kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego decyzją z dnia [...] marca 2009r., działając na podstawie art. 55 pkt. 1 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r., Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2003r., nr 207 poz. 2016 ze zm.) zwanej dalej Prawo budowlane po rozpatrzeniu wniosku inwestora Firmy [...] S.A. w Poznaniu udzielił wnioskodawcy pozwolenia na użytkowanie budynku produkcyjno – magazynowego o profilu kosmetyczno – drogeryjnymi z częścią socjalno – biurową i obiektami towarzyszącymi położonego w [...] przy ul. [...] na działkach nr. Ew[...] gm. [...] zrealizowanych na podstawie decyzji pozwolenia na budowę nr [...] znak [...] z dnia [...]sierpnia 2007r. oraz nr [...] znak [...] z dnia [...] stycznia 2009 a także nr [...] znak [...] z dnia [...]marca 2009r wydanych przez Starostę [...]. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2010r. Stowarzyszenie Zwykłe Mieszkańców [...] wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i stwierdzenie nieważności w.w decyzji zarzucając rażące naruszenie art. 59 f ust. 6 Prawo budowlane bowiem w sprawie istniały przesłanki do wydania decyzji o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie. wskazali, że inwestycja nie była zgodna z ustaleniami i warunkami określonym w pozwoleniu na budowę Starosty [...] Nr [...] ([...]) z dnia [...].08.2007r., oraz z projektem zagospodarowania działki i z projektem architektoniczno – budowlanym. Decyzją z dnia [...]sierpnia 2010r., [...] na podstawie art. 157 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz. U. z 2000r., nr 98 poz. 1071 dalej jako Kpa) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Organ wskazał, że Stowarzyszenie Zwykłe Mieszkańców [...] nie było stroną w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] marca 2009r. decyzji pozwolenia na użytkowanie. Natomiast we wniosku z dnia [...] kwietnia 2010r. nie wskazano interesu prawnego oraz faktycznego Stowarzyszenia w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2010r., po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ podniósł, że złożenie wniosku przez podmiot nie legitymujący się przymiotem strony stanowi przesłankę o charakterze podmiotowym, skutkującą odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 157 § 3 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Stowarzyszenie wniosło o uchylenie decyzji zaskarżonej jak i ją poprzedzającej. Skarżące Stowarzyszenie podniosło, że organy winny zbadać żądanie w aspekcie celów statutowych tej organizacji, a także interesu społecznego. Skarżące Stowarzyszenie wskazało, że zastosowanie w sprawie winien mieć przepis art. 31 § 2 Kpa. , a także art. 31 Kpa, a nie rozważanie przymiotu strony skarżącej w aspekcie art. 28 Kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego. Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy zgodzić się ze skarżącym, że organy winny żądanie Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców [...] o stwierdzenie nieważności i dopuszczenie do udziału w sprawie rozpatrzyć w aspekcie art. 31 Kpa. Zgodnie z tym przepisem organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia do udziału w sprawie jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej uznając żądanie za uzasadnione postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie ( art. 31 § 2 kpa). W razie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony ( art. 31 § 3 Kpa). Jak z tego wynika błędna była ocena organu przymiotu strony Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców [...] zgłaszającego wniosek o stwierdzenie nieważności w aspekcie poszukiwania legitymacji procesowej w myśl art. 28 Kpa z interesu prawnego tegoż stowarzyszenia. Stowarzyszenie powinno natomiast wykazać związek przedmiotu postępowania dotyczącego innej osoby ze swoimi celami statutowymi, jak i skonkretyzować interes społeczny przemawiający za dopuszczeniem do udziału w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Wskazać należy, że jedynie faktyczne i merytoryczne powiązanie celów statutowych z meritum postępowania administracyjnego może powodować zastosowanie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa. Należy też mieć na uwadze, że uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione ( także) interesem społecznym. Ocena zasadności żądania Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców [...] pod tym kątem należy do organu prowadzącego postępowanie. Nawet wtedy, gdy udział organizacji społecznej jest uzasadniony jej celami statutowymi organ administracji publicznej może uznać żądanie za nieuzasadnione ze względu na brak interesu społecznego. Rozpoznając na nowo wniosek Stowarzyszenia Zwykłego Mieszkańców [...] o stwierdzenie nieważności i dopuszczenie do udziału w postępowaniu (w tym wypadku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego o stwierdzenie nieważności) organ oprze swe rozstrzygnięcie na przepisie art. 31 Kpa. Wobec powyższych ustaleń Sąd działając w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt. 1 lit c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą. Rozstrzygnięcie o niewykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku zostało oparte na art. 152 ppsa . O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w oparciu o przepis art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło