V SA/Wa 1849/10
WyrokWSA w Warszawie2011-01-18
Skład orzekający: Piotr Piszczek, Ewa Wrzesińska-Jóźków, Olga Żurawska-Matusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może prowadzić jedno postępowanie administracyjne w celu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej oraz wniosku o zmianę tej decyzji, gdy oba wnioski opierają się na odmiennych podstawach prawnych i dotyczą odrębnych kwestii?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może prowadzić jednego postępowania administracyjnego w celu rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej oraz wniosku o zmianę tej decyzji, ponieważ są to dwa odrębne tryby nadzwyczajne postępowania administracyjnego, oparte na różnych podstawach prawnych i przedmiotach rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności powinien zostać rozpoznany wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, a dopiero po jego zakończeniu, w odrębnym postępowaniu, wniosek o zmianę decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie projektu ze środków unijnych, który został odrzucony z powodu niespełnienia kryteriów dostępu. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, skarżąca złożyła wniosek o zmianę lub stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Prezesa ARiMR. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrzył oba żądania łącznie w jednym postępowaniu, odmawiając zarówno stwierdzenia nieważności, jak i zmiany decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra, uznając, że organ naruszył prawo procesowe, łącząc dwa odrębne postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2010 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska-Jóźków, Sędzia WSA - Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Protokolant spec. - Mariusz Dzierzęcki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi K.L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oraz odmowy zmiany decyzji ostatecznej o odrzuceniu wniosku o dofinansowanie realizacji projektu ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2010 r. Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Dnia ... lutego 2005r. K. L. złożyła do ...ego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR), wniosek o dofinansowanie realizacji projektu w zakresie działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich, 2004-2006" ("Program"). W wyniku przeprowadzonej weryfikacji kompletności i poprawności formalnej wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oraz zgodności z Programem, w tym po uprzednim wezwaniu strony o uzupełnienie ww. wniosku i po analizie dokumentów w ramach tych uzupełnień, ... Oddział Regionalny ARiMR stwierdził, że nie są spełnione kryteria dostępu i w związku z tym wniosek nie kwalifikuje się do dalszej oceny. Organ, zgodnie z przyjętą procedurą rozpatrywania wniosku, pismem z ... października 2005r., poinformował producentkę, że jej wniosek o dofinansowanie realizacji projektu został odrzucony z uwagi na niespełnienie kryterium dostępu określonego dla działania "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Programu.
Pismem z ... października 2005r., K. L. wniosła odwołanie od tego rozstrzygnięcia, domagając się zmiany decyzji, z uwagi na naruszenie szeregu postanowień, z sektora krajowego i tych dotyczących pomocy ze środków unijnych. Wnioskodawczyni nie zgodziła się, z jej zdaniem dowolnym ustaleniem przez organ momentu, z którym podjęła się po raz pierwszy prowadzenia gospodarstwa rolnego, tj. z datą wydania postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po ojcu Z. L., jak również z niepodjęciem indywidualnej decyzji o przyznaniu pomocy w terminie 12 miesięcy po rozpoczęciu działalności, tak jak to określają przepisy obowiązujące w państwach członkowskich.
Prezes ARiMR pismem z ... listopada 2005r. podtrzymał stanowisko ...ego Oddziału Regionalnego ARiMR i stwierdził, iż nie ma podstaw do pozytywnego rozpatrzenia odwołania z uwagi na niespełnienie jednego z podstawowych kryterium dostępu do Programu, dotyczącego definicji beneficjenta. Beneficjentem może być, jak wskazał organ, osoba, która m.in. po raz pierwszy stała się posiadaczem samoistnym lub zależnym gospodarstwa rolnego, nie wcześniej niż 12 miesięcy przed podjęciem przez ARiMR decyzji o udzieleniu pomocy, lub była posiadaczem gospodarstwa rolnego przez okres dłuższy niż 12 miesięcy przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu, lecz w tym okresie faktycznie prowadziła gospodarstwo rolne nie dłużej niż 12 miesięcy. Organ podał, iż w posiadanie gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni po raz pierwszy weszła ... lipca 2004r., w następstwie dziedziczenia po zmarłym ojcu. Moment podjęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego jest równoznaczny z chwilą wejścia w jego posiadanie, chyba że wnioskodawcy przysługują "okresy wyłączeń" w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, do których zalicza się okresy przekazania gospodarstwa w dzierżawę, co podlega ujawnieniu w księdze wieczystej lub ewidencji gruntów, udzielenie pełnomocnictwa do prowadzenia gospodarstwa innej osobie na podstawie umowy poświadczonej notarialnie. Przedłożone przez stronę w ramach uzupełnień dokumenty nie stanowiły – w ocenie organu – podstawy do odliczenia okresów nieprowadzenia gospodarstwa.
