II SA/Rz 986/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów przejazdu uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, po rozpatrzeniu odwołania Z. W., utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] odmawiającą 1/ zwrotu kosztów przejazdu z C. do J. w związku odwołaniem z urlopu dodatkowego wypoczynkowego; 2/ zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca czasowego zamieszkania w C. do miejsca pełnienia służby w J.; 3/ zwrotu codziennych dojazdów z miejsca stałego zameldowania w P. do miejsca pełnienia służby w J. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pk 1 k.p.a. oraz art. 68 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 11.09.2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /Dz.U. z 2010 r. Nr 90 poz. 593 ze zm./, § 5, § 6 i § 16 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30.04.2010 r. w sprawie świadczeń socjalno - bytowych dla żołnierzy zawodowych /Dz.U. z 2010 r. Nr 87, poz. 565/ w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm./ oraz § 6 i § 8 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26.06.2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych /Dz.U. nr 122, poz. 786/ i § 24 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30.12.2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych /Dz.U. z 2010 r. Nr 2, poz. 9/. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, iż zgodnie z rozkazem Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] mjr Z. W. przebywał w dniach [...].06. –[...].06.2010 r. na dodatkowym urlopie wypoczynkowym. W związku z zaistniałą sytuacją powodziową mjr Z. W. w dniu [...].06.2010 r. pełnić miał od godz. 19.00 dyżur w składzie zespołu operacyjnego jako Szef I zmiany. Wnioskiem z dnia [...].06.2010 r., sprecyzowanym pismem z dnia [...].06.2010 r. mjr Z. W. zwrócił się o zwrot kosztów przejazdu z C. do J. w związku odwołaniem z urlopu dodatkowego wypoczynkowego, zwrot kosztów dojazdów z miejsca czasowego zamieszkania w C. do miejsca pełnienia służby w J. oraz o zwrot kosztów przejazdu z miejsca stałego zameldowania w P. do miejsca pełnienia służby w J. Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Wojskowy Komendant Uzupełnień odmówił: 1/ zwrotu kosztów przejazdu z C. do J. w związku odwołaniem z urlopu dodatkowego wypoczynkowego; 2/ zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca czasowego zamieszkania w C. do miejsca pełnienia służby w J.; 3/ zwrotu codziennych dojazdów z miejsca stałego zameldowania w P. do miejsca pełnienia służby w J. W jej uzasadnieniu organ wskazał, iż mjr Z. W. przebywał na urlopie wypoczynkowym od [...].06 do [...].06.2010 r. tj. do piątku, dyżur zaś rozpoczął się w dniu [...].06.2010 r. tj. w sobotę o godz. 19.00 (dzień wolny od służby zgodnie z § 3 rozporządzenia w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych). Z powyższego wynika, że nie nastąpiło odwołanie z urlopu wypoczynkowego, a zatem nie zachodzą przesłanki określone w § 24 ust. 3 i 4 rozporządzenia w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, uzasadniających zwrot poniesionych kosztów przejazdu z C. do J. w związku z odwołaniem z urlopu dodatkowego wypoczynkowego. Odnośnie kwestii zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca czasowego zamieszkania tj. z C. do miejsca pełnienia służby tj. J. organ wskazał, iż ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że miejscem stałego pobytu Z. W. jest P., zatem nie jest możliwy zwrot wnioskowanych kosztów. Natomiast w kwestii zwrotu części kosztów przejazdu miejsca stałego zameldowania tj. z P. do J. organ podniósł, że miasto P. jest miejscowością pobliską dla miasta J. (odległość od granic administracyjnych miasta P. do miasta J. w linii prostej wynosi 21 km), zatem nie zachodzą przesłanki z art. 68 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych umożliwiające zwrot kosztów codziennych przejazdów. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. W. i powołując się na § 5 ust. 