Pismem z ... maja 2007r. strona skierowała do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniosek o zmianę decyzji ostatecznej Prezesa ARiMR z ... listopada 2005r., lub alternatywnie o stwierdzenie jej nieważności, z uwagi na brak, zdaniem producentki, obligatoryjnych elementów decyzji, a także nie zawarcie umowy w sytuacji gdy spełnione zostały wszystkie kryteria dostępu.
Pismem z ... października 2007r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wezwał wnioskodawczynię do sprecyzowania treści żądania. W odpowiedzi strona wniosła o zmianę decyzji ostatecznej Prezesa ARiMR z ... listopada 2005r.
Decyzją z ... września 2008r., wydaną po rozpatrzeniu wniosku strony, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi działając w trybie art. 154 § 1 i 2 k.p.a. odmówił zmiany decyzji ostatecznej, stwierdzając przy tym, że ustalenia dokonane przez instytucję wdrażającą w trakcie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu były poprawne, a decyzje prawidłowe. Dodatkowo organ uznał, iż nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji ostatecznej Prezesa ARiMR w trybie art. 154 k.p.a., gdyż realizacja wniosku strony spowodowałaby, że wydana w trybie art. 154 k.p.a. decyzja byłaby niezgodna z prawem.
... października 2008r. K. L. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o zmianę decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... września 2008r. w całości i orzeczenie zmiany decyzji ostatecznej Prezesa ARiMR z ... listopada 2005r. Wniosek swój uzasadniła tym, że organ dokonał wadliwej oceny momentu podjęcia przez stronę po raz pierwszy prowadzenia gospodarstwa rolnego, jak również naruszył art. 5 rozporządzenia (WE) nr 817/2004 poprzez niepodjęcie indywidualnej decyzji o przyznaniu pomocy w terminie 12 miesięcy od podjęcia przez stronę działalności rolniczej.
Wobec powyższego ... listopada 2008r., decyzją wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję z ... września 2008r., podtrzymując stanowisko o braku spełnienia przesłanek pozwalających na zmianę decyzji Prezesa ARiMR.
K. L. pismem z ... grudnia 2008r. zaskarżyła decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... listopada 2008r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, a także jej poprzedzającej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... września 2008r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 13 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 82/09, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... września 2008 r. W ocenie sądu organ nie odniósł się w sposób wyczerpujący do wszystkich zarzutów i wątpliwości podniesionych przez producentkę rolną w zakresie wniosku o zmianę decyzji Prezesa ARiMR, a nadto nie rozpoznał wniosku skarżącej o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.
Decyzją z ... marca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pkt 1 odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a w pkt 2 odmówił zmiany zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Organ nie zgodził się ze stanowiskiem strony, że decyzja Prezesa ARiMR z ... listopada 2005 r. została wydana bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem przepisu art. 107 kpa. Po dokonaniu analizy wewnętrznych procedur obowiązujących w Agencji uznał, że decyzje wydane w sprawie zostały podpisane przez osoby do tego upoważnione. W dalszej kolejności organ uznał, że wydając decyzję z ... listopada 2005 r. Prezes ARiMR dokonał prawidłowej wykładni przepisów zawartych w załączniku do rozporządzenia w sprawie Uzupełnienia Programu, dotyczących czasu prowadzenia gospodarstwa rolnego przed zawarciem umowy o dofinansowanie projektu. Podkreślił, że wniosek K. L. nie był w dniu wpływu kompletny i poprawny, a zatem wymagał uzupełnienia. Do ... września 2005 r. tj. do dnia w którym wniosek został uzupełniony, ... wniosków innych młodych rolników uzyskało status kompletności i poprawności, a limit środków finansowych pozwalał na podpisanie jedynie ... umów o dofinansowanie projektu. Ostatecznie organ uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku z ... maja 2007 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR z ... listopada 2005 r.
Odnosząc się do wniosku o zmianę decyzji Prezesa ARiMR z ... listopada 2005 r. organ wskazał, że strona nie wskazała na żadne okoliczności faktyczne i prawne, które dawałyby podstawę do zmiany decyzji w trybie przepisu art. 154 k.p.a. Podkreślił, że strona nie spełniła jednego z podstawowych kryteriów dostępu, wobec czego niemożliwe było przyznanie jej wsparcia finansowego. Realizacja wniosku strony spowodowałaby zatem, że decyzja wydana w trybie art. 154 k.p.a. byłaby niezgodna z prawem.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z ... marca 2010 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z ... maja 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Dokonując analizy przepisów Kodeksu cywilnego i okoliczności niniejszej sprawy organ uznał, że strona stała się posiadaczem gospodarstwa rolnego ... lipca 2004 r., a przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, ani też wraz ze złożeniem wniosku nie wystąpiła o uznanie okresów wyłączenia a więc nie wskazała na żadną z okoliczności umożliwiających skrócenie okresu faktycznego prowadzenia gospodarstwa rolnego przed dniem zawarcia umowy o przyznanie pomocy. Oznacza to, że strona przekroczyła dopuszczalny termin 12 miesięcy prowadzenia gospodarstwa rolnego i powyższe stanowiło przesłankę negatywną do przyznania skarżącej pomocy finansowej w ramach przedmiotowego działania. Jednocześnie organ wskazał, że 12 miesięczny termin wynikający z przepisu art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 817/2004 r. stanowi warunek przyznania pomocy, a nie jest instrukcyjnym terminem na wydanie przez organ decyzji administracyjnej.
Analizując dostępność środków w ramach danego programu organ podał, że wniosek strony z ... lutego 2005 r. został uzupełniony ... września 2005 r. Tymczasem w województwie ...m umowy o dofinansowanie zostały podpisane z wnioskodawcami, których wnioski były kompletne i poprawne najpóźniej do 4 marca 2005 r. a zatem nawet jeśli strona spełniałaby ... września 2005 r. wszystkie kryteria dostępu, pomoc nie zostałaby jej przyznana z uwagi na brak dostępnych środków finansowych.
Odnosząc się do zarzutu podpisania zaskarżonych decyzji przez osoby nieuprawnione do ich wydania, organ dokonał analizy orzecznictwa sądowoadministracyjnego i podał, że dopiero uchwała NSA w składzie 7 sędziów z 22 lutego 2007 r. (sygn. akt II GPS 3/06) przesądziła, że odrzucenie wniosku o dofinansowanie realizacji projektu następuje w formie decyzji administracyjnej. Zdaniem organu akty wydane w przedmiotowej należy potraktować jako "ułomne" decyzje administracyjne, zawierające minimum składników decyzji administracyjnej. Ich braki – w ocenie organu – nie mogą być kwalifikowane jako rażące naruszenia prawa, czy też wydanie decyzji bez podstawy prawnej. Zostały one podpisane zgodnie z wewnętrznymi procedurami obowiązującymi w Agencji. Upoważnienia do ich podpisania nie zostały wydane w trybie art. 268 a k.p.a., albowiem działanie "Ułatwienie startu młodym rolnikom w latach 2004- 2006, w którym wszystkie umowy zostały zawarte do końca marca 2006 r., a więc przed ww. uchwałą NSA, nie było wdrażane z zastosowaniem przepisów K.p.a.
Z tych wszystkich względów organ uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia złożonego przez stronę wniosku o stwierdzenie, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nieważności decyzji Prezesa ARiMR z ... listopada 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał także swoje stanowisko co do braku przesłanek zmiany w trybie art. 154 k.p.a. ww. decyzji.