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 30.04.2010 r. w sprawie świadczeń socjalno - bytowych dla żołnierzy zawodowych wniósł o zwrot kosztów przejazdu od 15.02.2010 r. z C. (miejsce zamieszkania) do J. (miejsce pełnienia służby), a w razie odmownego rozpatrzenia ww. wniosku, wniósł, na podstawie § 24 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 30.12.2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, o zwrot kosztów przejazdu z C. do J. w związku z odwołaniem w dniu [...].06.2010 r. z dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Odwołujący się wskazał, że miejscem jego zamieszkania jest miejscowość C. Jego urlop wypoczynkowy uległ przerwaniu ze względu na konieczność wyjechania z C. dzień wcześniej, wobec trudnych warunków panujących na drodze. Nie uwzględniając powyższych argumentów Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, powołaną na wstępie decyzją, utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] czerwca 2010 r. W jej uzasadnieniu organ powołując się na treść § 24 ust. 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 30.12.2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych wskazał, iż przesłanką zwrotu opisanych w tym przepisie kosztów, jest odwołanie żołnierza z urlopu lub wstrzymanie tego urlopu. Z akt sprawy wynika natomiast, że Z. W. przebywał na urlopie od [...] do [...].06.2010 r., a w dniu [...].06.2010 r. (sobota) od godz. 19.00 pełnić miał dyżur w zespole operacyjnym. Zatem dzień [...].06.2010 r. nie był dniem realizacji urlopu lecz dniem dodatkowo wolnym od służby, na podstawie § 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 26.06.2008 r. w sprawie czasu służby żołnierzy zawodowych. W takim dniu urlop nie mógłby zostać wyznaczony, ze względu na zapis art. 61 ust. 1 i 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Wyznaczenie odwołującemu się żołnierzowi dyżuru w sobotę [...].06.2010 r. nie wiązało się z przerwaniem, ani wstrzymaniem urlopu wypoczynkowego, a fakt wyjazdu z C. w dniu [...].06.2010 r. nie był równoznaczny z podjęciem przez niego wykonywania obowiązków służbowych pomimo przebywania na urlopie. Nadto z żadnego z dokumentów nie wynika, że dowódca jednostki odwołał żołnierza z urlopu z podaniem przyczyny odwołania i daty odwołania, a do czego jest zobligowany na podstawie § 24 ust. 2 ww. rozporządzenia z dnia 30.12.2009 r. Odnosząc się zaś do wniosku dotyczącego zwrotu kosztów dojazdu z C. do J., a przypadku nieprzyznania tych kosztów, z miejsca stałego zameldowania tj. P. do J. organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierzowi zawodowemu zamieszkującemu poza miejscem pełnienia służby w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, przysługuje prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. Organ podniósł, iż podstawowe znaczenie dla niniejszej sprawy jest ustalenie miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Powołując się na art. 25 Kodeksu cywilnego oraz zalegające w aktach sprawy dokumenty organ wskazał, że trudno jednoznacznie ustalić, które miejsce pobytu (C., P.), Z. W. traktuje jako miejsce zamieszkania. Powołując się na art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji dotyczące faktu, iż to P. jest miejscem zamieszkania Z. W. Powyższe potwierdza fakt stałego zameldowania w miejscowości P. (co wynika z zalegającej w aktach sprawy kserokopii dowodu osobistego). Rozpatrując zatem wniosek o zwrot kosztów codziennych dojazdów z P. do J. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, przytaczając treść § 5 usta. 1 rozporządzenia w sprawie świadczeń socjalno - bytowych dla żołnierzy zawodowych w zw. z art. 68 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wskazał, iż na postawie zapisów ustawy z dnia 22.06.1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP do dnia 30 czerwca 2010 r. pod pojęciem miejscowości pobliskiej należało rozumieć miejscowość, której granice administracyjne znajdują się, w linii prostej, w odległości nie większej niż 30 km od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz służby stałej zajmuje stanowisko służbowe. Prawidłowo organ I instancji ustalił, iż odległość pomiędzy P. a J. nie przekracza 30 km, a zatem Z. W. zamieszkuje w miejscowości pobliskiej (w rozumieniu przepisów obowiązujących w chwili wydania decyzji). Od 1 lipca 2010 r. zmianie uległa definicja miejscowości pobliskiej, aktualnie pod tym pojęciem należy rozumieć miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza, zgodnie z rozkładem jazdy, dwóch godzin, w obie strony łącznie z przesiadkami, licząc od stacji (przystanku) najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji (przystanku) najbliższej miejsca zamieszkania. Zgodnie z rozkładem jazdy pociągów na trasie P. – J. i z powrotem suma czasu przejazdu nie przekracza 2 godzin w obie strony. Zatem, wobec faktu, ze żołnierz zamieszkuje w miejscowości pobliskiej, nie zostały spełnione ustawowe warunki do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Organ II instancji dodał, iż wobec uznania miasta P. za miejsce zamieszkania wnioskodawcy, odstąpiono od ustaleń dotyczących czasu przejazdu z miejscowości C. - jako miejsca czasowego pobytu żołnierza. Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył Z. W., nie wskazując kierunku jej weryfikacji. Zarzucił, że przyjęta przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego interpretacja przepisów jest błędna. Przede wszystkim błędnie ustalono, że stałym miejscem zamieszkania jest P., podczas gdy, co wskazano w odwołaniu, miejscem zamieszkania jest miejscowość C. Skarżący, powołując się na dołączone do skargi kserokopie faktur za energię elektryczną, opał, odprowadzanie ścieków podkreślił, że osiadł w C. z zamiarem stałego pobytu i tam koncentruje ośrodek interesów życiowych. Potwierdza to również fakt, najpierw czasowego, a obecnie stałego zameldowania w miejscowości C. Dodał, że z braku czasu czynności zameldowania na pobyt stały nie dokonał wcześniej. W dalszej części Z. W. zawnioskował o zwrot kosztów przejazdu od 1.01.2010 r. do 31.07.2010 r. z miejscowości C. do miejsca pełnienia służby tj. J. na podstawie § 5 ust. 1 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 30.04.2010 r. w sprawie świadczeń socjalno - bytowych dla żołnierzy zawodowych. W odpowiedzi na skargę Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo organ podniósł, że okoliczność zameldowania na pobyt stały w miejscowości C. zaistniała dopiero w dniu [...].08.2010 r. - co wynika z zaświadczenia z Urzędu Gminy w C. z dnia [...].08.2010 r. Tymczasem wniosek o zwrot kosztów i wydane decyzje dotyczyły stanu faktycznego poprzedzającego ten dzień. Nadto dołączone przez skarżącego rachunki za media nie przesądzają wprost, że miejscem jego zamieszkania jest C., bowiem także z tytułu posiadania domu ponoszone są koszty utrzymania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu jakkolwiek z innych powodów niż podnoszone przez skarżącego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2010 r., doprecyzowanym pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. Z. W. wystąpił o; 1/ zwrot kosztów przejazdu z związku z odwołaniem z dodatkowego urlopu wypoczynkowego na podstawie § 24 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych, 2/ zwrot kosztów dojazdu z miejsca czasowego zamieszkania w C. do miejsca pełnienia służby w J. w okresie od [...] lutego 2010 r. i w związku z wezwaniem do służby z dnia [...] czerwca 2010 r. w oparciu o § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie świadczeń socjalno - bytowych dla żołnierz zawodowych, ewentualnie o zwrot kosztów przejazdu z miejsca zameldowania w P. do miejsca służby w J. na podstawie wyżej powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej. Orzekający w sprawie organ, nie uwzględniając wniosku skarżącego o zwrot kosztów związanych z odwołaniem z dodatkowego urlopu wypoczynkowego podniósł, że korzystał on z dodatkowego urlopu wypoczynkowego w okresie od [...] czerwca 2010 r. do [...] czerwca 2010 r. na podstawie złożonego przez siebie wniosku. W związku z ogłoszonym stanem powodziowym na administrowanym terenie skarżący został w dniu [...] czerwca 2010 r. poinformowany o dyżurze od dnia [...] czerwca 2010 r. od godziny 1900. W tym stanie rzeczy prawidłowo orzekający w sprawie organ, powołując się na treść § 24 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 30 grudnia 2009 r. w sprawie urlopów żołnierzy zawodowych /Dz. U. z 2010r Nr 2, poz. 9 ze zm./ odmówił skarżącemu zwrotu kosztów spowodowanych odwołaniem z dodatkowego urlopu wypoczynkowego. Z przepisu bowiem § 24, znajdującego się w Rozdziale 6 cyt. wyżej rozporządzenia - "Odwołanie lub wstrzymanie urlopu wypoczynkowego i dodatkowych urlopów wypoczynkowych oraz zwrot kosztów wynika że żołnierzowi przysługuje zwrot kosztów w pełnej wysokości w przypadku odwołania go z urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego urlopu wypoczynkowego ewentualnie wstrzymania mu urlopu w całości lub części. Z akt sprawy nie wynika aby skarżący został odwołany z urlopu wypoczynkowego, czy też dodatkowego urlopu wypoczynkowego albowiem urlop ten zakończył w dniu [...] czerwca 2010 r., podczas