W skardze na powyższą decyzję, która upłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wnosząc o uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z ... maja 2010 r. i decyzji ją poprzedzającej z ... marca 2010 r., zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów:
1) - art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 268 kpa i art. 5 a ust 3 ustawy z 29 grudnia 1993 r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez ich niewłaściwą wykładnię i uznanie, że decyzje z ... października 2005 r. i ... listopada 2005 r. zostały wydane przez osoby uprawnione, w sytuacji gdy wydały je osoby nieuprawnione, co uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji,
2) - art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z 17 maja 1999 r., w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia,
- Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacji i modernizacji sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006",
- art. 26 ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju, poprzez niedokonanie zmiany decyzji ostatecznej Prezesa i uznanie, iż strona prowadziła gospodarstwo rolne odziedziczone po ojcu z uwagi tylko na fakt, iż dziedziczyła to gospodarstwo po ojcu, w sytuacji gdy strona spełniała wszystkie kryteria do jej przyznania i były środki na udzielenie pomocy, co skutkowało odmową zawarcia umowy o dofinansowanie projektu,
3) - rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 z 24 lipca 2002 r., zmieniającego decyzję Komisji 2000/115/WE odnoszącą się do definicji charakterystyk, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, dotyczących przeglądów struktury gospodarstwa rolnego w zakresie niewłaściwej wykładni definicji posiadacza gospodarstwa,
- Uzupełnienie Sektorowego Programu Operacyjnego "Restrukturyzacja i modernizacja sektora żywnościowego oraz rozwój obszarów wiejskich 2004-2006",
poprzez dowolne ustalenie przez organ momentu przejęcia przez stronę gospodarstwa rolnego tj. ustalenie, że dniem rozpoczęcia prowadzenia działalności jest dzień śmierci ojca strony, a nie wskazana przez nią data ... października 2004 r. czyli faktycznego rozpoczęcia prowadzenia gospodarstwa rolnego co zdaniem producentki jest wynikiem nieprawidłowej wykładni pojęcia "posiadanie" oraz wymagania przez organ udzielania pełnomocnictwa do prowadzenia gospodarstwa rolnego w formie poświadczonej notarialnie, w sytuacji gdy przed ... września 2004 r. nie miała obowiązku udzielania takiego pełnomocnictwa w formie,
4) art. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z 29 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), poprzez zaakceptowanie przez organ niepodjęcia przez Dyrektora ...ego Oddziału Regionalnego ARiMR indywidualnej decyzji o przyznaniu pomocy w terminie 12 miesięcy po podjęciu przez stronę działalności rolniczej.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.
Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji doszedł do przekonania, iż narusza ona prawo procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego powinna zostać ona uchylona.
Punktem wyjścia w rozpoznawanej sprawie jest wniosek skarżącej z ... maja 2007 r., w którym zostało zawarte żądanie zmiany decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... listopada 2005 r., a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Wezwana do sprecyzowania swego żądania skarżąca podała, że wnosi o zmianę ww. decyzji, zastrzegając sobie prawo złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji i podkreślając, że organ musi zbadać sam z urzędu, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Wobec tak określonego stanowiska skarżącej organ, potraktował je jako wniosek o zmianę decyzji ostatecznej i decyzją z ... września 2008 r., utrzymaną następnie decyzją z ... listopada 2008 r., odmówił zmiany decyzji ostatecznej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Rozstrzygnięcie organu było przedmiotem kontroli Sądu, który w wyroku z 13 maja 2009 r. (sygn. akt V SA/Wa 82/09) przesądził, że wniosek skarżącej oprócz żądania zmiany decyzji Prezesa ARiMR z ... listopada 2005 r., zawierał także żądanie stwierdzenia jej nieważności (alternatywnie).
Mając na względzie powyższe stanowisko organ decyzją z ... marca 2010 r., którą następnie utrzymał w mocy decyzję z ... maja 2010 r., w pkt 1 odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z ... listopada 2005 r. i w pkt 2 odmówił zmiany tej decyzji.