gdy dyżur miał pełnić od godziny 1900 w dniu następnym – [...] czerwca 2010 r. W związku z powyższym prawidłowo orzekający w sprawie organ nie dopatrzył się podstaw dla wypłacenia odszkodowania w oparciu o treść powołanego wyżej przepisu § 24 rozporządzenia. Skarga natomiast podlega uwzględnieniu w zakresie przedwczesnego rozpoznania wniosku skarżącego o zwrot kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Przepisami które te kwestie regulują są przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych /tekst jedn. Dz. U. z 2010r nr 90, poz. 593 ze zm./. Przepis art. 68 ust. 2 powołanej wyżej ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu zamieszkującemu poza miejscem pełnienia służby w miejscowości, która nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu ustawy z dnia 22 czerwca 1985 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, przysługuje prawo do zwrotu kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby i z powrotem. Z kolei przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w art. 1 a pkt. 7 definiują miejscowość pobliską jako miejscowość, której granice administracyjne znajdują się w linii prostej, w odległości nie większej niż trzydzieści kilometrów od granic administracyjnych miejscowości, w której żołnierz służby stałej zajmuje stanowisko służbowe. Przepis ten z dniem 1 lipca 2010 r. został zmieniony w ten sposób, że przez miejscowość pobliską należy rozumieć miejscowość, do której najkrótszy czas dojazdu lądowym środkiem publicznego transportu zbiorowego nie przekracza zgodnie z rozkładem jazdy dwóch godzin, w obie strony łącznie z przesiadkami, licząc od stacji /przystanku / najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji /przystanku/ najbliższej miejsca zamieszkania. Punkt 5 art. la powołanej wyżej ustawy zawierał również definicję "zamieszkiwania" przez co należy rozumieć przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego na podstawie tytułu prawnego lub prawa do zamieszkiwania. Z dniem 1 lipca 2010 r. definicja "zamieszkiwania" została zmieniona w ten sposób, że należało przez zamieszkiwanie rozumieć przebywanie i korzystanie z lokalu mieszkalnego. Mając na uwadze powyższe uregulowania orzekający w sprawie organ, po otrzymaniu wniosku skarżącego winny przeprowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia zasadności żądania skarżącego w przedmiocie zwrotu kosztów jego codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. W oparciu o przepisy postępowania - zasadę praworządności określoną w art. 7 k.p.a oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego /art. 77 § 1 k.p.a./ winny więc ustalić stan faktyczny sprawy. Skoro skarżący, ubiegając się o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby przedstawia dowody wskazujące na to, że miejscem jego zamieszkania nie jest miejscowość pobliska /C./, a tym samym zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby mu przysługuje, to obowiązkiem organu jest przeprowadzenie postępowania celem rozpatrzenia tych dowodów. Obowiązkiem organów jest zatem ustalenie czy miejscem zamieszkania jest tak jak wskazuje skarżący miejscowość C., a tym samym przysługuje mu zwrot kosztów codziennych dojazdów z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby , czy też miejscem jego zamieszkiwania jest P. z którego dojazdy do miejsca pełnienia służby nie wyczerpują przesłanki określonej art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W rozpoznawanej sprawie organ ustaleń w omówionym wyżej zakresie w ogóle nie poczynił, jak również nie odniósł się do przedstawionych przez skarżącego dowodów. W tym miejscu wskazać również należy, że przedstawienie dowodów przez stronę nie zwalnia organu od wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia w toku postępowania całego materiału dowodowego a następnie wydania decyzji zgodnie z dyspozycją art. 107 § 1 k.p.a. ze szczególnym uwzględnieniem uzasadnienie faktycznego i prawnego określonego art. 107 § 3 k.p.a. Ten bowiem ostatni przepis wymaga od organu wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów które zostały uznane za udowodnione, dowodów na których organ oparł się, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiaiygodności i mocy dowodowej . Z przyczyn wyżej podniesionych, skoro zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7 , art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.