Rozstrzygnięcia tego nie można uznać za prawidłowe.
Przystępując w trakcie rozpoznawania omawianej sprawy do rozpatrywania wniosku skarżącej, organ jak gdyby nie zauważył, że nastąpiło połączenie dwóch spraw w jednym postępowaniu. Tymczasem istotą postępowania administracyjnego jest, że toczy się ono w jednej sprawie administracyjnej (art. 1 pkt 1, art. 61, art. 66 § 1, art. 104 kpa). Obowiązuje tutaj zasada "jedna sprawa – jedna decyzja".
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej składają się na system nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, do którego należy jeszcze postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności. Zasada niekonkurencyjności oparta jest na odrębnym przedmiocie każdego z trybów nadzwyczajnych. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej tworzy możliwość prawną wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej ciężką, kwalifikowaną wadliwością, głównie materialnoprawną. Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji administracyjnej dotkniętej wadami niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej tworzy możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, w razie wadliwej wykładni przepisów prawa lub zmiany oceny treści rozstrzygnięcia, gdy przepis prawa pozostawia wyprowadzenie konsekwencji prawnych organom ze względu na racje interesu społecznego lub słusznego interesu strony. Ten odrębny przedmiot weryfikacji powoduje, że tryby te oparte są na zasadzie wyłączności, eliminując konkurencyjność.
Nie można jednak wykluczyć zbiegu nadzwyczajnych trybów postępowania w sprawie rozstrzygniętej decyzją ostateczną, ale dotyczy to zbiegu trybu weryfikacji dotkniętych wadami kwalifikacyjnymi, tj. trybu wznowienia postępowania i trybu stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast należy wyłączyć dopuszczalność zbiegu z tymi trybami, trybu weryfikacji decyzji dotkniętej wadą niekwalifikowaną lub decyzji prawidłowej. Ten ostatni tryb może być podjęty po zakończeniu trybu weryfikacji decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą (tak B. Adamiak /w/: B. Adamiak, J. Borkowski, A. Skoczylas, Prawo procesowe administracyjne, Tom 9 System Prawa Administracyjnego, C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2010).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy uznać należy, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w jednym postępowaniu połączył dwa postępowania, każde o odrębnym przedmiocie. Wniosek skarżącej z ... maja 2007 r., zawierający dwa alternatywne żądania inicjował w istocie postępowania w dwóch nadzwyczajnych trybach postępowania – postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa ARiMR oraz postępowanie w sprawie zmiany tej decyzji, na co wskazała Sąd w przytoczonym wcześniej wyroku. Przedmiot każdego z tych postępowań jest odmienny, oparte są one na różnych podstawach prawnych i niedopuszczalny jest zbieg tych trybów nadzwyczajnych. Nie zaistniała zatem możliwość rozpatrzenia kilku spraw administracyjnych w jednym postępowaniu przewidziana w art. 62 kpa. Na marginesie zasadnym jest wskazanie, że postępowanie, w którym łącznie rozpatrywanych jest kilka spraw administracyjnych, kończy się wydaniem w każdej sprawie odrębnej decyzji.
W okolicznościach niniejszej sprawy organ w pierwszej kolejności powinien zatem rozpoznać wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa ARiMR i dopiero po zakończeniu tego trybu weryfikacji zaskarżonego rozstrzygnięcia podjąć czynności w sprawie wszczętej wnioskiem o zmianę decyzji Prezesa ARiMR, które będą w istocie zależne od rozstrzygnięcia w pierwszej ze spraw. W każdej ze spraw musi być wydane odrębne rozstrzygnięcie, które będzie podlegało weryfikacji w trybie określonym przepisami prawa.
Sąd, mając na względzie wskazane powyżej powody uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, nie odniósł się do zarzutów merytorycznych skargi, z uwagi na fakt, iż skutkiem uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć sprawa powraca na etap badania przesłanek odnoszących się do każdego z żądań skarżącej.
Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji zostało wydane w oparciu o art. 15 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło